Przewodnik poleca - Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy

Dzień Otwartych Zabytków w Berlinie. Co to i dla kogo?

Joanna Maria Czupryna — Wed, 10 Sep 2025 01:05:26 +0000

Dzień Otwartych Zabytków w Berlinie

Dzień Otwartych Zabytków jest największym wydarzeniem kulturalnym w Niemczech. Odbywa się zawsze w drugą niedzielę września. Od 1993 roku jest on koordynowany na terenie całego kraju przez Niemiecką Fundację Ochrony Zabytków (Deutsche Stiftung Denkmalschutz), która działa pod patronatem Prezydenta Federalnego. W 2026 roku będzie to 13 września.

Dla mnie ten dzień był zawsze ciekawszy od –> Długiej Nocy Muzeów, odbywającej się w Berlinie pod koniec sierpnia. Od kiedy pojawiła się porządna, zintegrowana strona internetowa, z niecierpliwością czekałam na program, by przekonać się, w jakie to zakamarki i dziury będę mogła wleźć tym razem.

Bo Dzień Otwartych Zabytków to nie jest dzień otwartych na co dzień muzeów, kościołów czy pałaców. To czas, kiedy otwierają się zazwyczaj zamknięte drzwi do piwnic, strychów, schowków i ogólnie miejsc zastrzeżonych jedynie dla personelu. To mogą być również publiczne szkoły, urzędy, siedziby fundacji, prywatne hotele w zabytkowych gmachach. I do nich, w drugą niedzielę września można wleźć bez nerwowego (i po niemiecku), „A czego Pan/i tu chce?”.

Architektura, kultura, ochrona zabytków

Ta wielka akcja nie służy oczywiście tylko zaspokajaniu ciekawości obywateli czy turystów.

Niemiecka Fundacja Ochrony Zabytków (Deutsche Stiftung Denkmalschutz) jest największą prywatną inicjatywą na rzecz ochrony zabytków w Niemczech. Od 1985 roku działa twórczo, profesjonalnie i niezależnie na rzecz zachowania zagrożonych zabytków budowlanych. Rocznie wspiera około 600 projektów dzięki aktywnemu zaangażowaniu i darowiznom od ponad 200 000 darczyńców.

Celem akcji jest ukazanie znaczenia dziedzictwa architektoniczno-kulturowego. Po zabytkach oprowadzają konserwatorzy, restauratorzy, architekci pokazując efekty renowacji lub uświadamiając ich potrzebę. Przedstawiają też wpływ odrestaurowanych obiektów na życie lokalnych społeczności.

Raz w roku taki dzień

Od 1999 roku wybierane jest motto. W 2026 roku będzie to: NetzWERKE: Denkmale & Infrastruktur

Sieci: zabytki i infrastruktura.

Ze strony organizatora: Sieci społeczne i materialne tworzą tkankę, w której żyjemy – od relacji rodzinnych i zawodowych po infrastrukturę, która umożliwia wymianę ludzi, towarów i idei. Ta infrastruktura składa się z węzłów i połączeń, zbudowanych z kamienia, betonu i stali, i stanowi dziedzictwo historyczne o funkcjach praktycznych i symbolicznych. Zabytki infrastruktury nie tylko nadają kierunek naszym codziennym drogom, lecz także współtworzą indywidualne i zbiorowe poczucie tożsamości. W 2026 roku Dzień Otwartych Zabytków podkreśli, w jaki sposób te konstrukcje podtrzymują współczesne sieci oraz dlaczego warto je chronić i utrzymywać.

W 2025 roku w akcji wzięło udział ponad 2700 gmin, w których otwarto dosłownie lub przysłowiowo drzwi do 7 500 zabytków. W ostatnich latach zanotowano blisko 4 miliony odwiedzających.

Dzień Otwartych Zabytków w praktyce

Jak turysta z Polski, bez znajomości języka niemieckiego, może skorzystać z oferty tego dnia? Oto kilka wskazówek.

Dzień Otwartych Zabytków przypada na niedzielę, ale często już w sobotę są organizowane zwiedzanie, pokazy, imprezy towarzyszące.
Do wielu miejsc „wejście z ulicy” może nie być możliwe ze względu na przepisy o ochronie zabytków, prace konserwatorskie, itp. Zwiedzanie może się odbywać w ten sposób, że wpuszcza się określoną liczbę osób o danej godzinie, limituje się wejścia na bieżąco, lub wejście możliwe jest tylko z przewodnikiem i/lub wyposażeniem (kaski, latarki, itp.)
Na niektóre oprowadzania obowiązują wcześniejsze zapisy mailowo lub telefonicznie. Informacje znajdują się na stronie oficjalnej Dnia Otwartych Zabytków.
Udział jest bezpłatny, datki na rzecz działalności fundacji mile widziane (czasem wskazywane, ale nadal dobrowolne).
Oprowadzania i organizacja zwiedzania odbywają się w języku niemieckim. Ilość ofert w języku angielskim jest mocno ograniczona. Z reguły można się z przewodnikami porozumieć po angielsku, ale proszę nie brać tego za pewnik.
Dokładny program z detalami i mapą znajduje się na –> oficjalnej stronie Dnia Otwartych Zabytków. Warto skorzystać z wyszukiwarki, która ma podział na zabytki i oprowadzania.
To nie jest dzień bezpłatnych muzeów, pałaców czy innych atrakcji, chociaż nie jest wykluczone, że takie wejście będzie możliwe.

Jeśli tego dnia wybierasz się do Berlina (lub gdziekolwiek indziej w Niemczech), wrzuć miasto, region, czy kraj związkowy do wyszukiwarki. Możesz również skorzystać z poręcznej mapy. Przejrzyj propozycje i poczytaj, co jest oferowane. Mogą to być na przykład przedstawienia, mini-koncerty, loterie, instalacje światło-dźwięk, itp. Nieznajomość niemieckiego nie wyklucza Cię ze zwiedzania, zwłaszcza, jeśli jakieś miejsce bardzo Cię interesuje.

To znakomita okazja dla zawodowców oraz fanów architektury, historii i kultury.

Poczdam 2014

A oto przykładowy mój dzień z zabytkami. W 2014 roku byłam w Poczdamie. Przed południem oprowadzałam jeszcze krótko po Berlinie, zatem nie miałam zbyt dużo czasu. Mimo to, udało mi się zobaczyć trzy miejsca.

Barokowy Dom Sierot

Tego dnia zobaczyłam wnętrze Großes Militärwaisenhaus (Wielki Wojskowy Dom Sierot, obecnie siedziba fundacji). To największy barokowy kompleks budowlany w Poczdamie, który w 2024 roku obchodził swoje 300-lecie. Wzniesiony z inicjatywy króla pruskiego, Fryderyka Wilhelma I, jako przytułek dla sierot. Osierocone w wyniku wojen dzieci i młodzież uczyły się tam czytania, pisania i rachunków oraz przysposabiały do przyszłego zawodu. Co ciekawe, fundacja założona w 1724 roku istnieje do dzisiaj i nadal zajmuje się projektami dla dzieci i młodzieży. Przy fundacji działa muzeum, które jest otwierane tylko po wcześniejszym zgłoszeniu, ale tego dnia było dostępne bez formalności.

Mimo, że imponująca klatka schodowa jest dostępna w dni powszechne w godzinach działania biur brandenburskiego rządu, to w Dzień Otwartych Zabytków można było zajrzeć też w inne miejsca.

Großes Militärwaisenhaus w Poczdamie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2014

Szkoła podstawowa w budynku z XVIII wieku

Następnie weszłam na chwilę do położnej niedaleko szkoły podstawowej, Grundschule Max Dortu. Maksymilian Dortu był synem radcy prawnego, Ludwiga, który wraz z rodziną zajmował jedno z mieszkań budynku wzniesionego w 1771 roku. Powstała wówczas reprezentacyjna Sala Rokokowa ze sztukateriami nie miała sobie równych w żadnym mieszczańskim domu w Poczdamie. Przy jej wystroju pracowali ci sami artyści co w Nowych Komnatach w Sanssouci oraz pałacu w Rheinsbergu. Max Dortu był rewolucjonistą. To on nazwał pruskiego księcia Wilhelma (późniejszego cesarza Niemiec) Księciem-Kartaczem w nawiązaniu do brutalnie tłumionego powstania z pomocą artylerii w 1848/49 w Berlinie. Dortu zginął, rozstrzelany po wzięciu udziału w powstaniu badeńskim w 1849 roku, stając się „męczennikiem pruskiego systemu” i symbolem demokracji.

Jego matka, kiedy została wdową, przekazała miastu dom i założono tu szkołę dla dziewcząt. Jako placówka edukacyjna budynek wykorzystywany jest od 1860 roku. W Rokokowej Sali znajdowała się przez jakiś czas nawet klasa szkolna, ale obecnie wykorzystywana jest przy uroczystościach. Przy okazji wypatrzyłam jeszcze jedną ciekawostkę. W szkole znajduje się wiernie odtworzona klasa szkolna z czasów cesarskich, w której uczniowie mogą poznać realia dawnych czasów.

Sala Rokokowa w szkole Max Dortu w Poczdamie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2014

Wielka Szkoła Miejska w Poczdamie

Mój ostatni cel to miejsce, które wielokrotnie mijałam z wycieczkami podczas zwiedzania Poczdamu. Przypadkowo była to również szkoła, chociaż bardzo szczególna. W 1717 roku w Prusach został wprowadzony powszechny obowiązek szkolnictwa dla dzieci w wieku 5-12 lat. Na prowincji, na wsiach ograniczało się to do wykształcenia lepszej lub gorszej umiejętności pisania, czytania i rachowania. Edukacja zajmował się miejscowy duchowny lub emerytowany urzędnik. Wystarczyło by znał kilka modlitw, tabliczkę mnożenia i zapis alfabetu. Ale w Poczdamie, królewskiej rezydencji, pod okiem króla, który wielbił praktykę, wojskowe wychowanie i edukację powstała w 1739 tzw. Wielka Szkoła Miejska (La Grande Ecole). Można ją uznać za pierwszą nowoczesną placówkę w mieście. Uczęszczał do niej m.in. Heinrich von Kleist, niemiecki pisarz i dramaturg, stąd aktualna nazwa: Kleist-Schule Potsdam. Jest to szkoła dla dorosłych oferująca tzw. drugą drogę edukacji.

Udało mi się tutaj wziąć udział w oprowadzaniu po klatce schodowej, w którym głównym tematem była renowacja ściennych dekoracji. Po dość wyczerpującym dniu, spędziłam czas przy kawie i cieście na dziedzińcu szkoły (poczdamskie dziedzińce to temat na osobny post).

Dawna Wielka Szkoła Miejska w Poczdamie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2014

Berlin 2026

Propozycje na Berlin w 2026 roku przeglądam w lipcu-sierpniu, kiedy większość wpisów jest już online. Jeśli będzie coś szczególnie wartego uwagi, a wymagającego wcześniejszych zapisów, na pewno dam tutaj znać.

Oto, co zainteresowało mnie w 2025 roku:

Budynek mieszkalny Le Corbusiera (wystawa zdjęć i zwiedzanie z przewodnikiem)

Na co było już za późno

Wieża ciśnień w parku Südgelände (wejście na górę, brak miejsc)

A co polecałam szczególnie? Do połączenia w jeden dzień na łonie natury!

Teufelsberg (dawna amerykańska stacja radarowa, punkt widokowy i street art w jednym), 13 i 14 września wstęp wolny! (normalnie 12 euro) – 2025
Tradycyjne autobusy z XX wieku na regularnych liniach, 118, 218, 316 – 2025
Pałac Grunewald, koncerty na dziedzińcu o 11 i 15 – 2025

Artykuł Dzień Otwartych Zabytków w Berlinie. Co to i dla kogo? pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Międzynarodowy Dzień Muzeów w Berlinie

Joanna Maria Czupryna — Fri, 09 May 2025 02:41:07 +0000

Międzynarodowy Dzień Muzeów w Berlinie

Brzmi ładnie, a z czym to się je? Zwłaszcza w mieście, w którym wydatki na kulturę obcięto tak radykalnie i nadal się tnie? Czy w tym dniu, przypadającym w 2026 roku na niedzielę 17 maja, wstępy do muzeów są bezpłatne?

Otóż tak. Ale tylko do kilku. Prawdę mówiąc, jest z tym trochę zamieszania, bo na oficjalnej stronie Niemieckiego Związku Muzeów nie ma zebranych wszystkich akcji z tego dnia. Trzeba szukać na własną rękę, do czego zresztą przeglądający są zachęcani. Czyli tak: jeśli 17 maja 2026 roku będziesz w Berlinie i chciał(a)byś odwiedzić któreś muzeum, to wejdź na stronę placówki i wyszukaj tam info, czy coś się będzie działo. Prościzna.

Tyle, że info o Międzynarodowym Dniu Muzeów wcale nie musi być na głównej stronie. Trzeba patrzeć głębiej, w kalendarz (Kalender) lub imprezy (Veranstaltungen). A te, dość często aktualizowane są tylko po niemiecku. Jeśli jednak już dokopiesz się do danego dnia, to szukaj hasła „Eintritt frei”. Gwarancji na to rozwiązanie też nie daję, bo może się okazać, że wstęp wolny jest na jakiś wykład, albo imprezę na wolnym powietrzu przed muzeum.

Do których muzeów wstęp bezpłatny?

Zgodnie z obyczajem blogowego nudziarza i wytycznych SEO tutaj powinien być długaśny akapit, o tym co to jest za dzień, kto go ustanowił, po co się go obchodzi i tak dalej, bla, bla, bla…

Ja jednak przejdę od razu do rzeczy i wymienię muzea, które tego dnia mają wstęp wolny. Bo przecież o to chodzi, prawda? To nie będą jednak absolutnie wszystkie muzea, bo nie jestem w stanie wejść na stronę każdej z ponad 150 placówek. Zostawiam jednak okienko w komentarzach, jeśli interesuje Cię konkretny obiekt, pytaj. Jak będę miała czas, poszukam i odpowiem.

Te muzea miały bezpłatny wstęp w 2025 roku

1. Niemieckie Muzeum Techniki (Deutsches TechnikMuseum)
2. Muzeum Przyrodnicze (Museum für Naturkunde)
3. Niemieckie Muzeum Historii (tylko wystawy czasowe, Deutsches Historisches Museum)
4. Wystawa „Mythos Germania”
5. Cytadela w Spandau

Cytadela w Spandau ma kilka dni w roku, kiedy wstęp jest bezpłatny © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

A co poza tym?

Poza tym w muzeach naprawdę sporo się dzieje. Obawiam się jednak, że znakomita część tych akcji to oprowadzania, warsztaty, odczyty itp. w języku niemieckim.

Warto spojrzeć na program w pałacach i ogrodach Fundacji Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburgia (również Poczdam), bo zazwyczaj jest tam sporo mini-koncertów, wywózka egzotycznych roślin z oranżerii do parków (Neuer Garten, Poczdam), i specjalne otwarcie wież pałacu Orangerieschloss w Poczdamie. Więcej szczegółów.

Co będzie się działo w państwowych muzeach w Berlinie, dam znać w kwietniu 2026 roku. Zazwyczaj są przeprowadzane jakieś akcje, a teraz z okazji 200-lecia Wyspy Muzeów (świętowanej przez 5 lat, 2025-2030) można liczyć na jakieś ciekawe wydarzenia.

Jeśli chodzi o Miejskie Muzea Berlina (Stadtmuseum Berlin) to również sprawdzam w kwietniu.

Pamiętaj, że jest to dzień obchodzony na całym świecie, więc sprawdź program muzeów koło siebie. Ja w 2025 roku miałam jedynie wykład w Muzeum Hangeul w Seulu o nowych wyzwaniach językowych, jakie pojawiają się wraz z rozwojem AI. Po koreańsku….

Międzynarodowy Dzień Muzeów

Dla formalności

Międzynarodowy Dzień Muzeów obchodzony jest co roku 18 maja z inicjatywy Międzynarodowej Rady Muzeów (ICOM). W 2025 roku wydarzenie odbyło się pod hasłem „Przyszłość muzeów w dynamicznie zmieniających się społecznościach”, które zachęcało do refleksji nad rolą muzeów w świecie pełnym wyzwań i transformacji. W Niemczech w inicjatywie uczestniczy ponad 7 100 muzeów, co czyni to święto wyjątkową okazją do kulturalnych odkryć. Oficjalna strona Międzynarodowego Dnia Muzeów w Niemczech.

Artykuł Międzynarodowy Dzień Muzeów w Berlinie pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Wyspa Muzeów. To już 200 lat!

Joanna Maria Czupryna — Wed, 22 Jan 2025 02:23:21 +0000

Wyspa Muzeów w Berlinie. Okrągły jubileusz od 2025 roku

Wyspa Muzeów w Berlinie powinna być znana każdemu miłośnikowi sztuki. Któż bowiem nie słyszał o Ołtarzu Pergamońskim czy popiersiu królowej Nefretete. Przyznam, że kiedy dowiedziałam się o planowanym jubileuszu, nie od razu skojarzyłam, od którego to wydarzenia został on wyznaczony. Setki razy, stojąc przed fasadą Starego Muzeum, pierwszym wybudowanym w Berlinie, opowiadałam o jego otwarciu w 1830 roku. Baaa, grupom szkolnym kazałam wyliczać datę zapisaną rzymskimi znakami, widoczną w inskrypcji na fasadzie (1828). Ale skąd 1825?

Otóż 9 lipca 1825 roku położono kamień węgielny pod budowę pierwszego, publicznego muzeum sztuki w stolicy Prus. Takie istniały już w Paryżu, Lizbonie i Londynie. Berlin nie chciał być gorszy.

Z ciekawości spojrzałam do kronik miasta, czy w 1925 roku odbywały się jakieś uroczystości i wygląda na to, że decydenci, naukowcy czy artyści byli jednak zajęci czymś innym. Oto 9 lipca 1925 roku Albert Einstein przedstawił Berlińskiej Akademii pracę pt. „Jednolita teoria pola grawitacji i elektryczności”. Kilka dni wcześniej w Pruskiej Akademii Nauk chemik Otto Hahn wygłosił mowę z okazji przyjęcia do owej instytucji. W 1938 roku, wraz z Fritz’em Strassmannem przeprowadzi on pierwszą reakcję rozszczepienia atomu. A wracając do lipca 1925 roku, to właśnie wtedy oficjalnie nakazano zakładać psom kagańce.

Tak jak przypuszczałam, 100. rocznicę powstania berlińskich muzeów obchodzono w 1930 roku. 1 sierpnia w oranżerii pałacu Charlottenburg otworzono na nowo muzeum poświęcone twórczości rzeźbiarza Daniela Raucha. Znacznie ważniejszym wydarzeniem było jednak otwarcie nowego gmachu Muzeum Pergamonu. Tego, które stoi do dzisiaj i jest aktualnie w remoncie. Miało to miejsce 2 października.

I tak właśnie zamierza świętować Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (Stiftung Preußischer Kulturbesitz), która zarządza m.in. Państwowymi Muzeami w Berlinie. Przez 5 lat, począwszy od 2025 roku.

Pięć to również liczba muzeów wchodzących w skład kompleksu Wyspa Muzeów, dlatego każde z nich dostanie co roku swoją własną prezentację.

Główna wystawa 2026. Cassirer i impresjonizm

Cassirer und der Durchbruch des Impressionismus to jedna z najciekawszych zapowiedzi na berlińską wiosnę–lato 2026. Od 22 maja do 27 września Stara Galeria Narodowa (Alte Nationalgalerie) pokaże ponad sto dzieł francuskiego i niemieckiego impresjonizmu oraz klasycznej moderny, a punktem wspólnym tego zestawu będzie osoba Paula Cassirera.

Cassirer (1871–1926) był kluczowym berlińskim marszandem i wydawcą. Dzięki niemu francuscy impresjoniści — Edgar Degas, Paul Cézanne, Édouard Manet, Claude Monet, Auguste Renoir czy Vincent van Gogh — po raz pierwszy zyskali szeroką uwagę w niemieckojęzycznym świecie. Właśnie poprzez jego galerie liczne prace trafiły do zbiorów muzealnych i prywatnych, w tym także do Nationalgalerie. Cassirer był postacią, która potrafiła wywołać debatę publiczną: jego wystawy nie tylko kształtowały gusty, ale też przesuwały granice akceptowalności nowej sztuki.

Nie ograniczał się przy tym do Francji. Aktywnie promował niemiecki impresjonizm i wspierał berlińską Secesję, w której pierwsze skrzypce grali Max Liebermann, Lovis Corinth i Max Slevogt. Równolegle inwestował w twórców przecierających szlak ku modernizmowi: Edvarda Muncha, Augusta Gaula, a potem Ernstów Barlacha i Kirchnera oraz Paulę Modersohn-Becker. Dzięki temu program jego galerii stał się jednym z najważniejszych kanałów wprowadzania moderny do niemieckiej kultury.

Biografia Cassirera ma też ciemniejszą stronę. W styczniu 1926 roku, po burzliwym sporze rozwodowym i w atmosferze narastających stresów finansowo-towarzyskich, popełnił samobójstwo, strzelając do siebie w berlińskim Pałacu Sprawiedliwości. Miał 54 lata. Jego śmierć zamknęła pewną epokę rozwoju rynku sztuki w Berlinie.

Wystawa obiecuje przywrócić tę postać zbiorowej pamięci i pokazać, jak wiele z tego, co dziś uważamy za oczywiste w muzealnych salach, musiało zostać najpierw sprowadzone, wypromowane i obronione przez pojedynczego, wyjątkowo upornego marszanda. Do ekspozycji przygotowano obszernie ilustrowany katalog. Kuratorką jest Josephine Klinger, a projekt współprowadzi Franziska Lietzmann. Wystawa powstaje we współpracy z Staatliche Museen zu Berlin i dzięki wsparciu Kuratorium Preußischer Kulturbesitz oraz stowarzyszenia przyjaciół Nationalgalerie.

Pozostałe wystawy na Wyspie Muzeów

Jeszcze tylko do 15 lutego 2026
Wystawa „Goya – Monet – Degas – Bonnard – Grosse. Die Scharf Collection” w Starej Galerii Narodowej po raz pierwszy w pełnym zakresie zaprezentuje niemiecką prywatną kolekcję francuskiej sztuki XIX i XX wieku oraz współczesnej sztuki międzynarodowej.

Do 3 maja 2026 roku
Wystawa „Grundstein Antike. Berlins erstes Museum” (dosł. „Kamień węgielny antyku. Pierwsze muzeum Berlina”) prowadzi bezpośrednio do początków powstania Wyspy Muzeów. Ekspozycja ukazuje architekturę i historię Starego Muzeum jako rdzenia dzisiejszej kolekcji antycznej oraz wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO kompleksu Wyspy Muzeów.

6 lutego do 19 lipca 2026
Gebaute Gemeinschaft. Göbeklitepe, Taş Tepeler und das Leben vor 12.000 Jahren. (Zbudowana wspólnota. Göbeklitepe, Taş Tepeler i życie sprzed 12 000 lat.) W James-Simon-Galerie zobaczycie spektakularne znaleziska z Göbeklitepe i okolic Şanlıurfy – monumentalne rzeźby, T-konstrukcje i elementy architektury stworzone przez społeczności na progu przejścia z łowiecko-zbierackiego trybu życia do osiadłości. To okres wcześniejszy niż Stonehenge i piramidy, a jednocześnie kluczowy dla zrozumienia, jak powstawały najstarsze wspólnoty i jakie więzi je scalały. Ekspozycję uzupełniają współczesne fotografie Isabel Muñoz oraz rekonstrukcje architektoniczne; większość obiektów z muzeum w Şanlıurfie prezentowana jest po raz pierwszy poza Turcją.

Od 21 marca 2026 do 10 stycznia 2027
Schicksal in den Sternen Die Anfänge des Tierkreises. (Los zapisany w gwiazdach. Początki zodiaku.) W Nowym Muzeum (Neues Museum) pokazane zostanie, jak starożytny zodiak łączył astronomię z astrologią, wiarę z nauką i porządek nieba z niepewnością ludzkiego losu. Ekspozycja prowadzi od Babilonii przez Egipt, Grecję i Rzym, opisując narodziny horoskopu jako praktyki dostępnej nie tylko władcom, lecz także zwykłym ludziom. Pokazywane artefakty i papirologiczne źródła wyjaśnią, jak zodiak stał się narzędziem obserwacji, obliczeń i przewidywania, a zarazem projekcją odwiecznej potrzeby sensu i samopoznania.

Od października 2026 do kwietnia 2027
Dschingis Khan und die Welt der Mongolen. (Czyngis-chan i świat Mongołów). W James-Simon-Galerie zostanie przedstawiona wielka archeologiczna opowieść o imperium mongolskim, zbudowana wokół 800. rocznicy śmierci Czyngis-chana. Zaprezentowane zostaną rzadkie zabytki z pół tysiąca lat życia koczowników; wiele z nich nigdy nie było pokazywanych poza Mongolią, część pochodzi z polskich, rumuńskich i niemieckich zbiorów. W centrum narracji znajdzie się „mongolskie stulecie” (1250–1350), okres, który przeobraził eurazjatycki świat i którego obraz został ostatnio gruntownie zrewidowany dzięki wspólnym badaniom mongolsko-niemieckim. Wydarzeniem politycznym będzie otwarcie wystawy w obecności prezydenta Mongolii podczas oficjalnej wizyty państwowej w Niemczech.

Źródła:
Informacje Prasowe Stiftung Preußischer Kulturbesitz

Nie lubię muzeów

Nawet jeśli ktoś nie przepada za muzeami, polecam obejrzeć cały kompleks z zewnątrz. Szczególnie urokliwe są kolumnady przy Starej Galerii Narodowej, których gruntowny remont zakończył się w zeszłym roku. To jedno z mniej znanych miejsc w Berlinie, w którym instagramowe i tik-tokowe (tylko bez szaleństw) fotki oraz nagrania wyjdą spektakularnie.

Nie jest jeszcze znany termin, ale pod kolumnadę prawdopodobnie powróci wyjątkowy bar z odświeżającymi napojami i programem powstałym przy współpracy z portalem VisitBerlin. Jeśli będzie to tak, jak w zeszłym roku, to w sierpniu od czwartku do niedzieli w godzinach 16.00-22.00 (niedziela do 20.00) będzie można się rozsiąść na leżakach z drinkiem w ręku. A w każdy czwartek dodatkowo coś z kultury (najczęściej odczyty) i po 18.30 muzyka z DJ-em. Wstęp do Kolonnaden-Bar wolny.

Ponadto zapowiadane są Noce Filmowe z UFA (klasyki kina) na świeżym powietrzu, koncerty i wystawy pod gołym niebem.

Ołtarz Pergamonu dostępny od 2027 roku

I jeszcze coś, z czego może nie wszyscy zdają sobie sprawę. Pamiętam bowiem, jaka „rozpacz” podsycana przez media clickbajtami, została rozpętana przy zamknięciu ostatniego fragmentu Muzeum Pergamonu. Krzykliwe tytuły lamentowały o nadchodzącej, wieloletniej niedostępności najsłynniejszego muzealnego obiektu w Berlinie, co mogło budzić pewien smutek, zważywszy na podawaną datę otwarcia – w 1937 roku.

Mało kto zauważał wówczas trzeźwo, że tak jak muzeum było zamykane etapami, tak będzie też następować jego ponowne otwarcie. A fragment z Ołtarzem Pergamonu będzie dostępny już w 2027 roku i odwiedzający będą do niego przechodzić przez wspomnianą kolumnadę. Swoją drogą, do Muzeum Pergamonu wchodziłam już tyloma różnymi drogami, że jeszcze tylko takiej przez dach mi brakuje…

Byliście w Muzeum Pergamońskim?

Artykuł Wyspa Muzeów. To już 200 lat! pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Wiśnie w Berlinie, czyli gdzie są kwitnące drzewa

Joanna Maria Czupryna — Sat, 17 Feb 2024 17:06:23 +0000

Wiśnie w Berlinie

Osobiście uważam, że „budząca się do życia przyroda” (no wiadomo, że wcześniej nie umarła) to wdzięczny temat, by zaplanować kilka spacerów po mieście. Będą to jednak raczej peryferyjne wyprawy, chociaż parków, rzek i kanałów w centrum Berlina nie brakuje. Kwitnienie wiśni nieodłącznie kojarzy się z Japonią i często w Europie aleje czy skwery obsadzone drzewkami wiśni są powiązane z tym krajem. Mogą to być ambasady Japonii, centra kultury, miejsca pamięci ofiar w Hiroshimie i Nagasaki, wreszcie miejsca związane z historią współpracy dyplomatycznej.

Mieszkam teraz w Korei i okres kwitnienia drzew jest w turystyce traktowany bardzo poważnie. Już w lutym pojawiają się pierwsze prognozy dla całego kraju. Instagramerzy ścigają się na oryginalne fotki, blogerzy wrzucają na pierwsze strony najpopularniejsze miejsca, a patrioci z przekąsem podkreślają, że te drzewka to tak naprawdę japońska spuścizna z okresu kolonizacji (1910-1945) i nie ma się czym ekscytować. Niezależnie od podejścia, poza kwitnieniem drzew, tłumy Koreańczyków wybierają się też do miejsc, gdzie kwitną forsycje, azalie, magnolie czy róże. Nawet zimą znajdą się pola różowych traw czy kwitnącego rzepaku (sama miałam rzepakową sesję w styczniu).

Trend na kwitnące foty zauważam też oczywiście w Europie, chociaż na festiwale do Werder czy Britz jeździłam jeszcze zanim powstał Instagram. Poniżej podaję zatem kilka pomysłów na spędzenie kwietniowego weekendu w Berlinie i okolicy. Weekendu na łonie natury i w otoczeniu kwitnących drzew.

Zbliżenie na kwiaty w Ogrodach Świata © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Ogrody Świata

Ogrody Świata (Gärten der Welt) są warte wizyty same w sobie i bez specjalnej okazji. Ogrody: Chiński, Japoński i Koreański zajmują sporą część kompleksu i są przepięknie zaaranżowane. Co roku na łące obok odbywa się Festiwal Kwitnących Wiśni (Kirschblütenfest). W 2026 będzie to prawdopodobnie w weekend 11-12 kwietnia (12.00-17.00). Jeśli jednak nie przepadasz za tłumami, to proponuję odwiedzić Ogrody już w piątek 10 kwietnia.

Podczas festiwalu prezentowany jest bogaty program sceniczny (muzyka, pokazy tradycyjne i sportowe, warsztaty, konkursy), a ogrody opanowane są przez fanów cosplay. Wszystko to razem tworzy unikalną atmosferę dla tych, którzy aktualnie nie mogą wybrać się na Daleki Wschód, a chcieliby doświadczyć trochę tej kultury. I to wszystko za cenę wstępu, która obowiązuje w normalne dni. Polecam.

Uwaga: jeśli planujesz wizytę w Ogrodach Świata, przejrzyj dokładnie całą ofertę na oficjalnej stronie. Zobacz plan ogrodów, by niczego nie pominąć. A być może zechcesz przejechać się jedyną w Berlinie kolejką linową? Jest taka i powstała z okazji Międzynarodowej Wystawy Ogrodniczej IGA w 2017 roku.

Ogrody Świata (Gärten der Welt)
Główne wejście: Blumberger Damm 44, 12685 Berlin
Kiedy: 11-12 kwietnia 2026, 12.00-17.00
Wstęp: 9€ (4€)

Ogród Koreański w Ogrodach Świata © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Koreański Ogród w Ogrodach Świata w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Cosplay podczas Festiwalu Kwitnących Wiśni w Ogrodach Świata w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Muzyka koreańska w Ogrodach Świata © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Ogrody Dalekiego Wschodu w Ogrodach Świata w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Festyn Kwitnienia Drzew w Britz

Britz to dzisiaj część berlińskiego okręgu Neukölln, który w granicach miasta znalazł się w 1920 roku. Jego początki, jako wsi i majątku rycerskiego sięgają jednak czasów średniowiecznych, zbliżonych datą do powstania samego Berlina (pierwsza połowa XIII wieku). Pozostałością po tym okresie jest między innymi kościół Britz z polnego kamienia (XIII wiek). Zabudowania majątku Britz i pałacu powstały nieco później w miejscu wcześniejszych, a zniszczonych pożarem. Wyprawa na festyn, położony nieco z dala od centrum, opłaca się ze względu na otaczające go zabytki i ciekawostki. Może zająć nawet cały dzień.

Kwitnące drzewa w nazwie festynu to japońskie wiśnie posadzone wzdłuż Parchimer Allee, ale jeśli Wielkanoc przypada dość wcześnie, to raczej nie można ich jeszcze podziwiać w pełnej krasie. Festyn to głównie aleja obstawiona z obu stron ciężarówkami z gastronomią, grami loteryjnymi i karuzelami. Jest przyjemnie (i taniej niż w śródmieściu) i warto spędzić tu kilka chwil, jeśli jesteśmy z dziećmi lub w Berlinie „widzieliśmy już wszystko”. Festyn odbywa się wzdłuża zachodniego odcinka Parchimer Allee.

A co z kwitnieniem drzew z nazwy? Oczywiście drzewa są i kwitną, ale nie podczas całego festynu, bo trwa on ponad trzy tygodnie, od 27 marca do 19 kwietnia 2026 roku. Najlepiej zatem do Britz wybrać się w pierwszej połowie kwietnia.

Co w okolicy Britz do zwiedzania?

Atutem miejsca jest pobliski majątek Britz, który uczyniłabym głównym celem wyprawy, a festyn niejako przy okazji. Można tu obejrzeć zwierzęta gospodarskie, maszyny rolnicze, powozy, kolorowe ptactwo. Tutaj znajduje się również Muzeum Okręgowe Neukölln (wstęp bezpłatny), oraz pałac Britz, ciekawie prezentujący kulturę mieszkania wyższych sfer na przełomie XIX i XX wieku (wstęp 3€/2€, jeśli są wystawy czasowe to wstęp 5€/3€ wt-nd. 12-18).

Niedaleko można też obejrzeć przykład modernistycznej architektury, osiedle Großsiedlung Britz ze słynnym budynkiem w kształcie podkowy (Hufeisensiedlung). Był to jeden z pierwszych projektów socjalnego budownictwa w Berlinie, powstały w latach międzywojennych wg projektu Bruna Tauta i Martina Wagnera. Od 2008 roku, wraz z kilkoma innymi osiedlami, znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Tak podaję te dodatkowe informacje na wypadek, gdyby okolica pod względem kwitnienia jednak nieco rozczarowała.

Osobiście trafiłam w tu podczas festynu, ale jeszcze przed kwitnieniem. Mimo to wczesna wiosna w przypałacowym parku Britz bardzo mi się podobała.

Kwitnienie Drzew w Britz (Britzer Baumblüte)
Główne wejście: Parchimer Allee 110, 12359 Berlin
Kiedy: 27 marca – 19 kwietnia 2026
Wstęp: wolny

Zając tak naprawdę stoi tu przez cały rok © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Festiwal Britzer Baumblüte © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Pałac Britz w Neukölln wiosną © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Park pałacowy Britz wiosną © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Norwegerstraße

Pora na przykład ogólnodostępnej ulicy z historycznym tłem. Chodzi o Norwegerstraße w pobliżu mostu Bösebrücke i miejsca dawnego przejścia granicznego Bornholmer Straße. W wielkim skrócie, to jest to przejście, na którym podniesiono szlabany krótko przed północą 9 listopada 1989 roku. Pod tym względem miejsce to zasługuje na osobny wpis. Łaziłam po tej okolicy, zanim została na nowo zagospodarowana (przejście było ogromne) i zrobiłam parę fot. Jedno rzucam zaraz za wiśniami, może kogoś zachęci, by tam się udać w tym roku. Miejsce zdecydowanie mniej komercyjne niż Checkpoint Charlie.

Norwegerstraße przebiega prostopadle do Bornholmer Straße, pod mostem Bösebrücke. Można ją podzielić na dwie części: południową, po której poruszają się samochody i która tuż przed mostem kończy się ślepym zaułkiem oraz północną. Ta przebiega wzdłuż ogródków działkowych i jest wyasfaltowaną ścieżką dla pieszych i rowerzystów (obok wydeptana jest jeszcze taka dzika).

Jeśli spojrzysz na mapę Google, to zauważysz, że ulica jest oznaczona jako Kirschblütenpfad (Ścieżka Kwitnących Wiśni). Nie bez powodu. Zasadzono tu 215 drzew wiśniowych (ozdobnych, bez owoców).

Teraz trzeba ponownie odwołać się krótko do historii. W 1990 roku, a więc pomiędzy upadkiem muru a zjednoczeniem Niemiec, w japońskiej stacji telewizyjnej TV Asahi wezwano widzów do wielkiej zbiórki pieniężnej na drzewka owocowe dla Niemiec, by poprzeć ideę zjednoczenia. Odzew był ogromny, zebrano około miliona euro. Zakupione drzewka zaczęto sadzić w miejscach związanych z podziałem, głównie w Berlinie (wzdłuż dawnej granicy) oraz Brandenburgii. Norwegerstraße jest jednym z takich miejsc. Również te w Ogrodach Świata pochodzą z tej akcji.

Dlatego też wzdłuż dawnej granicy i to raczej tej zewnętrznej, dzisiaj granicy Berlina z Brandenburgią spotkać można wiele miejsc, które pięknie kwitną na wiosnę. Ale o tym dalej. Ścieżka wzdłuż Norwegerstraße jest wyjątkowa, gdyż drzewka zostały zasadzone tu dość gęsto i po obu stronach. Wiosną tworzą piękny, różowy tunel.

Jeśli marzysz o fajnym zdjęciu, a jest sporo ludzi, przejdź na południową stronę ulicy. Tam również jest ciekawie. Dodatkowo z mostu, przy odpowiednim sprzęcie, możesz zrobić zdjęcia kwiatów z wieżą telewizyjną w tle. No, ja w 2015 roku nie miałam super sprzętu. Dzisiaj też nie mam, wszystko wydaję na kawę. Polecam to miejsce gorąco w tym roku. Łatwo tu dojechać, nie ma opłat, jest historia (będziesz gdzieś indziej niż na popularnym Checkpoint Charlie) i znajdziesz ciekawe ujęcia.

Gdzie: Norwegerstraße (zobacz na mapie Google)
Jak dojechać? Najprościej S-Bahnem S1, S2, S8, S25, S26, S85 do stacji Bornholmer Straße. Można też tramwajem 50, M1, M2, M13 do przystanku o takiej samej nazwie.

Norwegerstraße na południe od mostu © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Norwegerstraße w czasie kwitnienia drzew (na południe od mostu) © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Wieża telewizyjna widziana z mostu Bösebrücke podczas kwitnienia drzew © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok na Bösebrücke © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Ścieżka na północ od mostu, ale we wrześniu, też przyjemnie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Schodki do... czegoś rozebranego z zabudowań dawnego przejścia granicznego (oczywiście po wschodniej stronie). Już ich nie ma, obecnie znajduje się tutaj sklep LIDL i parking © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Róg Japoński (Japaneck)

Ok., tutaj nie byłam osobiście, chociaż byłam w pobliżu. I to nie raz. Myślę, że niejednemu dawnemu studentowi/ce FU powie coś nazwa ulicy Goerzallee (?). No właśnie, ile ja mam wspomnień, których nie wypada tu przytaczać ze studenckich akademików przy tej ulicy. Na początku XXI wieku (przed dinozaurami znaczy się) przyjeżdżałam tu nadzwyczaj często do znajomych.

Całkiem niedaleko przebiega granica między Berlinem a miastem Teltow, a tym samym dawna granica. I tu również jest wiśniowa aleja, znacznie dłuższa, niż ta w śródmieściu. W dodatku są tu bardzo przyjemne tereny na spacery (w trochę innym miejscu Drogi Muru uprawiałam jogging, pomieszkując w tych akademikach).

Mniej więcej tam, gdzie ulica Paul-Gerhardt-Straße wpada na Lichterfelde Allee, zaczyna się wiśniowa aleja. Jest nawet specjalnie oznaczona jako TV-Asahi-Kirschblütenallee. Można się nią przespacerować aż do tzw. Japońskiego Rogu (Japaneck), który leży na granicy Berlina, oraz powiatów Potsdam-Mittelmark oraz Teltow-Fläming. Przy okazji miasto Teltow leży w tym pierwszym. Pokręcone, nie?

Jak tam dotrzeć? Najbliższą stacją S-Bahn jest Lichterfelde Süd (S25, S26). Stąd do ścieżki jest około 10 minut, a do Japaneck 2 kilometry. Osobiście zrobiłabym sobie małą wyprawę ze stacji przez róg i dalej Berliner Mauerweg (Berlińska Droga Muru) do Trümmerberg Lichterfelde, czyli jednej z „gór” w Berlinie i okolicy, którą po drugiej wojnie światowej usypano z gruzu ze zniszczonej zabudowy. Oszałamiające 63 metry. Stamtąd zeszłabym parkiem na przystanek autobusowy przy Lichterfelder Ring. Całość: 4 kilometry. Ale to takie moje planowanie z mapy, którego nie przetestuję w najbliższym czasie.

Dodam tylko, że przy tej alei organizowany jest festyn Hanami, ale na 2026 nie widzę jeszcze terminu. W 2025 roku cały teren był niestety zamknięty z powodu renowacji trasy turystycznej wzdłuż dawnego muru berlińskiego. Tu znajdziesz więcej szczegółów, aleja ma być dostępna od kwietnia 2026.

Jeśli chodzi o inne miejsca, gdzie kwitną drzewa w Berlinie i okolicy, to polecę tu stronę Danieli, żony Japończyka, z którym mieszka w stolicy Niemiec. W tym poście znajdziecie kilkadziesiąt(!) adresów.

A tymczasem…

Baumblütenfest w Werder (Havel)

… chciałabym Ci przedstawić arcyciekawą imprezę, która odbywa się w okolicy Berlina. Dojedziesz tam pociągiem regionalnym na bilecie Berlin ABC (ale nie jedź dalej, bo na kolejnej stacji wylecisz za strefę). Chodzi o niezwykle urokliwie położony Werder przy Haweli.

Wokół tej miejscowości rozciągają się liczne owocowe i warzywne sady. Przy następnej wizycie w sklepie (jakimś większym, np. Kaufland) spójrz na półki z keczupami, sosami do spaghetti i… winami owocowymi. Zobaczysz charakterystyczne czerwono-białe etykiety z nazwą miejscowości. Hmm…, mnie w tej chwili zaciekawił Kirschblütten Secco za całe 3,99€. Dam znać na Sylwestra 2024, czy warto. EDIT: 2025, zapomniałam o moich planach, ale dalej mnie ten Secco ciekawi.

Wracając do samego Werder, to w 2026 roku po raz 147! odbędzie się Baumblütenfest czyli Festyn Kwitnienia Drzew. Ma on charakter kilkudniowego festynu ludowego z atrakcjami dla rodzin, licznymi stoiskami z owocowym winem (niby taki sok, ale szybko uderza do głowy), oczywiście licznymi ogródkami przy lokalach i restauracjach. W Werder jest przepiękna okolica na wzgórzu z dawnymi, utrzymanymi jak przed 100 laty lokalami gastronomicznymi. I tymi girlandami z żarówek podświetlanymi nocą. No przynajmniej taki klimat był przed pandemią, zwłaszcza na Bismarckhöhe, możliwe, że koncepcja imprezy w międzyczasie się nieco zmieniła.

Kwitnące drzewa znajdziesz przede wszystkim wzdłuż Hoher Weg oraz w najstarszej części miasta na wyspie (Insel Werder). Polecam ją zwiedzić i zajrzeć do którejś z licznych klimatycznych kafejek. Mnie osobiście zachwyciła kawiarnia artystyczna Scala (Am Markt 1, 14542 Werder (Havel)).

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by do Werder podjechać przed lub krótko po festynie i na spokojnie chłonąć atmosferę tego małego, brandenburskiego miasteczka (zobacz zdjęcia).

Baumblütenfest Werder (Havel)
Kiedy: 1 – 3 maja 2025 (akurat na majówkę, szczegóły na stronie), ogródki i dziedzińce już od 25 kwietnia
Jak dojechać: pociągiem RE1 z Berlina lub Frankfurtu nad Odrą, stacja Werder (Havel). Ze stacji do śródmieścia trzeba przejść kawałek pieszo, ewentualnie podjechać autobusem. Ja czasami robiłam sobie krajoznawczą wycieczkę i jechałam autobusem 631 z dworca autobusowego w Poczdamie (tuż przed głównym dworem kolejowym). Trasa mieści się w strefie ABC Berlina, przejazd trwa około pół godziny. Można wówczas wysiąść w centrum miejscowości (Werder Post), ale w czasie festynu są objazdy.

Hoher Weg podczas festynu © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Rynek na wyspie poza festynem © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Widok na charakterystyczną wieżę kościoła oraz wiatrak, wykorzystywane w marketingu miasta © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Widok z wieży widokowej na miasto © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Zabudowania Lendelhaus jeszcze przed remontem, też miały klimat, nie wiem nawet, czy nie lepszy © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Atrakcje na festynie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

I kolejne atrakcje festynowe © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus 2009

Artykuł Wiśnie w Berlinie, czyli gdzie są kwitnące drzewa pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Muzea w Berlinie otwarte w poniedziałki

Joanna Maria Czupryna — Sun, 16 Jul 2023 17:28:57 +0000

Muzea w Berlinie otwarte w poniedziałki

Jeśli Twój pobyt w Berlinie wypada akurat w poniedziałek, a masz ochotę wejść gdzieś do środka… nic straconego. Mit „zamkniętych muzeów” w poniedziałki już dawno stracił na sile. Stolica Niemiec jest dużym i różnorodnym miastem. Wystawy, muzea i atrakcje turystyczne są zarządzane przez różne podmioty i nie ma już problemu, by w deszczowy (lub upalny!) poniedziałek poszukać schronienia pod dachem czy we wnętrzach z klimatyzacją.

Weź jednak pod uwagę, że „zamknięte poniedziałki” dotyczą wszystkich placówek muzeów państwowych (a zatem takie klasyki jak galerie narodowe, Muzeum Egipskie czy Pergamon). Wyjątkiem są dwa muzea w Forum Humboldtów, czyli Muzeum Etnologiczne oraz Muzeum Sztuki Azji.

W poniedziałki zamknięte są również pałace i pomniejsze obiekty podlegające Fundacji Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburgia. Nie ma jednak problemów, by pospacerować sobie po dawnych, królewskich ogrodach. Chociaż wpis dotyczy Berlina, to dodam od razu wskazówkę, że jeśli bardzo chciał(a)byś doświadczyć „pruskiego blasku i splendoru” w oryginale, to w Poczdamie otwarty jest Nowy Pałac. Jest celowe działanie, by nie zostawiać poniedziałkowych turystów zupełnie na lodzie.

Fundacja Muzea Miejskie (uwaga, nazwa myląca, obejmuje kilka regionalnych muzeów historycznych) również część swoich placówek ma zamknięte w poniedziałki. Otwarte jest natomiast, moim zdaniem całkiem interesujące, muzeum w Kościele Św. Mikołaja (Muzeum Nikolaikirche) oraz wystawa Berlin GLOBAL w Forum Humboldtów.

Jedna z kaplic w muzeum Nikolaikirche w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Blauer Montag

„Zamknięte, niepracujące poniedziałki” to nie jest wymysł współczesnych czasów. Jest to jednak historia na inny wpis, a nawet blog. Zwyczaj powiązany jest z różnymi branżami, nie tylko muzealnictwem. Poniedziałek pozostawał wolny po intensywnym weekendzie, gdy liczba odwiedzających, warsztatów czy oprowadzań zazwyczaj jest wyższa.

Obecnie, jeśli muzea są czynne przez cały tydzień, poniedziałek nadal pozostaje najczęściej wybieranym dniem wolnym. Warto jednak sprawdzać dni otwarcia na oficjalnych stronach. W popularnych miejscowościach, by nie zostawiać rozczarowanych turystów samych sobie, stosuje się dywersyfikację. Tak jest na przykład w Weimarze, gdzie w poniedziałki można zwiedzać miejsca związane ze szkołą Bauhaus i moderną, a we wtorki z literacką klasyką Goethego, Schillera i spółki.

I jeszcze jedno, jeśli na poniedziałek w danym landzie przypada dzień ustawowo wolny od pracy, to muzea pozostają zazwyczaj otwarte. Jest logiczne, że to właśnie w święta czy przedłużane weekendy ludzie chcą zwiedzać więcej. Te specjalne dni otwarcia (i zamknięcia) znajdziesz na stronach pod hasłami Sonderöffnungszeiten lub Feiertagsregelungen, itp. Przykładowo placówki Państwowych Muzeów w Berlinie są czynne każdego dnia od Wielkiego Piątku do Poniedziałku Wielkanocnego tak jak w niedzielę (2026).

Muzea na słynnej Wyspie Muzeów są czynne w święta wielkanocne. Na zdjęciu: rzeźba przy wejściu do Starej Galerii Narodowej © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Berlińskie muzea w poniedziałki

Jak się okazuje, w Berlinie jest całkiem sporo muzeów czynnych w poniedziałki. Poniższa lista jest moim wyborem i ułożyłam ją według popularności oraz atrakcyjności. Symbol euro oznacza wstęp płatny. Do pełnej listy na oficjalnej stronie miasta prowadzi link na dole.

Mauermuseum – Haus am Checkpoint Charlie € (Muzeum Muru)
Jüdisches Museum (Muzeum Żydowskie)
Humboldt Forum, częściowo € (Forum Humboldtów)
Zitadelle Berlin € (Cytadela w Spandau)
Museum Nikolaikirche € (Nikolaikirche – muzeum o początkach miasta)
DDR Museum – Geschichte zum Anfassen € (Muzeum NRD)
Stasi-Museum € (Muzeum Stasi)
The Wall Museum East Side Gallery € (Muzeum Muru przy East side Gallery)
Berlinische Galerie € (Galeria Berlińska)
Palais Populaire € (wystawy czasowe)
Werkbundarchiv – Museum der Dinge € (Muzeum Przedmiotów)
Futurium (Jak będzie wyglądała przyszłość)
Trabi Museum Berlin € (Muzeum Trabanta)
Deutsches Spionagemuseum € (Niemieckie Muzeum Szpiegostwa)
Berlin Story Museum € (Muzeum w dawnym bunkrze, historia miasta)
Deutschlandmuseum € (Interaktywne Muzeum o historii Niemiec)
Haus der Wannsee Konferenz (Dom Konferencji w Wannsee)
Gropius-Bau € (wystawy czasowe)
Brücke Museum € (muzeum sztuki, grupa Brücke)
Käthe-Kollwitz-Museum € (muzeum sztuki poświęcone artystce)
Kunsthaus Dahlem € (wystawy czasowe w dawnym atelier)
Liebermann-Villa € (muzeum w domu malarza Maxa Liebermanna)
Museum Neukölln (muzeum okręgu Neukölln)
Museum Reinickendorf (muzeum okręgu Reinickendorf)
Museum Tempelhof (muzeum dzielnicy Tempelhof)
Sportmuseum (muzeum historii sportu na terenie parku olimpijskiego, otwarcie pod koniec 2026)

Spis muzeów otwartych w poniedziałki (aczkolwiek też zawierający nieścisłości) znajdziesz na stronie agencji marketingowej Berlina Visit Berlin

Artykuł Muzea w Berlinie otwarte w poniedziałki pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Klasyczny weekend w Berlinie, propozycja samodzielnej trasy zwiedzania

Joanna Maria Czupryna — Tue, 25 Oct 2022 05:15:39 +0000

Klasyczny weekend w Berlinie? Czy to wystarczy, by poznać miasto?

Wystarczy. Ale porównaj to z poznaniem człowieka, z którym spędzasz po raz pierwszy weekend. Spojrzysz, odbierzesz pierwsze wrażenie, poznasz kilka zalet i wad, coś Ci się spodoba, coś nie. Być może zakochasz się od pierwszego wejrzenia, być może powiesz „nigdy więcej”. Może będziesz chciał się spotkać jeszcze raz i wrócić po więcej. Tak przedstawia się Klasyczny Weekend w Berlinie – pomoże Ci w rozeznaniu się, jaka jest stolica Niemiec z charakteru.

Osobiście, choć mieszkam już na innym kontynencie i do pokonania mam około 8000 kilometrów, wracam do Berlina regularnie. Nie tylko zawodowo. Ja po prostu lubię włóczyć się po tym mieście, tak jak i po całych Niemczech. Mimo, że mieszkałam w stolicy ponad 15 lat, zawsze patrzyłam na nie okiem turysty, co zdecydowanie odzwierciedla się w moich postach. Obok historii i opisów, jest ogrom praktycznych informacji i spostrzeżeń.

I oczywiście uważam, że Berlin wart jest Twojego weekendu, a Twój czas wart tego, by wykorzystać go przyjemnie i efektywnie. Moja seria Berlin Na Weekend zaczyna się klasyczną propozycją, odpowiednią dla tych, którzy wybierają się do stolicy Niemiec po raz pierwszy. Kolejne są zaplanowane.

9 x Berlin przez dwa dni

Dziewiątka jest wyjątkową liczbą w historii Niemiec i Berlina. Nie dość, że lata kończące się tą cyfrą obfitują w wydarzenia o zasięgu światowym (nie zawsze chwalebne), to dodatkowo 9 listopada historycy ochrzcili mianem „dniem przeznaczenia Niemiec”. Więcej o tym rozpisałam się na stronie o moich podróżach po Niemczech, Irlandii i Korei, Viator Polonicus.

Dlatego też moja propozycja Klasyczny Weekend w Berlinie składa się 9 punktów. Tyle wystarczy, by nie był on przesadnie przeładowany, a pozwalał poznać miasto. I zostawia trochę miejsca na własne preferencje. Muszę jednak uprzedzić, że sobota jest dość intensywna i mniej wprawionym mogłabym polecić odpuszczenie jednego z punktów widokowych lub zastąpienie obiadu w restauracji kanapkami zjedzonymi po drodze.

Co rozumiem przez weekendowy wyjazd?

Klasyczny weekend, to dla mnie przyjazd do Berlina po południu lub wieczorem w piątek, cała sobota przeznaczona na zwiedzanie i wyjazd w niedzielę po południu. Oczywiście są różne ograniczenia, a i weekendy mogą być dłuższe. Generalnie liczę na to, że potencjalny turysta będzie miał do dyspozycji cały dzień i kilka godzin następnego dnia.

Skomponowany poniżej co do godziny weekend, sprawdzi się w okresie wiosenno-letnim, to jest od kwietnia do września włącznie. Jeśli chcesz przełożyć tą propozycję na inne dni tygodnia, musisz uważać. W poniedziałki i wtorki wybrane obiekty mogą być zamknięte. W dni robocze godziny otwarcia i zamknięcia też mogą się różnić. Spontaniczne zmiany wcześniej zarezerwowanych godzin mogą spowodować, że nie wejdziesz w ogóle albo przeszkodzi Ci w tym jakieś wydarzenie wewnątrz (np. modlitwa w kościele). Uwierz mi, w takim planowaniu mam ogromną praktykę.

Przejazdy, posiłki, zakupy?

Moje programy zawsze zakładają korzystanie z publicznej komunikacji. Dojazdy własnym autem mogą być alternatywą przy większych odległościach (np. do Poczdamu) ale tego programu to nie dotyczy.

Jeśli chodzi o posiłki, to niestety jestem z tych, którzy nie tracą czasu na wysiadywanie w restauracjach. I nie chodzi tu o koszty, które przy częstych podróżach są znaczne, ale właśnie o czas. Wyjątki (a i to niechętnie) robię dla lokalnych specjałów. Powodem moich uprzedzeń do polecania lokali gastronomicznych jest ich zmienność. Jednego dnia obsługa może być wyśmienita, drugiego już trochę mniej, a trzeciego dostawca spóźnić się ze świeżymi towarami. A później będzie, że ” pani napisała, że tam tak wspaniale było…” Poza tym moje podniebienie jest mało wymagające. I w Berlinie korzystam głównie z sieci piekarni z kawą i kanapkami. Przez cały dzień. Albo azjatyckich fast-foodów na dworcach. Poważnie. Lubię też kebaby w rolce i kiełbaski curry (Currywurst). A podróżując po Niemczech zakochałam się w barach sałatkowych sieci marketów REWE. Dlatego też, chociaż bywałam w wielu restauracjach, to tylko w kilku na tyle często, by je polecić. Resztę można traktować jako luźne sugestie, bo są popularne i po drodze.

Zakupy to ważna rzecz, ale moje propozycje nie są na nie nastawione. Do programów wplatam zazwyczaj sklepy z pamiątkami i regionalnymi produktami. Ale są to wizyty na góra 10-15 minut. Większe zakupy są zawsze w zaplanowanej przerwie lub po zwiedzaniu.

Stacja berlińskiego metra © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Ile wyniosą przejazdy i bilety wstępu?

Moja propozycja na Klasyczny Weekend w Berlinie zakłada wiele wstępów, ale tylko trzy z nich są odpłatne (+ jeden opcjonalny). Najdroższy jest wjazd na Wieżę Telewizyjną. Pałac Charlottenburg to tak naprawdę kompleks obiektów, ale ja założyłam wstęp tylko do Starego Pałacu. Jest alternatywa, by zwiedzić całość, jeśli masz więcej czasu (na przykład w piątek po południu lub niedzielę przy późniejszym wyjeździe). I wreszcie Katedra Berlińska. Mimo, że jest to funkcjonująca świątynia, to opłaty za wstęp są pobierane, gdyż w dużej mierze obiekt musi utrzymać się sam. A jak zobaczysz, jest o co dbać. Wstęp opcjonalny dotyczy tarasu na dachu Forum Humboldtów, który proponuję, gdy z jakiś względów nie chcesz wchodzić na kopułę Katedry Berlińskiej.

Zakładając zakup dwóch biletów 24-godzinnych Berlin AB, wydatki na komunikację i bilety wstępu wyniosą około 72 € dla osoby dorosłej. Jest to kalkulacja zrobiona na styczeń 2026. Bez biletów na komunikację miejską – 50 €.

Ponieważ jest to zwiedzanie ze wstępami, potrzebne będą wcześniejsze przygotowania. By wjechać na kopułę Reichstagu trzeba uzyskać obowiązkową rezerwację, podobnie jest przy tarasie widokowym na dachu Forum Humboldtów (na tej trasie punkt opcjonalny). Bilety do Katedry Berlińskiej zakupisz tylko online! Bilety online na Wieżę Telewizyjną są tańsze niż w kasie na miejscu. Bilet do pałacu Charlottenburg również możesz nabyć przez internet. Poniżej podaję praktyczne wskazówki, gdzie to uczynić.

Co zobaczysz i zwiedzisz?

Moje 9 x Berlin obejmuje:

Wieża Telewizyjna (wjazd na górę)
Humboldt Forum (Panorama Video + ewentualnie taras widokowy)
Katedra Berlińska (wejście do środka)
Aleja Pod Lipami (spacer wschodnim odcinkiem)
Brama Brandenburska (musi być)
Gmach Reichstagu (wjazd na kopułę)
Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma (ruiny + nowy kościół)
Pałac Charlottenburg (wejście do środka)
Fragmenty Muru Berlińskiego (Checkpoint Charlie + Plac Poczdamski)

9 x Berlin, propozycja spaceru "Berlin klasyczny" © Joanna Maria Czupryna

Są kościoły, a nie ma muzeów?

Tak, świadomie wybrałam tu trzy świątynie, a pominęłam muzea. Jestem w stanie przewidzieć, ile czasu zajmie Ci obejrzenie Katedry Berlińskiej, ale nie śmiałabym sugerować, że w Muzeum Pergamonu spędzisz godzinę i 23 minuty. Ze sztuką nie ma żartów. Być może muzea w ogóle Cię nie interesują, a być może już przeliczasz ilość placówek, którą uda Ci się zobaczyć następnym razem z trzydniową kartą muzealną? Tutaj znajdziesz mój krótki przewodnik po najbardziej polecanych muzeach Berlina.

Zanim rozpoczniesz zwiedzanie

Nie wiem, gdzie nocujesz, ani kiedy przyjeżdżasz, ani jak liczne jest Twoje towarzystwo. Dla dzieci trasa ta może być męcząca, dla młodzieży może być tego w ogóle za dużo. Ja z wyboru należę do podróżniczych singli, ponieważ uwielbiam maksymalizować efekty przy ograniczonym czasie. Mało kto to rozumie i wytrzymuje i to jest ok. W ten sposób poznaję i zwiedzam dwa, trzy razy więcej niż inni w podobnym czasie, a potem mogę podzielić się wrażeniami (lub nie).

Jeśli zwiedzałabym ze starszą mamą, mężem, lub dziećmi z rodziny poniższy program wyglądałby inaczej lub był rozłożony na więcej godzin.

Przed zwiedzaniem musisz zaopatrzyć się w bilety komunikacji miejskiej. Obszerny przewodnik o tym, gdzie je kupić i jak, znajdziesz tutaj: Bilety komunikacji miejskiej w Berlinie. Który będzie dla nas odpowiedni?

Rezerwacje

Tutaj masz linki do wszystkich potrzebnych rezerwacji, ale zanim zaczniesz to robić, przeczytaj cały program i dopasuj go pod swoje potrzeby i możliwości!

Wieża telewizyjna (Fernsehturm), sugerowana godzina 9.00 pierwszego dnia. Dokonaj szybkiej i prostej rezerwacji po polsku
Taras widokowy na dachu Forum Humboldta (opcjonalnie), rezerwacja na stronie obiektu
Katedra Berlińska, rezerwacja na stronie obiektu
Wjazd na kopułę Reichstagu, sugerowana godzina 18.30, tutaj znajdziesz dokładny opis, jak dokonać bezpłatnej rezerwacji
Pałac Charlottenburg – jeśli zwiedzasz tylko Stary Pałac lub Nowe Skrzydło, to bilety kupisz w kasie, rezerwacje online są tylko na bilet Charlottenburg+, obejmujące cały kompleks.

Berlin WelcomeCard

Czy na ten program opłaca się zakup karty rabatowej Berlin WelcomeCard 48h? Przeliczyłam ewentualne zniżki oraz odjęłam zakup biletów komunikacji miejskiej i wychodzi, że wydatki są bardzo porównywalne lub lekko na niekorzyść karty rabatowej. Jest bowiem problem przy rezerwacji online wieży telewizyjnej (nie widzę takiej opcji, by uzyskać rabat), a w pałacu Charlottenburg zniżka przysługuje tylko na zakup biletu do całego kompleksu.

Zwiedzanie z kartą rabatową Berlin WelcomeCard 48h mogłoby się opłacać, gdyby w niedzielę po południu dorzucić jeszcze jakieś obiekty. Będą to jednak oszczędności rzędu kilku euro. Ma ona spory potencjał, ale trasa i wybór obiektów musiałyby być inne. Propozycję takiej trasy też mam już w planie.

Przebieg trasy

Przebieg pieszych odcinków spacerów w pierwszym dniu przedstawiłam na mapie Google

Od Wieży Telewizyjnej do restauracji Mutter Hoppe, ok. 4 kilometrów (uwaga: Google nie widzisz ścieżki pasażem przez Forum Humboldtów, tylko obchodzi gmach naokoło) – zobacz trasę
Od Checkpoint Charlie do gmachu Reichstagu, ok. 3,5 kilometrów (rozszerzona wersja) – zobacz trasę

Przy okazji: szukam kogoś, kto zna się na edytowaniu i udostępnianiu map OpenStreetMap i chciałby udzielić mi porad/wskazówek. Warunki do uzgodnienia. Kontakt

Sobota

9.00-10.00 Wieża Telewizyjna

Niezależnie od tego, czy masz rezerwację na wieżę telewizyjną czy nie, proponuję zacząć od niej i to od razu po otwarciu. W sezonie letnim oznacza to godzinę 9 rano, ale najlepiej stawić się około 15 minut wcześniej. I tak będzie już kolejka chętnych. Z rezerwacją wejdziesz od razu, równo o 9. Bez rezerwacji musisz poczekać na swoją kolej przy kasie i liczyć na to, że wśród osób przed Tobą nie ma pilotów wycieczek kupujących bilety dla trzech setek osób.

Nieprzypadkowo proponuję rozpoczęcie zwiedzania od wieży telewizyjnej. Spojrzysz na miasto z góry i odbierzesz pierwsze wrażenie o jego architektonicznym charakterze. Znikoma ilość wieżowców, sporo zieleni, szerokie arterie w centrum ułatwiające orientację.

Jeśli pokusisz się o odnalezienie punktów zwiedzania, zobaczysz, że niektóre z nich dzielą znaczne odległości. To efekt reformy administracyjnej z 1920 roku, kiedy do Berlina przyłączono siedem sąsiednich miast, a między nimi i Charlottenburg. Pałac będzie Ci ciężko dostrzec, szybciej wytypujesz pobliskie wieżowce w zachodniej części Berlina (Zoo Fenster, ewentualnie wieżowiec Technicznego Uniwersytetu, Hochhaus Technische Universität). Spróbuj wypatrzeć zieloną połać największego parku w śródmieściu, Tiergarten, a przed nią od prawej do lewej kopułę gmachu Reichstagu, Bramę Brandenburską i Plac Poczdamski. Pomiędzy Bramą a wieżą telewizyjną nietrudno będzie zlokalizować odbudowany pałac miejski (Forum Humboldtów), Katedrę Berlińską i Nikolaiviertel z kościołem o dwóch wieżach. To cele na dzisiaj.

Wszystko to znajduje się na zachód od Ciebie, jeśli przejdziesz teraz na drugą stronę tarasu widokowego, zobaczysz wschodnią część Berlina. Na pierwszym planie jest Plac Aleksandra, tuż u stóp wieży oraz odchodzące od niego szerokie ulice. Najszersza z nich, otoczona socrealistycznymi gmachami (a’la Marszałkowska i Pałac Kultury i Nauki w Warszawie) to Aleja Karola Marksa (Karl-Marx-Allee). Chętnie opowiem Ci o niej podczas innego oprowadzania.

Spójrz jeszcze na północ od wieży telewizyjnej. Bez trudu rozpoznasz, który to kierunek, bo chodzi mi o morze czerwonych dachów ułożonych na jednej wysokości. To kamienice z tzw. okresu grynderskiego (1871-1914), kiedy Berlin przechodził architektoniczną zmianę wymuszoną gwałtownie wzrastającą liczbą ludności. Dotychczasową piętrową zabudowę podwyższano lub zastępowano nowymi kamienicami z dziedzińcami. Pięknym przykładem są tu tzw. Hackesche Höfe, ale amatorom „starego Berlina” polecałabym luźną włóczęgę po całym Spandauer Vorstadt. To również wyprawa na osobny dzień, gdyż jak dla mnie ta dzielnica to swoisty „mikrokosmos” do odkrycia ze swoimi butikami, galeriami, gastronomią, dziedzińcami i fasadami. Zasługuje na odpowiednie przedstawienie i takież czasowe potraktowanie.

Teraz drogi, potencjalny turysto możesz się zirytować, po co opowiadam Ci o tych wszystkich rzeczach, których podczas klasycznego weekendu w Berlinie (jeśli postanowisz się trzymać mojego planu) raczej nie zobaczysz. Hmm, nikt nie mówił, że będzie łatwo wybierać, a po drugie, umówiliśmy się na weekend. Jeśli jesteś po raz pierwszy, zacznij od klasyki.

Widok z wieży telewizyjnej na północną część miasta © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

10.00-11.00 Spacer od Placu Aleksandra pod Forum Humboldtów

Chociaż tego za bardzo nie widać, ale przejdziesz się teraz po najstarszych dzielnicach Berlina. Miasto po raz pierwszy zostało wymienione na kartach historii w XIII wieku, ale są dowody na to, że już i wiek wcześniej okolice były zasiedlone.

Zanim jednak „przejdziemy się” po średniowiecznych ulicach, proponuję po zjechaniu z wieży, przeskoczyć jeszcze na drugą stronę torów, na Plac Aleksandra. Do obejrzenia jest tutaj arcyciekawy Zegar Czasu na Świecie (Weltzeituhr) i przeróżne gmachy naokoło. Cóż, to niestety nie czas i miejsce, by przedstawiać je wszystkie po kolei. Dzisiaj, kiedy powstają nowe wieżowce (widzisz te liczne budowy), architektoniczny obraz socjalistycznego centrum Berlina już się nieco rozmazuje. Przy okazji, pod stopami masz jeden z największych węzłów komunikacyjnych w Berlinie. Przez Alexanderplatz idą 3 linie metra, a stacja połączona jest przejściem do pobliskiego dworca kolejowego.

Twoja trasa prowadzi teraz z powrotem pod wiadukt z torami. Tym samym przekroczysz granice średniowiecznego miasta. Przed wiekami powitałaby Cię Brama Św. Jerzego, przemianowana w XVIII wieku na Bramę Królewską.

Na widoku wprost, masz wieżę ratusza z czerwonych cegieł, ale najpierw skieruj się za wieżą telewizyjną w prawo, do jeszcze innej wieży. Ta przynależy do Kościoła Mariackiego i tu można spokojnie stwierdzić, najstarszej świątyni w mieście, która pełni jeszcze funkcje sakralne. Jej obecny widok to północnoniemiecki gotyk z XV wieku z efektownymi, ale dyskusyjnymi ozdobnikami z XIX wieku. Wieża i hełm to jeszcze inna bajka, ale ja zmierzam teraz do tego, byś po drodze do kościoła porównał(a) model tej części miasta z końca XIX wieku z obecnym wyglądem. Niech Twoim punktem odniesienia stanie się właśnie Kościół Mariacki, hala dworca kolejowego i ratusz. Można się zdziwić.

I dlatego też nie wysłałam Cię prosto pod Fontannę Neptuna, jakkolwiek by kusiła w tej chwili. Wejdź jeszcze na chwilę do kościoła i zatrzymaj się w przedsionku. Tutaj znajduje się najstarszy zabytek piśmienniczy miasta – pochodzący z XIV wieku fresk z motywem tańca śmierci. Wiem, że niewiele widać, toteż nie namawiam na długą wizytę, również w samym kościele (wstęp bezpłatny).

Teraz już możesz skierować się pod Fontannę Neptuna, korzystając z ciekawej perspektywy do zdjęć. Opłaca się oczywiście rzucić okiem (i obiektywem) w stronę wieży telewizyjnej oraz frontem do Neptuna z Kościołem Mariackim w tle.

Czerwony gmach Ratusza Berlińskiego jest kolejnym punktem. Przeważnie można wejść do środka (jeśli nie ma żadnych uroczystości, nie jest to niedziela lub święto), ale przypominam, że masz poczynione rezerwacje na konkretne godziny…

Stojąc przodem do wejścia, kierujesz się teraz na przejście uliczne po prawej, do mało ciekawych, wydawałoby się, bloków. Po przejściu od razu w lewo i tam brukowana uliczka poprowadzi Cię do środka osiedla. Oto znalazłe/aś się na berlińskiej starówce w Dzielnicy Świętego Mikołaja (Nikolaiviertel). Niestety to w większości rekonstrukcja, powstała na 750-lecie miasta w 1987 roku, ale i tak lepszy to projekt niż np. wielki staw miejski z zatopionymi ruinami.

Osobiście bardzo podoba mi się to miejsce, bo Berlin średniowiecza ma bardzo mało. Kościół Świętego Mikołaja (Nikolaikirche) jest najstarszym budynkiem w mieście. Dzisiaj to muzeum traktujące o początkach miasta, do którego wstęp jest płatny. Przed kościołem znajduje się odlew najstarszej pieczęci miejskiej miasta. Niedźwiedź pojawił się nieco później, a zobaczyć go może zarówno na fontannie herbowej, jak i na fladze powiewającej na szczycie wieży ratuszowej. Zwróć uwagę na motyw wieży telewizyjnej, ratuszowej i kościelnej – tutaj możesz je mieć na jednym zdjęciu.

Teraz skieruj się pomiędzy arkadami w stronę pomnika św. Jerzego. Za chwilę znajdziesz na brzegu Szprewy, rzeki nad którą powstało miasto. Dzisiaj wykorzystywana jest głównie w celach turystycznych, o czym na pewno przekonasz się obserwując przez chwilę ruch statków wycieczkowych.

Z tego miejsca ruszasz w prawo, wzdłuż brzegu do najbliższego mostu. Tu wyłoni Ci się w całej okazałości wielki gmach Forum Humboldtów. Jest to niedawno ukończona rekonstrukcja pałacu miejskiego, choć przyznasz, że fasada od strony rzeki prezentuje się mało historycznie. Cóż, nie pozostaje mi nic innego, jak zaprosić Cię do środka.

Berliński ratusz z XIX wieku © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

11.00-11.45 Forum Humboldtów

Forum Humboldtów imponująco prezentuje się z zewnątrz, ale i wewnątrz ma ogrom rzeczy do odkrycia. Wystarczyłoby tego na cały dzień, tymczasem ja wybrałam dla Ciebie jedną, bezpłatną wystawę. Nie trzeba na nią biletów ani wcześniejszej rezerwacji. To prezentacja video (Videopanorama, wejście z dziedzińca Schlütera), która bez słów, a jedynie obrazami pokazuje historię pałacu miejskiego na tle wydarzeń w Berlinie. A wszystko na 27-metrowym ekranie.

Ponadto, Forum Humboldtów, to całkiem wygodne miejsce, żeby chwilę odpocząć, skorzystać z toalety i zajrzeć do informacji turystycznej. Znajdziesz tam ciekawą makietę śródmieścia Berlina z około 1910 roku. Warto zobaczyć i zrobić zdjęcia dla porównań.

Teraz mam taką uwagę. Na dachu gmachu znajduje się taras widokowy. Jest on płatny (niewiele, zaledwie 3€) i wymaga wcześniejszej rezerwacji. Jednak za chwilę masz w planie Katedrę Berlińską, z której również możesz zobaczyć panoramę Berlina. Z obu, jeśli miałabym porównać, wybrałabym tą w katedrze, gdyż jest usytuowana wyżej. Możesz tam fotografować opierając się o balustradę (na dachu Forum Humboldtów od krawędzi oddziela Cię 2 metrowa przestrzeń), no i samo wejście jest ciekawe. Jednak, zdaję sobie sprawę, że może akurat chcesz pominąć wstęp do tego obiektu. Albo Ty lub ktoś z Twoich bliskich nie czuje się na siłach, by pokonywać 285 stopni w wąskich korytarzach. Niestety w katedrze nie ma windy. Wtedy dach Forum Humboldtów może być dobrym zamiennikiem. Trzeba tylko pamiętać o wcześniejszej rezerwacji.

Żeby ogarnąć Forum Humboldtów, warto zajrzeć do tego wpisu.

Dziedziniec Schlütera w Forum Humboldtów © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

11.45-12.45 Lustgarten i historyczna zabudowa Alei pod Lipami.

Z pałacu/Forum Humboldtów najlepiej wyjść przez główny portal, czyli ten pod kopułą. Skieruj się teraz na Most Zamkowy (Schlossbrücke). Za nim zaczyna się Aleja pod Lipami (Unter den Linden), czyli najbardziej znany bulwar Berlina.

Teraz mam dla Ciebie dobrą i złą wiadomość. Dobra jest taka, że ulica w końcu porządnie wygląda, bez rozkopów, płotów i labiryntów przejść. A tak było przez ostatnie 10 lat. Zła jest taka, że nie pójdziesz teraz prosto do Bramy Brandenburskiej, chyba, że… pójdziesz. Co mi tak naprawdę do Twoich indywidualnych preferencji.

Ja zaproponuję Ci teraz tylko wschodni odcinek Alei, to jest przejście do wysokości pomnika pruskiego króla, Fryderyka II. Po drodze masz zestaw zacnych budowli. Po lewej Dom Komendanta Miasta (rekonstrukcja), Pałac Następców Tronu, Pałac Księżniczek, Opera Narodowa, Katedra Św. Jadwigi (niestety w remoncie), Stara Biblioteka i Stary Pałac. Po przejściu na drugą stronę, zawracając w stronę pałacu mijasz gmach Uniwersytetu Humboldtów, Nową Wartownię, dzisiaj Centralne Miejsce Pamięci Ofiar Wojen i Tyranii (zajrzyj do środka, bezpłatnie), za nią barokowy gmach dawnej Zbrojowni, w której mieści się Niemieckie Muzeum Historyczne (niestety też w remoncie). Proponuję znowu zboczyć z utartego szlaku i przed Zbrojownią skręcić w lewo i zaraz za historycznym gmachem w prawo, by wrócić do kanału. Tutaj zadziwi Cię pewnie nowoczesna szklana budowla z oryginalną klatką schodową. To gmach wystaw czasowych dla wspomnianego muzeum i nie jest on w remoncie.

Jeśli realizujesz tą trasę rzeczywiście w weekend, to teraz trafisz w niemały rwetes targu rękodzieła i sztuki. Skręć w lewo i idź aż do mostu (Eiserne Brücke). Nieco dalej jest prawdziwy pchli targ, na którym kupowałam moje pierwsze historyczne gadżety i książki o stolicy Niemiec, ale… W każdym razie targ rękodzieła i sztuki to nie będzie złe miejsce, by nabyć niesztampowe pamiątki z motywami Berlina.

Za mostem ponownie wrócisz na wyspę. Wyspę Muzeów. Po lewej masz nową Galerię Jamesa Simona, Nowe Muzeum i w oddali Muzeum Pergamonu. Po prawej, mało efektowną boczną fasadę Starego Muzeum, które to oglądałe/aś spod Forum Humboldtów. Schodząc po paru stopniach, natkniesz się na kolejny model dla niewidzących, tym razem prezentujący kompleks muzealny i katedrę razem. To Twój drogowskaz.

Na placu Lustgarten nie powstrzymasz się od zdjęć i to niemal we wszystkich kierunkach. Szczególnie pięknie prezentuje się katedra z fontanną na pierwszym planie. Wybór motywów jest tu spory.

Nowa Wartownia przy Alei po Lipami © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

12.45-13.45 Katedra Berlińska

Katedra Berlińska jest najpiękniejszą świątynią w Berlinie. Nic dziwnego, skoro została wzniesiona na zlecenie cesarza Wilhelma II na potrzeby jego dworu. Dlatego też w środku czeka Cię przepych i ogrom ozdób, niecodzienny dla ewangelickiej świątyni. Jest to również miejsce spoczynku członków rodu Hohenzollernów, choć koronowanych głów z ostatnich dwóch wieków nie ma tu prawie wcale. Pochowani są oni bowiem głównie w Charlottenburgu i Poczdamie.

Planując wejście do Katedry Berlińskiej dobrze jest pamiętać o kilku rzeczach. Po pierwsze, wstęp jest płatny i nie, raczej nie wejdziesz chyłkiem w trakcie mszy lub południowej modlitwy. Bilety najlepiej nabyć wcześniej online (na miejscu tylko płatność bezgotówkowa). Do środka nie wejdziesz również z większym plecakiem czy torbą. Na zewnątrz są ustawione szafki, ale zdarza się, że są wyłączone z użytkowania. Jak zwiedzać Katedrę Berlińską, żeby niczego nie pominąć?

Widok na katedrę i pałac na początku XX wieku © Joanna Maria Czupryna, źródło: archiwum własne

14.00-15.45 Obiad w restauracji Mutter Hoppe

Chociaż zarzekałam się, że nie będę polecać restauracji, to tutaj zrobię wyjątek. Jeśli planujesz konkretny obiad podczas zwiedzania, to teraz jest na to czas i miejsce. Specjalnie zakręciłam trasą, by dopasować porę obiadową w Nikolaiviertel.

Restauracja Mutter Hoppe (Rathausstraße 21) ma wystrój staro-berliński i tradycyjną, domową kuchnię. Wiele tu zdjęć dawnego Berlina, ciekawych sprzętów i ozdób. Można powiedzieć, że klimat jak u babci w domu, ale zrobiony ze smakiem i nie przytłaczający. Przy tym umiarkowane ceny i duże porcje. Są również dania bez mięsa. Jeśli w Mutter Hoppe nie byłoby miejsc, to około 100 metrów dalej jest poodobna restauracja, w rustykalnym stylu, Jülchen Hoppe (Rathausstraße 25).

Prosto i pożywnie w berlińskiej restauracji z tradycyjną kuchnią © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

15.45-18.15 Przejazd na Checkpoint Charlie, mur berliński, Plac Poczdamski i Brama Brandenburska

Pora na drugą część zwiedzania. Ile tym razem będzie do przejścia i co jeszcze pozostało?

Z Checkpoint Charlie, wzdłuż fragmentów muru berlińskiego, przez Plac Poczdamski z nowoczesną architekturą, obok Pomnika Pomordowanych Żydów w Europie i Bramy Brandenburskiej do gmachu Reichstagu jest około 3,5 km. A tam, wg mojego planu, o 18.30 jest wjazd na kopułę (z wcześniejszą rezerwacją).

Spod restauracji udaj się teraz z powrotem pod Czerwony Ratusz i do stacji metra U Berliner Rathaus. Przejedź metrem U5 w kierunku Hauptbahnhof do stacji Unter den Linden/Friedrichstraße. Tam przesiądź się na linie U6 w kierunku Alt-Mariendorf i wysiądź na stacji Kochstraße/Checkpoint Charlie.

Checkpoint Charlie

Wychodząc z podziemi znalazłe/aś się w dawnym Berlinie Zachodnim, dokładnie w amerykańskim sektorze. Przed Tobą jest były punkt kontrolny na wewnętrznej granicy miasta. Zapewne dojrzałe/aś już billboard ze zdjęciem rosyjskiego żołnierza? Za nim znajdowała się granica i sektor radziecki, a później państwo enerdowskie, którego stolicą była wschodnia część Berlina.

Po prawej stronie, tam gdzie wiszą flagi, znajduje się Muzeum Muru. Bardzo obszerne, z ogromem informacji, czynne każdego dnia w roku i nawet ma polskie audio-przewodniki. Ale na zwiedzanie trzeba poświęcić minimum 2 godziny. Przed skrzyżowaniem zobaczysz jeszcze rekonstrukcję budki wartowniczej, pod którą „żołnierze” w mundurach pozują z turystami do zdjęć. Uważaj, liczą sobie opłaty od osoby i to całkiem spore.

Za skrzyżowaniem po prawej stronie, znajduje się niewielka wystawa o Zimnej Wojnie (wstęp płatny), a obok niej fragmenty muru berlińskiego, przy których można zrobić sobie zdjęcie. Jeśli rozejrzysz się dookoła, to zobaczysz też wystawę wielkoformatowych zdjęć o historii punktu kontrolnego Ciekawe, ale przy naszej trasie i czasowych restrykcjach do obejrzenia wybiórczo lub powierzchownie. Spróbuj chociaż poszukać, jak przejście wyglądało w latach 80. ubiegłego wieku. Było bardzo rozbudowane.

Checkpoint Charlie w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Stąd, do samego gmachu Reichstagu, przejdziesz ulicami tak, jak przebiegał mur berliński. Poprowadzi Cię podwójny pas kostki brukowej, który zobaczysz na asfalcie. Twoja trasa wiedzie teraz ulicą Zimmerstraße, koło wielkiego, czarnego cylindra. W środku znajduje się panoramiczny obraz perskiego artysty Asisi, ukazujący fragment podzielonego miasta z murem i wszelkimi wartymi uwagami detalami (wstęp płatny).

Po drodze miniesz też Muzeum Trabanta, a nieco dalej całą 'zajezdnię’ tych kultowych pojazdów. Być może zobaczysz kilka aut zaparkowanych przy ulicy. Będą to samochody z najpopularniejszej i najliczniejszej serii P601. Latem 2022 roku byłam w Muzeum Augusta Horcha w Zwickau i o trabantach wiem już niemal wszystko, co warto wiedzieć, ale to też opowieści na inną trasę. Jeśli marzy Ci się drobiazg z motywem kultowego pojazdu, to tutaj będzie najlepsze miejsce na szybkie zakupy.

Okolice Niederkirchnerstraße

Idąc dalej zrobi się już poważniej, bo oto po prawej stronie zobaczysz ogromny gmach Federalnego Ministerstwa Finansów, który jednocześnie jest przykładem architektury III Rzeszy. Po lewej ukaże się jeden z dłuższych fragmentów muru. Oryginalny i w tym miejscu, w którym rzeczywiście stał. Ale za murem jest coś jeszcze. Przy tej ulicy stały niegdyś gmachy, w których mieściły się instytucje III Rzeszy, między innymi siedziba gestapo i SS. Wystawa Topografia Terroru (w budynku i na zewnątrz) przedstawia z detalami historię tego miejsca. Jest bezpłatna.

Dalej mamy dwa gmachy naprzeciwko siebie, jeden strojny (po lewej), a drugi klasyczny (po prawej). Ten z kolorowymi mozaikami i licznymi rzeźbami to tzw. Martin-Gropius-Bau, budynek w którym niegdyś mieściło się muzeum sztuki użytkowej, a teraz służy tymczasowym wystawom (tematycznym i sztuki współczesnej). Gmach naprzeciwko to siedziba berlińskiego parlamentu, nazywanego Domem Posłów (Abgeordnetenhaus).

Wypożyczalnia trabantów w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Teraz trzeba skręcić w prawo i podążyć w kierunku wysokich wieżowców. Przed Tobą Plac Poczdamski, który przed wojną był jednym z najruchliwszych w Europie. Później został przedzielony murem, a po zjednoczeniu Niemiec, zabudowano go nowoczesnymi wieżowcami. Tutaj również zobaczysz fragmenty muru berlińskiego z małą wystawą fotograficzną. Warte uwagi są dwa zdjęcia porównujące wygląd placu obecnie i za czasów podziału.

Mimo, że nie mamy aż tak dużo czasu, nie wybaczyłabym sobie, gdyby teraz nie skierowała Cię pod dach Sony Center. To miejsce za szklanym, półowalnym wieżowcem. Pierwotnie jego właścicielem była japońska firma, a oryginalny dach miał przypominać ośnieżony wulkan Fudżi. Zobaczysz go z lepszej perspektywy z kopuły Reichstagu.

Dach w Sony Center © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Na pieszo czy S-Bahnem?

Teraz spójrz na zegarek. Jeśli do wejścia na kopułę Reichstagu pozostało niewiele czasu, może lepiej przejechać jedną stację kolejką miejską? Jeśli się na to zdecydujesz, to wybierz zjazd pojedynczymi schodami ruchomymi, obok restauracji Kaisersaal. Dalej skieruj się do stacji S-Bahn, i wybierz którykolwiek pociąg jadący na północ (kierunek Oranienburg, Bernau, Hennigsdorf). Do przejechania jest tylko jedna stacja.

Jeśli zdecydujesz się iść pieszo, to skieruj się w ulicę Ebertstraße, po prawej stronie mając ambasadę Kanady. Najlepiej od razu przejdź na prawą stronę. Twoim kierunkiem jest widoczna w oddali Brama Brandenburska (będziesz widzieć ją od bocznej strony) i szklana kopuła Reichstagu.

Jeśli interesuje Cię historia III Rzeszy i masz czas, to mogę zaproponować jeszcze jedno krótkie odbicie z głównego szlaku. Zdaję sobie sprawę, że z moich Berlinx9, robi się powoli Berlinx99, ale tak to ze mną jest…

Po minięciu ogrodzonego zieleńca, skręć w ulicę In den Ministergärten. Po prawej i po lewej będziesz mieć przedstawicielstwa niemieckich landów w stolicy. Dojdź do końca ulicy. Tam przed blokami z wielkiej płyty i parkingiem samochodowym zobaczysz tablicę informacyjną. Tutaj znajdował się bunkier Hitlera, w którym Führer spędził ostatnie dni wojny i popełnił samobójstwo. A Ty właśnie „przespacerowałe/aś” się po ministerialnych ogrodach na tyłach Kancelarii Rzeszy.

Stąd skieruj się ulicą w lewo, by po minucie lub dwóch wyjść na ogromne pole betonowych stel. To z kolei jest Pomnik Pomordowanych Żydów w Europie, w skrócie określany Pomnikiem Holocaustu.

Powstał on w 2005 roku i wzbudził wiele kontrowersji. Z pewnością chciał/abyś się dowiedzieć, czemu ma taką formę, co oznaczają te betonowe kolumny i w ogóle, co architekt miał na myśli. Otóż… architekt, Peter Eisenmann, pozostawił swobodę interpretacji każdemu, kto tu przechodzi. Oczywiście w prasie pojawiły się liczne porównania i próby wyjaśniania zamysłu. Kilka z nich jest bardzo ciekawych, ale znowu… potrzeba by całego artykułu, by przybliżyć ideę, historię i znaczenie takiego pomnika w centrum Berlina.

Twoim zadaniem jest teraz przejść przez ów pomnik, z rogu w którym stoisz, po przekątnej na drugą stronę. Wyznacznikiem powinna być amerykańska ambasada z flagą na dachu.

Pomnik Pomordowanych Żydów w Europie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Brama Brandenburska

I tak oto, po przejściu przez ulicę i krótkim spacerze wzdłuż ogrodzenia ambasady amerykańskiej, znalazłe/aś się pod Bramą. Nie jest to klasyczne podejście, bo za takie należałoby uznać zbliżenie od strony Alei Pod Lipami. Proponuję przejść pomiędzy kolumnami Bramy na Plac Paryski i zrobić sobie chwilę przerwy na zdjęcia. O tej porze słońce nie powinno Ci już przeszkadzać. Jeśli nie masz ochoty odchodzić daleko, by złapać całą Bramę, zrób jej zdjęcie pod kątem.

Pamiętasz, jak na Placu Aleksandra wspominałam o bramie miejskiej w miejscu wiaduktu z torami? Tam wkroczyłe/aś do XIX-wiecznego miasta, a tu za chwilę je opuścisz. Dawniej za bramą rozciągał się rozległy zieleniec (Tiergarten), a za nim kolejne miasto, Charlottenburg. Te przyłączono do Berlina w 1920 roku i poznasz je jutro.

Brama Brandenburska jest jedyną z kilkunastu bram, która zachowała się do dzisiejszych czasów. Po przebudowie, pod koniec XVIII wieku, była też tą najbardziej reprezentacyjną. Inne, tak jak i mur miejski, uległy wyburzeniu, gdyż przy poszerzaniu miasta przeszkadzały w ruchu pieszych i pojazdów. Od 1961 roku tuż za nią przebiegał mur berliński, a sama Brama była niedostępna zarówno z zachodu, jak i wschodu. Jedynie żołnierze i goście, którym udzielono zezwolenia, mogli się do niej zbliżyć. To zmieniło się w 1989 roku, wraz z symbolicznym upadkiem muru. Kilkanaście miesięcy później przez Bramę można było już swobodnie przechodzić i przejeżdżać. Ruch kołowy został jednak w międzyczasie zamknięty, ale nadal trzeba uważać w środkowej części na szalonych rowerzystów. A jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o Bramie Brandenburskiej, to zapraszam tutaj.

Brama Brandenburska © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Gmach Reichstagu, siedziba niemieckiego parlamentu

By przejść do gmachu Reichstagu spod Bramy Brandenburskiej nie potrzeba żadnych wskazówek. Kopuła jest dobrze widoczna. By trafić wprost pod pawilony, gdzie znajduje się wejście, najlepiej udać się szeroką drogą przez park Tiergarten. Po drodze zobaczysz jeszcze pomnik poświęcony Romom i Sinti, zamordowanym w okresie narodowego socjalizmu .

Kopuła gmachu Reichstagu, 18.30

Gratulacje, przebyłe/aś całą, zaplanowaną na dzisiaj, trasę i został Ci jeszcze jeden punkt na koniec. Wjazd na kopułę gmachu Reichstagu. Rezerwację należy pokazać pracownikowi (najczęściej w niebieskich ubraniach) przy wejściu do pawilonu. Po kontroli toreb oraz przejściu przez bramkę, kolejny pracownik poprowadzi Cię do wejścia do gmachu, gdzie przejmie Cię inny, z którym przejdziesz przez podwójne drzwi do środka. Teraz wystarczy już tylko zaczekać na windę. Oczywiście pod czujnym okiem kolejnego pracownika.

Na górze możesz skorzystać z bezpłatnych toalet. Przy obu ladach wydawane są audio-przewodniki. By otrzymać taki w języku polskim, trzeba zwrócić się do pracownika, bo te które leżą przed nim są najczęściej z językiem niemieckim. Teraz już nic nie stoi na przeszkodzie, by zacząć wspinać się na szczyt kopuły. W drodze na górę przedstawiana jest panorama, a z powrotem historia obiektu. Całkiem sporo o możliwościach zwiedzania gmachu Reichstagu oraz jak zarezerwować bezpłatny wjazd na kopułę znajdziesz tutaj.

A co potem?

Spod gmachu Reichstagu możesz udać się do hotelu, miejsca noclegu lub na kolację. Najbliższą stacją metra jest U Bundestag (U5).

Kopuła na dachu gmachu Reichstagu © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Niedziela

Dzisiaj masz znacznie krótszy program, który oczywiście możesz dowolnie rozszerzyć. Czego nie zrobisz w niedzielę, to zakupy, bo znakomita większość sklepów i centrów handlowych pozostaje w ten dzień zamknięta. Wyjątkiem są niedziele handlowe.

Pałac Charlottenburg 9.30-12.00

Berlin przez wieki pozostawał rezydencją, najpierw książęcą, potem królewską a wreszcie, od 1871 roku cesarską. Kolejni władcy z dynastii Hohenzollernów mieli różne preferencje i poza jednym wyjątkiem, bardzo oszczędnym królem, budowali i przebudowywali swoje pałace na potęgę. Charlottenburg jest jednym z nich. Tutaj zobaczysz zrekonstruowane królewskie komnaty, odpowiednie wyposażenie i poznasz nieco szczegółów z życia wyżej uprzywilejowanych z XVIII i XIX wieku.

Cały kompleks obejmuje kilka obiektów oraz park z ogrodami. W ciągu dwóch godzin uda Ci się przespacerować nieco po ogrodach oraz zobaczyć wnętrza Starego Pałacu. Gdybyś zdecydował się na cały kompleks, to upewnij się przedtem, które obiekty są aktualnie otwarte. Na zwiedzanie będziesz też potrzebować odpowiednio więcej czasu.

Wysłałam Cię pod pałac już o 9.30, mimo, że otwierany jest pół godziny później. Ten czas przyda Ci się na efektowne zdjęcia na dziedzińcu, oraz w razie wielu chętnych do wejścia do środka. Jeśli zobaczysz, że przed drzwiami (po prawej stronie od wieży z kopułą) zbiera się coraz więcej osób, zajmij kolejkę. W ten sposób otrzymasz szybko bilety i od razu będziesz mógł zacząć zwiedzanie. Jeśli nie należysz do zagorzałych fanów rodu Hohenzollernów, powinna wystarczyć Ci godzina do półtorej. Pozostały czas wykorzystaj na spacer na tyłach pałacu (barokowy ogród zobaczysz też z pałacowych komnat). Nie pomijaj ich, w sezonie są naprawdę ładne.

UWAGA: pałac i ogrody Charlottenburg to kompleks kilku obiektów, które zwiedza sie osobno (+ placówki zewnętrznych podmiotów). W samym pałacu do zwiedzania udostępnione są wnętrza Starego Pałacu (Alte Palais) oraz Nowego Skrzydła (Neuer Flügel). Jeśli organizowane są wystawy czasowe, wtedy część obiektu jest niedostępna lub ma wyższą opłatę za wstęp.

Tutaj dowiesz się więcej o zwiedzaniu Pałacu Charlottenburg

Widok na pałac Charlottenburg od strony ogrodów © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Przejazd do centrum dawnego Berlina Zachodniego 12.00-12.30

W niedzielę to może chwilę zająć, gdyż autobusy nie kursują tak często. Przystanek znajduje się naprzeciwko głównego dziedzińca pałacu, po drugiej stronie ulicy. Interesuje Cię tylko autobus M45, a sam przejazd do końcowego przystanku S+U Zoologischer Garten (nie przyjmuj zaproszenia na zajezdnię) potrwa około 15 minut.

Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma i okolice 12.30-14.00

Być może już po drodze zwróciłe/aś uwagę na pewne ruiny w oddali. To pozostałości po Kościele Pamięci Cesarza Wilhelma z 1895 roku. Tam właśnie się zaraz udasz. Jeśli planujesz po zwiedzaniu coś zjeść, polecam już rozglądanie się po drodze. Jest tu mnóstwo imbisów, lokali fast-food i restauracji.

Będąc pod kościołem polecam wejść i do Hali Pamięci (w dobrze zachowanej ruinie) i do nowego kościoła. Jego widok z zewnątrz na pewno Cię już zdziwił. Wstęp jest bezpłatny, ale datek wskazany. Więcej o zwiedzaniu Kościoła Pamięci Cesarza Wilhelma tutaj.

Co jeszcze powinieneś/powinnaś zobaczyć w okolicy? Jeśli zlokalizujesz budynek Bikini Haus, to polecam udać się na taras za nim (jeśli pogoda nie sprzyja wejdź do środka). Z tarasu lub przez wielkie okno wewnątrz można spojrzeć na fragment ogrodu zoologicznego, a dokładniej na wybieg małp.

Na pewno nie powinieneś/powinnaś pomijać centrum handlowego Europa Center. To ten oszklony wieżowiec ze znakiem Mercedesa na dachu. W foyer znajduje sie arcyciekawy Zegar Upływającego Czasu. Mam nadzieję, że przypominasz sobie jeszcze wczorajszy zegar z Placu Aleksandra, przy którym zazwyczaj rozpoczynałam zwiedzanie z Gośćmi. Cóż, tutaj lubiłam kończyć, więc i teraz zakończę trasę „Klasyczny Weekend w Berlinie”, dając jeszcze kilka wskazówek.

Na obiad możesz udać się do restauracji Alt-Berlin-Biersalon przy ulicy Kurfürstendamm 225-226 lub poprzestać na kultowej kiełbasce curry z frytkami przy dworcu kolejowym.

Tutaj, nawet w niedzielę otwarte są sklepy z pamiątkami. Jeden z większych w okolicy jest właśnie w wieżowcu Europa Center, tuż przy zegarze.

Okolice są bardzo dobrze skomunikowane, nie będziesz mieć problemu, by przejechać stąd w dowolne miejsce w Berlinie, przejechać na dworzec główny lub wrócić pociągiem regionalnym do Polski.

Zegar Upływającego Czasu w Europa Center © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Artykuł Klasyczny weekend w Berlinie, propozycja samodzielnej trasy zwiedzania pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Ponad dachami Berlina. Mało znane i nieoczywiste punkty widokowe.

Joanna Maria Czupryna — Mon, 31 Aug 2020 11:06:43 +0000

Ponad dachami Berlina

Ponad dachami Berlina to czwarta i ostatnia część serii o punktach widokowych w stolicy Niemiec. W pierwszej przedstawiłam te najpopularniejsze, które znajdują się w śródmieściu i są stosunkowo łatwo dostępne. Drugą część poświęciłam wieżom widokowym położonym nieco dalej od centrum, ale za to stanowiącym doskonały cel na jednodniową wycieczkę poza standardowymi ścieżkami turystów. Wreszcie w trzeciej części znalazły się wzgórza, bo i takie Berlin ma. Panorama z ich szczytów może „nie jest najwyższych lotów”, ale za to jest bezpłatna i stanowi rewelacyjne tło do zdjęć.

Teraz przyszedł czas na pozostałe punkty widokowe. Są wśród nich i te w śródmieściu i te położone dalej. Do niektórych trzeba się wcześniej zameldować, inne są dostępne np. jako kawiarnie. Jedno jest pewne, Berlin ma ogromne spektrum, jeśli chodzi o możliwości spojrzenia na miasto z góry.

Mam nadzieję, że mój przewodnik w języku polskim przypadł Wam do gustu, a już niedługo szukajcie na stronie specjalnego wydania PDF, w którym będzie więcej informacji praktycznych (takich jak dojazd, parkingi, ceny biletów itd.). O nim najszybciej dowiecie się ze strony FB Przewodnik po Berlinie dla zwiedzających.

1. Zionskirche

Zionskirche, położony jest w dzielnicy Rosenthaler Vorstadt (Mitte) i został ufundowany przez króla pruskiego i późniejszego cesarza, Wilhelma I. Był to akt dziękczynny ze strony władcy, gdy po zamachu na jego życie w Baden-Baden (1861) wyszedł bez szwanku. Wieża kościoła jest otwarta dla zwiedzających w każdą niedzielę, od 12.00 do 18.00 (od listopada do świąt wielkanocnych do 16.00) (1€).

Platforma widokowa oferuje widok w trzech kierunkach, w tym na południe w stronę śródmieścia. Wysokość nie jest znaczna (22 m), na pierwszym planie widać przede wszystkim dachy pobliskich kamienic, ale zimą, tuż przed 16.00, są wspaniałe warunki, by sfotografować n.p. zachód słońca ponad dachami Berlina.

Sam kościół ze swoją bogatą, ale mało znaną historią, jest również warty uwagi, głównie ze względu na działalność niemieckiego duchownego i opozycjonisty nazistowskiego reżimu, Dietera Bonhoeffera oraz ośrodka skupiającego grupy przeciwników enerdowskiego systemu w latach 80-tych ubiegłego wieku.
Zionskirche, Zionskirchplatz, 10119 Berlin, www.zionskirche-berlin.de

Zionskirche, 2015 © Joanna Maria Czupryna

Ponad dachami Berlina, widok z tarasu wieży kościelnej Zionskirche, 2015 © Joanna Maria Czupryna

2. Carillon

Mało kto wie, że w pobliżu gmachu Reichstagu znajduje się największy w Europie carillon. A na jego wieżę można również okazjonalnie wjechać. Od maja do października, w niedziele i święta odbywają się koncerty, po których jest możliwość zwiedzania i wejścia na najwyższy taras (8€).

Berliński carillon składa się z 68 dzwonów i został wzniesiony w 1987 roku na 750-lecie miasta, z inicjatywy amerykańskiego muzyka Jeffreya Bossin. Z wysokości 40 metrów można spojrzeć na nową dzielnicę rządową i gmach Reichstagu z kopułą.
Carillon w parku Tiergarten, John-Foster-Dulles-/Ecke Große Querallee, 10557, Berlin, www.carillon-berlin.de

3. Skywalk Marzahn

To nie jest punkt dla tych, co cierpią na duży lęk wysokości. Za to jest dość wyjątkowy z dużym tarasem i rozległymi widokami. Do tego bezpłatny.

Zacznijmy od dzielnicy. Marzahn kojarzy się Berlińczykom z wielkim poenerdowskim blokowiskiem. Słusznie, bo większość jego zabudowy powstała w latach 70. i 80. ubiegłego wieku i są to głównie wieżowce. Jeden przy drugim. Ale dzięki takim inicjatywom jak Ogrody Świata, Promenada Marzahn czy właśnie punkt widokowy Skywalk stopniowo zyskuje zainteresowanie turystów.

Swego czasu jeździłam namiętnie do dzielnicowej biblioteki Marzahn, bo tylko tam był tak szeroki wybór literatury na temat… bloków z wielkiej płyty. No i czekając na przystanku tramwajowym zawsze wpatrywałam się w wystające sponad bloku kratki punktu widokowego. Zaintrygowały mnie do tego stopnia, że postanowiłam się zgłosić na oprowadzanie. Bo niestety, jedynym mankamentem jest to, że trzeba się wcześniej zgłosić telefonicznie lub mailowo (po niemiecku, po angielsku też przejdzie). Oprowadzanie jest po niemiecku, a angielskie informacje oprowadzający podaje w miarę możliwości (i umiejętności).

Ponad dachami Berlina w Marzahn oznacza niczym nie zakłócony widok z wysokości 70 metrów. Można dojrzeć i Wieżę Telewizyjną i odległe o 20 kilometrów zakłady cementowe w Rüdersdorf (Brandenburgia). Ale przede wszystkim można się zdziwić, jak zielony jest „betonowy” Marzahn. Dobrze widać też założenie dawnej wsi i historyczny wiatrak.

Początkowo punkt widokowy był jedynie niewielkim zawieszeniem, wystającym poza krawędź wieżowca. Trzeba było mieć mocne nerwy, gdyż jego podstawę stanowiły jedynie kratki z widokiem na dół. Ale że widoczność była dość ograniczona (tylko w jednym kierunku), to postanowiono poszerzyć miejsce o solidny taras na dachu wieżowca. I to już robi wrażenie. Polecam.
Raoul-Wallenberg-Straße 40, 12679 Berlin, Skywalk Marzahn

Skywalker Marzahn © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Zejście z tarasu widokowego do klatki schodowej © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Wisok na osiedle Marzahn i śródmieście Berlina w oddali © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

5. Klunkerkranich

Bar z własnym ogródkiem na dachu centrum handlowego Neukölln Arcaden. To jedno z kultowych miejsc na letnie wieczory, gdzie siedząc na tarasie, przy drinku można wpatrywać się w morze dachów przed nami. Widać Wieżę Telewizyjną i inne charakterystyczne budowle, ale w tym miejscu to mało ważne, bo po prostu sama atmosfera jest wystarczającym powodem, by chociaż raz zawitać do koralowego żurawia.

Jest to miejsce wielu koncertów, happeningów, odczytów, a nawet jarmarków świątecznych i pchlich targów, dokładny plan na stronie baru.
Karl-Marx-Straße 66, 12043 Berlin, www.klunkerkranich.org

Artykuł Ponad dachami Berlina. Mało znane i nieoczywiste punkty widokowe. pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Berlin z góry małej i dużej. 5 wzgórz z panoramą miasta

Joanna Maria Czupryna — Thu, 27 Aug 2020 03:01:20 +0000

Berlin z góry

Berlin z góry oglądany. Od 2015 roku najwyższym szczytem Berlina jest wzgórze Arkenberge z oszałamiającą wysokością 120,7 m n.p.m. Liczba mnoga w nazwie pochodzi jeszcze z czasów, gdy rzeczywiście był to mały „łańcuch górski” naturalnego pochodzenia, który od lat 80. ubiegłego wieku zaczęto zasypywać gruzem budowlanym. W chwili obecnej wzgórze jest dostępne publicznie, a szczyt wyznacza głaz polodowcowy. Moje plany zdobycia szczytu pokrzyżowała pandemia 2020, zatem na relację z pierwszej ręki trzeba jeszcze trochę zaczekać. Mogę za to polecić kilka zdjęć z drona ukazujących wzgórze oraz panoramę miasta na stronie www.nils-snake.de

Na terenie miasta znajdziemy więcej wzgórz. Zdetronizowany Teufelsberg (120 m n.p.m.) to sztucznie usypana góra z gruzu wywożonego po zakończeniu działań wojennych. Na teren dawnej amerykańskiej stacji szpiegowsko-nadawczej można wejść po zakupie biletu (8€). Ja jednak poleciłabym tutaj położony obok naturalny taras widokowy, to jest plateau Drachenberg (99 m n.p.m.), mój ulubiony zresztą.

Wiele wzniesień w mieście jest atrakcyjnych na małe wędrówki, ale niestety widok z nich jest czasem ograniczony. Często jest to jedynie prześwit między drzewami lub widok w stronę osiedli, a nie centrum miasta. Poniżej starałam się wybrać kilka propozycji, z których można co nieco zobaczyć. Na wszystkie wymienione wzgórza wstęp jest bezpłatny i przeważnie nieograniczony.

1. Drachenberg

Drachenberg jest dla mnie absolutnym numerem jeden, jeśli chodzi o wycieczkę na wzgórza Berlina. To nieco niższy sąsiad bardziej znanego szczytu Teufelsberg, położonego w lasach Grunewald. W przeciwieństwie do niego, szczyt nie jest zalesiony i stąd chętnie wykorzystywany na sesje fotograficzne, pikniki i romantyczne wieczory o zachodzie słońca.

Moja pierwsza wizyta na Drachenberg była raczej przypadkowa. Wieki temu udałam się ze znajomymi na dzikiego Sylwestra, „gdzieś po zachodniej stronie miasta”. Ponieważ wcześniej zwiedziłam już (również na dziko) stację szpiegowską na Teufelsberg, wiedziałam jedynie, że jesteśmy gdzieś na pobliskiej łące. Nocny widok na Berlin był zacny i większość obiecywała sobie spektakularnego pokazu fajerwerków. Niestety, tuż przed północą, nasze własne odpalone sztuczne ognie spowiły nas w kłębach dymu i tyle było widać. Jeśli dodać do tego nielegalne ogniska i równie zakazane puszczanie chińskich lampionów, wieczór i tak był pełen wrażeń.

Po jakimś czasie wróciłam na Drachenberg i od tamtej pory chętnie zabierałam tam rodzinę i znajomych. Gości nigdy mi się nie udało, gdyż za daleko i za dużo czasu zabrałby wspólny dojazd. Właściwie to można było śmiało im polecić samodzielna wyprawę. Niestety, Drachenberg okazuje się dla większości celem na trzecią lub czwartą berlińską wyprawę, bo niemal zawsze wygrywa Wieża Telewizyjna lub kopuła Reichstagu. Wielka szkoda.

Jak się dostać na to wzgórze?

Drachenberg to umowna nazwa od puszczanych na wzgórzu latawców (niem. der Drachen). Czasem określana jest jako Kleiner Teufelsberg i często łączona ze swoim wyższym sąsiadem. Ale oba szczyty funkcjonują odrębnie i by wejść na ten drugi, należy najpierw „zejść w doliny”. Po otwarciu zabudowań na Teufelsberg dla zwiedzających, opłaca się zrobić całodniową wycieczkę w te rejony. Będzie to na pewno coś spoza standardowego zwiedzania Berlina.

By dotrzeć na Drachenberg komunikacją miejską, najlepiej skorzystać z kolejki miejskiej S3, S5 lub S9 i wysiąść na stacji S Heerstraße. Od głównej ulicy odchodzi asfaltowa droga w las, Teufelseestraße. Wzdłuż niej idziemy około pół kilometra, aż skończą się zabudowania i po prawej stronie zobaczymy parking. Za nim znajdziemy leśne ścieżki prowadzące w górę i tego należy się trzymać. Cały czas w górę.

Obie góry zasługują na odrębne teksty, więc takie wkrótce się tutaj ukażą. Śledź nowości na FB Przewodnik po Berlinie na weekend.

Drachenberg © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok z Drachenberg na Berlin © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok zimą z Drachenberg na dawną amerykańską stację szpiegowską © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

2. Ahrensfelder Berge

Berlin z góry nie zawsze oznacza przejrzyście i z widokami jak na dłoni. Przy niewysokich wzgórzach to raczej częściowa i dość odległa panorama miasta. Tą propozycję kieruję do tych, którzy już pooglądali miasto z klasycznych punktów widokowych i szukają czegoś nowego. Dodatkowo skłonni są poświęcić część dnia na dojazd do peryferyjnych dzielnic miasta. Lub nocują w okolicy.

Okazją do wdrapania się na Ahrensfelder Berge (114 m n.p.m.) były moje częste noclegi w dzielnicy Marzahn-Hellersdorf. Wśród Berlińczyków uchodzi ona jako typowe zbiorowisko blokowisk, ale kryje w sobie wiele ciekawych zaułków i przykładów modelowej enerdowskiej architektury. A tak nawiasem mówiąc, zaczyna się już i o nich pisać przewodniki i układać trasy zwiedzania.

Swego czasu wzgórze było naturalnym niewielkim wzniesieniem i dopiero w drugiej połowie XX wieku zaczęto jest zasypywać odpadami budowlanymi pochodzącymi właśnie z budowy nowych osiedli. Nazwa góry pochodzi od miejscowości Ahrensfelde. Graniczy ona z Berlinem, a administracyjnie przynależy już do Brandenburgii.

Nawet w sezonie nie spotkamy tu dużo ludzi. Górę i zielone tereny wokół niej wykorzystują głównie mieszkańcy. Zainteresowanie kradną tu bowiem niedaleko położone Ogrody Świata i góra Kienberg. O niej w kolejnym punkcie.

Ahrensfelder Berge © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok na śródmieście Berlina z oddali © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Nawet w Berlinie można chwilami poczuć się jak w górach © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

3. Kienberg

Podobnie jak dwie poprzednie góry, Kienberg został dosypany z gruzu budowlanego. W latach 60. ubiegłego wieku osiągnął wysokość 102 metrów n.p.m. Można wejść pieszo (bez opłat) lub wjechać kolejką linową (odpłatnie).

Tak Berlin ma kolejkę linową. Z kabinami, jak w prawdziwych górach. Dorobił się jej tuż przed Międzynarodową Wystawą Ogrodniczą w 2017 roku (IGA 2017). Po wystawie były dyskusje o demontażu, ostatecznie zdecydowano się zostawić kolejkę co najmniej do 2033 roku. Liczy sobie ona 1,5 kilometra, ma trzy stacje i można zrobić przerwę na środkowej. Akurat na podziwianie widoków.

Na wzgórzu znajduje się nowo wybudowany taras widokowy z niewielką kawiarnią. Wstęp jest bezpłatny, w zimie otwarty od 7.30 do 19.30, latem od wschodu do zachodu słońca. Możliwe czasowe zamknięcia przy niekorzystanej pogodzie. Widok ogranicza się głównie do wschodnich dzielnic Berlina. Ja, jak widać na poniższych zdjęciach, nie miałam szczęścia do pogody, kiedy zdecydowałam się odwiedzić Ogrody Świata podczas wspomnianej wystawy.

Wizytę najlepiej połączyć z pobliskimi Ogrodami Świata.

Hellersdorfer Str. 159, 12619 Berlin, Ogrody Świata

Taras widokowy Wolkenhain na wzgórzu Kienberg © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok na kolejkę linową i dzielnicę Marzahn z tarasu widokowego na Kienberg © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

4. Kreuzberg

Czas wrócić do śródmieścia, bo i tu jest kilka wzgórz. Dla odmiany przedstawiam naturalne wzniesienie, które było wzmiankowane już pod koniec XIII wieku! Kreuzberg (66 m n.p.m.) nadał nazwę późniejszemu osiedlu, dzisiaj części dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg. Przez wieki południowe zbocza porastały winnice. Jako cel wypraw za miasto góra stała się znana po wzniesieniu narodowego pomnika w 1821 roku. Zaprojektował go Karol Fryderyk Schinkel, i początkowe jego zamysły były znacznie okazalsze. W miarę postępującej zabudowy przedmieść, pomnik podwyższono o kilka metrów, stawiając go na postumencie.

Pod koniec XIX wieku, u stóp góry założono Park Wiktorii i wykonano coś niebywałego, jak na te okolice: sztuczny wodospad o wysokości 24 metrów. Wzorowany jest podobno na Wodospadzie Kamieńczyka w Szklarskiej Porębie.

Wyprawa na Kreuzberg to właściwie spacer po rozległym parku, w którym wiosną i latem chętnie piknikują rodziny i grupy znajomych. Widok z góry jest nieco ograniczony przez drzewa i rozciąga się niewiele powyżej dachów kamienic. Ale jest to ciekawe, historyczne miejsce, jak zresztą cała dzielnica. To pomysł na pół dnia, jeśli chcemy jeszcze zahaczyć o jakąś restauracje w pobliżu. A na pewno chcemy, bo tylu ciekawych lokali czy kultowych imbissów nie znajdziemy nigdzie indziej w Berlinie.

Widok na pomnik narodowy na szczycie Kreuzbergu © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Taras widokowy wokół pomnika na górze Kreuzberg © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Najlepsza miejscówka, u szczytu wodospadu na górze Kreuzberg © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

5. Humboldthöhe

Wzgórze Humboldta usypano po drugiej wojnie światowej na częściowo wysadzonym schronie (tzw. flakturm). Jak widać na zdjęciu poniżej część od północy została zachowana, gdyż obawiano się uszkodzenia przechodzących poniżej linii kolejowych. Nazwa wzgórza pochodzi od przyległego parku, który powstał jeszcze w XIX wieku, na 100. urodziny Aleksandra von Humboldt.

Wzgórze nie jest wysokie (flakturm miał 40 metrów wysokości), liczy sobie 84,5 m n.p.m. Na tarasy wiodą dwie ścieżki, jedna ostro po 164 schodach w górę, druga ma okrężny i łagodny przebieg. Po samych tarasach chodzi się trochę jak w labiryncie, są ich dwa poziomy. Na jednym z nich, w szóstą rocznicę budowy muru berlińskiego, ustawiono Pomnik dla Jedności Niemiec. A że były to czasy jeszcze zrozumiałych pomników, to łatwo się domyślić symboliki jego elementów.

Panorama jest ciekawa. Niczym nie zakłócone są widoki na północne dzielnice Berlina. Na południe, czyli w stronę śródmieścia też dojrzymy charakterystyczne budowle. Jedynie południowy-wschód jest zasłonięty nieco przez drzewa. Mimo wszystko ciekawa i bezpłatna perspektywa.

I jeszcze wypada o nich wspomnieć: w podziemiach, na pobliskiej stacji U-Bahn Gesundbrunnen ma swoją siedzibę organizacja Berliner Unterwelten. To dzięki tym fascynatom można dzisiaj zwiedzać wnętrza bunkra (i góry zarazem). W ofercie mają kilka propozycji, niestety przeważnie wszystkie są po niemiecku (kilka po angielsku). Jeśli kogoś interesuje podziemny, tajemniczy świat Berlina, powinien koniecznie zajrzeć na ich stronę.

Widoczna część bunkra, Humboldthöhe © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok na północ Berlina i centrum handlowe Gesundbrunnen © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Park Humboldthain © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Oczywiście Berlin ma znacznie więcej wzgórz i większość polecam na luźne spacery bez specjalnych oczekiwań. Na pewno pozwolą one odkryć zupełnie inne oblicze stolicy Niemiec, która kojarzy się raczej z zatłoczonym, zabudowanym śródmieściem.

Artykuł Berlin z góry małej i dużej. 5 wzgórz z panoramą miasta pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Wieże widokowe w Berlinie. Poznaj 5 obiektów z ciekawą historią i zaplanuj kolejną wycieczkę

Joanna Maria Czupryna — Thu, 20 Aug 2020 11:45:45 +0000

Wieże widokowe w Berlinie. Te z historią

Wieże widokowe w Berlinie. Najpopularniejsza jest oczywiście wieża telewizyjna o wysokości 368 metrów, położona w centrum miasta. Ale pierwotnie nie miała tam stać. Usytuowanie jej w ścisłym śródmieściu to niemal przypadek i do dzisiaj jej lokalizacja budzi zdziwienie wśród urbanistów. Tak wysoką konstrukcję, która miała służyć celom komunikacyjnym, zaplanowano bowiem na najwyższym wzniesieniu wschodniej części miasta – wzgórzach Müggelberge (115 m). Zaawansowane prace budowlane przerwał jednak minister spraw wewnętrznych, gdy okazało się, że wieża będzie najzwyczajniej przeszkadzać samolotom z pobliskiego lotniska w Schönefeld. Czyżby nie zauważono tego wcześniej?

Z punktu widokowego na niższym ze wzgórz Müggelberg (89 m n.p.m.) nie zrezygnowano całkowicie. Chociaż porzucono plany otwarcia tarasów widokowych na niedoszłej wieży telewizyjnej (pozostawiono obiekt dla celów Stasi), to pod koniec 1961 roku otworzono obok nową wieżę o wysokości 30 metrów. Betonowa, prosta konstrukcja zastąpiła spaloną w 1958 roku historyczną wieżę z XIX wieku.

Tak jak na wschód od Berlina wieża Müggelturm była ulubionym celem wycieczek za miasto, tak po zachodniej stronie wędrowano przez lasy Grunewald do majestatycznej wieży Grunewaldturm. Ta przetrwała historyczne zawirowania i od 1899 roku niezmiennie zaprasza na swój taras widokowy. Położona na wzgórzu Karlsberg (78,5 m n.p.m.) przypomina o królu pruskim i pierwszym cesarzu z dynastii Hohenzollernów, Wilhelmie I.

Ładne widoki, różne epoki

Kolekcję ciekawych historycznie obiektów uzupełnia nam jeszcze Wieża Radiowa (Funkturm) na terenie targów. Okazją do jej otwarcia była 3. Wielka Niemiecka Wystawa Radiofonii w 1926 roku. Tak jak jej późniejszy telewizyjny odpowiednik też ma restaurację. Ta jednakże nie obraca się i jest położona nieco niżej, bo na wysokości 50 metrów.

10 lat później powstała z kolei Dzwonnica przy Stadionie Olimpijskim (Glockenturm). Sam stadion rozbudowano wówczas na potrzeby olimpiady w 1936 roku. W przyszłym roku, to jest 2021, zapraszam częściej na moją stronę, gdyż z okazji 85-lecia olimpiady przedstawię wiele ciekawostek powiązanych ze światem sportu i oczywiście samą olimpiadą. Zapowiedzi nowych tras i przydatnych wskazówek pojawią się na stronie FB Przewodnik po Berlinie dla Zwiedzających. Zachęcam do śledzenia.

Wreszcie prawdziwy klasyk historii – niezbyt wysoka, ale zacna staruszka w cytadeli Spandau, Wieża Juliusza (Juliusturm). Wyprawa do Spandau tylko po widoki raczej się nie uda się, bo na cytadeli można spędzić i pół dnia, a kolejne godziny na spacerach po starówce w pobliżu.

1. Müggelturm (Wieża na wzgórzu Müggelberg)

Müggelturm (6€) miała być proletariacką odpowiedzią na „konserwatywną”, ceglaną wieżę w lasach Grunewald. Ukończona w 1889 roku drewniana konstrukcja o wysokości 39 metrów spłonęła w 1958 roku. Szybko podjęto się budowy nowej, którą otworzono trzy lata później. By dostać się na szczyt, trzeba pokonać 126 schodów, ale widok z góry wynagradza ten wysiłek. Z platformy rozpościera się fantastyczna panorama na berlińskie jeziora, brandenburskie lasy i oczywiście sam Berlin w oddali. Przy dobrej pogodzie warto wypatrzyć odległą o 30 kilometrów wieżę telewizyjną, jak i położoną 40 kilometrów na południe halę Wyspy Tropikalnej.

Od przystanku autobusowego linii 169 spacer pod wieżę zajmuje 20 minut, natomiast z bezpłatnego parkingu samochodowego (Parkplatz Müggelturm) około 10. Pod samą wieżą znajduje się odpłatny parking. Na miejscu jest też restauracja. Wejście na wieżę widokową może być elementem szerszego planu – spaceru nad jeziorem Müggelsee albo wzdłuż rzeki Dahme, rejsu statkiem, lunchu na łonie natury w którejś z tradycyjnych restauracji lub kąpieli (kąpielisko rzeczne Wendenschloss)
Wieża Müggelturm, Straße zum Müggelturm 1, 12559 Berlin, www.müggelturm.berlin

Wejście na wieżę widokową Müggelturm, 2011 © Joanna Maria Czupryna

Taras widokowy Müggelturm, 2011 © Joanna Maria Czupryna

Widok w kierunku Müggelsee, 2011 © Joanna Maria Czupryna

2. Grunewaldturm (Wieża Grunewaldzka)

Wieża Grunewaldzka (4€) została wzniesiona z okazji 100. rocznicy urodzin króla pruskiego i cesarza, Wilhelma I. Zleceniodawcą był powiat Teltow, sprawujący wówczas zarząd nad lasami Grunewald. Pomnik władcy mija się po drodze na taras widokowy, na który wiedzie 200 stopni. Wieża jest dobrze widoczna z daleka, bo chociaż mierzy zaledwie 55 metrów, to została wzniesiona na wzgórzu Karlsberg (79 m n.p.m.). Z góry rozciąga się widok na Hawelę, las Grunewald i szeroki pas zabudowań Berlina w oddali.

Historyczny autobus

Na wycieczkę w te rejony polecam zostawić auto i udać się autobusem. Ale nie takim zwykłym. Zarówno w weekendy jak i dni robocze co dwie godziny spod targów startuje historyczny piętrowy autobus (linia 218), do którego można wsiąść ze zwykłym biletem komunikacji miejskiej. Jeśli go nie mamy, sprzeda nam go w autobusie konduktor – jak za dawnych czasów.

Okolice

W okolicy wieży, wzdłuż brzegów Haweli jest sporo kąpielisk. Można również udać się na plażę w Wannsee, zwiedzić dzielnicę lub przespacerować się na półwysep Schildhorn. Jego nazwa związana jest z legendą o ucieczce słowiańskiego księcia Jaksy z Kopanicy przed Albrechtem Niedźwiedziem. W lasach Grunewald można spędzić cały dzień zapominając, że jest się wciąż w wielkiej europejskiej metropolii.
Wieża Grunewaldzka, Grunewaldturm, Havelchaussee 61, 14193 Berlin

Wieża Grunewaldturm © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok z wieży na Hawelę © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Historyczny autobus na trasie linii 218 © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

3. Funkturm (Wieża Radiowa)

Wieża Radiowa (8€) znajduje się na terenie targów w zachodniej części miasta. By się do niej dostać należy przejść przez budynek targowy od strony Masurenallee. Bilety kupuje się w kasie na dole, ale w czasie biletowanych targów trzeba dodatkowo zakupić i tą wejściówkę. Polecam zatem sprawdzić terminy, bo jeśli targi nas nie interesują, to nie ma co przepłacać.

Przypominająca Wieżę Eiffla struktura liczy sobie 146 metrów wysokości i ma dwa tarasy widokowe. Na niższym znajduje się restauracja, a na wyższym jest platforma widokowa. Widok jest pełnowymiarowy i nie ograniczony szybami, dlatego przy gorszej pogodzie górny taras może być zamknięty. Dodatkową atrakcją jest przeszklona winda. Z góry rozpościera się widok na tereny targowe, zachodnie dzielnica Berlina, autostradę AVUS i najbardziej pokręcony węzeł drogowy w mieście. W oddali dopatrzymy się charakterystycznych budowli, jak wieża telewizyjna czy zabudowa Placu Poczdamskiego.

Sama wieża została otwarta w 1926 roku. Chociaż dzisiaj jako przekaźnik pełni marginalne funkcje, to warto pamiętać, że to właśnie przez nią poszły w świat pierwsze testowe sygnały telewizyjne (od 1929) oraz pełny program telewizyjny w 1932 roku.

UWAGA: Wieża Radiowa jest otwarta ponownie od kwietnia 2023 roku
Funkturm Berlin, Hammarskjöldplatz, 14055 Berlin, www.funkturm-messeberlin.de

Wieża Radiowa w Berlinie, po lewej Międzynarodowe Centrum Kongresowe © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok z Wieży Radiowej w Berlinie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok na autostradę A115 (AVUS) i węzeł drogowy © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

4. Glockenturm (Dzwonnica przy Stadionie Olimpijskim)

Na taras widokowy Dzwonnicy (5€) można wjechać niezależnie od zwiedzania stadionu. Warto pamiętać, że kompleks sportowy jest stosunkowo duży, a wieża wraz z Halą Langemarck zamyka go od zachodniej strony. Mając w planach tylko widoki, najlepiej wysiąść na stacji S-Bahn Pichelsberg, a nie, jakby wskazywała nazwa, Olympiastadion.

Wieża została wzniesiona w 1936 roku przy okazji XI Letnich Igrzysk Olimpijskich. Ich organizację przyznano Berlinowi w zamian za te, które nie odbyły się 20 lat wcześniej (1916). Jednakże budowla, którą widzimy dzisiaj nie jest oryginalna. W 1945 roku, przy zdobywaniu Berlina, w hali pod wieżą, gdzie przechowywano materiały Archiwum Filmowego Rzeszy, wybuchł pożarł. Rozgrzane powietrze, które uchodziło przez wnętrze wieży niczym przez komin uszkodziło jej konstrukcję. W 1947 roku zapadła decyzja o jej wysadzeniu. Kilkanaście lat później architekt oryginalnej budowli, Werner March, podjął się odbudowy, którą ukończono w 1962 roku.

Wieża liczy sobie 77 metrów. Kilkupiętrowa hala z wystawą jest w tej chwili zamknięta, więc wjeżdża się jedynie szybką windą na poziom, gdzie zawieszony jest dzwon (powojenny, ale wzorowany na oryginalnym, oczywiście bez hitlerowskich emblematów). Dalej schodami wychodzi się na otwarty taras widokowy, skąd jest fantastyczna panorama na pobliski stadion i zachodnie dzielnice Berlina. Obiekt otwarty od kwietnia do października. Warto!
Olympia-Glockenturm, Am Glockenturm 1, 14053 Berlin, www.glockenturm.de

Dzwonnica przy Stadionie Olimpijskim © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok z Dzwonnicy na Stadion Olimpijski © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Szyb windowy © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

5. Juliusturm (Wieża Juliusza)

Do końca nie wiadomo, kiedy wieża została wzniesiona, ani po kim nosi imię. Materiał z fundamentów ma pochodzić nawet z XIII wieku i przez to budowla uważana jest za najstarszą w Berlinie. Przez wieki pełniła funkcje obronne oraz jako miejsce schronienia. Mury u podstawy mają grubość 3,6 metra, u szczytu 2,3 metry. Po wojnie francusko-pruskiej 1870/71 złożono tu część tzw. wojennego skarbu Rzeszy, a do jego ochrony zamontowano w 1910 roku solidne drzwi wejściowe o wadze 3 ton. Można je oglądać i dzisiaj. Skarbu nie ma co szukać, bo wrócił do Francji w 1919.

Wieża Juliusza (4,5€) nie jest wysoka, ma 30 metrów, a na jej szczyt prowadzą 154 schody. Z góry jest dobry widok na cytadelę, dzielnicę Spandau i śródmieście Berlina w oddali. Bilet uprawnia również do zwiedzania muzeów i wystaw na terenie cytadeli. Uwaga: obiekt jako jeden z nielicznych nie podniósł jeszcze po pandemii cen!
Zitadelle, Am Juliusturm 64, 13599 Berlin,www.zitadelle-berlin.de

Widok na Wieżę Juliusza, z przodu bastion König © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Wspinając się na wieżę © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Widok z wieży na kościół św. Mikołaja i ratusz w Spandau © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

Artykuł Wieże widokowe w Berlinie. Poznaj 5 obiektów z ciekawą historią i zaplanuj kolejną wycieczkę pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Światła w wielkim mieście, czyli o tym jak się biega z aparatem po Berlinie jesienią

Joanna Maria Czupryna — Wed, 26 Feb 2020 17:58:56 +0000

Festiwal Świateł (Festival of Lights) to niekwestionowany highlight w turystycznym kalendarzu Berlina. Po raz pierwszy impreza odbyła się w 2004 roku i szybko podbiła serca fotografów, a za nimi sponsorów i artystów. Dzięki iluminacjom rozświetlającym najciekawsze zabytki, miastu udało się nawet w chłodne październikowe wieczory zapełnić ulice turystami z całego świata. W 2020 roku zapadła decyzja o przeniesieniu imprezy na cieplejszy wrzesień.

W pogoni za ujęciem życia

Do Berlina przeprowadziłam się w 2004 roku. Stronę internetową założyłam rok później i dopiero w 2006 roku zauważyłam, że w październiku na mieście fajnie się dzieje. Do tego przyjechała moja siostra, która również lubi fotografować, więc kilka wieczorów spędziłyśmy razem. Było chłodnawo i deszczowo, ale koniecznie chciałyśmy zaliczyć jak nawięcej obiektów. Wtedy nie było ich jeszcze tak dużo, jak obecnie.

Stare Muzeum, Festiwal Świateł 2006 © Joanna Maria Czupryna

Największe możliwości odkryłyśmy przy malowniczym moście Oberbaumbrücke. Stylizowany na średniowieczne mury miejskie z wieżyczkami jest ulubionym motywem o każdej porze dnia i roku. Podcienia przejścia dla pieszych stanowiły kulisy dla wielu produkcji filmowych (Biegnij Lola, biegnij). Nigdy potem nie udało mi się już wykonać chociaż zbliżonych ujęć.

Oberbaumbrücke, Festiwal Świateł 2006 :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

Oberbaumbrücke, Festiwal Świateł 2006 © Joanna Maria Czupryna

Tego roku można było jeszcze złapać w miarę nie rozkopaną Aleję Pod Lipami (Unter den Linden). A nie mając rozeznania, w jakim stopniu dany obiekt jest podświetlony, człowiek biegał wszędzie i czasem zastawał dość skromne iluminacje, jak np. w przypadku dworca kolejki miejskiej Hackescher Markt.

Aleja Pod Lipami, Festiwal Świateł 2006 :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

Hackescher Markt, Festiwal Świateł 2006 © Joanna Maria Czupryna

Od pałacu do stadionu

Patrząc na ilość zdjęć z kolejnych lat, można przypuszczać, że były to udane edycje. Impreza się rozkręciła i ja też. Biegałam co prawda z kompaktowym Panasonic’iem, ale nie przeszkadzało mi to rozstawiać statywu pośród szeregu wypasionych lustrzanek. Organizatorzy co roku starali się czymś zaskakiwać. Otworzyli nocą niedawno wyremontowany stadion Olimpia, zaproponowali współzawodnictwo hotelom, a na fasadach Berlińskiej Katedry pojawiły się pierwsze mappingi. Wizerunek kolorowo podświetlonej Bramy Brandenburskiej poszedł na moją starą wizytówkę, którą Goście zabierali na pamiątkę zamiast pocztówek.

Stadion Olimpijski, Festiwal Świateł 2007 © Joanna Maria Czupryna

Hotel Adlon, Festiwal Świateł 2007 © Joanna Maria Czupryna

Katedra Berlińska, Festiwal Świateł 2007 © Joanna Maria Czupryna

Brama Brandenburska, Festiwal Świateł 2007 © Joanna Maria Czupryna

Też mam wypasioną lustrzankę

W 2010 roku dorobiłam się mojej pierwszej lustrzanki, Canona 50D. Może nie taki full wypas, ale i ja nie potrafiłam wtedy do końca wykorzystywać jej możliwości (nie potrafię i dzisiaj). Festiwal Świateł dalej był obowiązkowym punktem w moim kalendarzu. Propozycje organizatorów coraz bardziej oddalały się od śródmieścia, więc jednego wieczoru udawało mi się zaliczyć 3-4 obiekty. Pałac Charlottenburg postawił na kilka zmieniających się iluminacji i pozwolił potem wybrać tą, która miała zdobić fasady podczas bożonarodzeniowego jarmarku. Biurowiec Europa Center puszczał oczka lub serduszka do przechodniów, a centrum kongresowe ICC z dumą obwieszczało, że po raz piąty z rządu dostało biznesowego Oskara w kategorii „organizacji konferencji”. Dzięki temu obiekt po swojej 30-stce nie został rozebrany na części, tylko postawiono na jego generalny remont.

Europa Center, Festiwal Świateł 2011 © Joanna Maria Czupryna

Pałac Charlottenburg, Festiwal Świateł 2007 © Joanna Maria Czupryna

Centrum Kongresowe ICC i Wieża Radiowa, Festiwal Świateł 2007 © Joanna Maria Czupryna

Gdzie wkracza komercja, kończy się zabawa

Po 2010 roku coś trzasnęło. Organizatorzy zauważyli, że na imprezie można dobrze zarobić, a co gorsza próbują zarobić inni, którzy do kosztownych instalacji nie przyłożyli ani grosza. Słusznie, rynek ma swoje wymagania. Przypuszczam jednak, że zniechęciło to kilku zapaleńców, którzy przy „światłach” działali od początku, podkreślając przede wszystkim artystyczny walor festiwalu.

Na stronie FOL pojawiły się regulaminy, zakazy i przykazy. Koniec z wykorzystywaniem zdjęć do komercyjnych celów. Człowiek nie wie teraz, czy jak wrzuci fotę na swój fotograficzny profil, to nie zostanie posądzony o chęć zarobienia milionów na jednym niewyraźnym zdjęciu. Ja, oczywiście, już od paru lat produkowałam świet(l)ne kalendarze A3 i kupowało je każde biuro w Polsce za te miliony. A tu krach. Tylko oficjalne albumy, pamiątki i gadżety. Informacje o sponsorach wystawały zza każdego rogu na mappingach, których też pojawiało się coraz więcej. Kolorowe, ładne, przyciągające wzrok, ale jednocześnie jakieś takie krzykliwe i masowe. Skończyły się subtelności, pastele, gra świateł.

Olał festiwal. Tak wyglądał on z komórki w 2012 roku.

Festiwal Świateł 2012 © Joanna Maria Czupryna

Ciąg dalszy nastąpi…

Więcej o festiwalu

Festiwal Świateł w Berlinie 2026

Festiwal Świateł w Berlinie 2026 Festiwal Świateł w Berlinie to jedna z najbardziej widowiskowych imprez w stolicy Niemiec. Odbywa się on w pierwszej połowie października. Pierwsza edycja odbyła się w 2005 roku. Ja obserwuję rozwój festiwalu od edycji drugiej. Ostatnie lata to głównie spektakularne pokazy…

Artykuł Światła w wielkim mieście, czyli o tym jak się biega z aparatem po Berlinie jesienią pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Bilety kombi na wstępy w Berlinie. Zostaw sobie parę euro w kieszeni

Joanna Maria Czupryna — Thu, 20 Feb 2020 08:42:34 +0000

Bilety kombi czyli mądry sposób na oszczędzanie

Bilet kombi to nic innego jak jedna wejściówka do kilku muzeów lub miejsc rozrywki, ale kupiona taniej niż osobno do każdego z miejsc. W Berlinie jest kilka takich biletów do wyboru, a z całą pewnością pojawią się kolejne. Od kart zniżkowych, np. popularnej Berlin WelcomeCard różnią się tym, że obiekty lub muzea należą najczęściej do jednej spółki, fundacji lub są powiązane tematycznie.

Przyjrzyjmy się zatem kilku propozycjom:

Museumsinsel Berlin (Wyspa Muzeum)

Jeśli podczas pobytu w Berlinie planujesz odwiedzanie przynajmniej dwóch muzeów na Wyspie Muzeów, to najkorzystniej cenowo jest uczynić to jednego dnia. Można wówczas nabyć bilet jednodniowy Museumsinselticket, który obowiązuje na wystawy stałe we wszystkich pięciu placówkach. Kosztuje on 18€, a dla uczniów i studentów powyżej 18 lat 9€. Do 18 lat wstęp do państwowych muzeów jest zawsze bezpłatny.

Do wyboru masz Stare Muzeum (sztuka starożytna Grecji i Rzymu), Nowe Muzeum (sztuka egipska oraz prehistoria regionu), Stara Galeria Narodowa (XVIII i XIX-wieczne malarstwo), Muzeum Pergamonu (sztuka starożytna, sztuka Bliskiego Wschodu, sztuka i kultura islamska) oraz Muzeum im. Bodego (sztuka bizantyjska, rzeźba, numizmatyka).

Bilety wstępów do każdego muzeum z osobna (normalne):

Stare Muzeum 10€
Nowe Muzeum 12€
Stara Galeria Narodowa 10€
Muzeum Pergamonu + Panorama 19€ (Panorama nie wchodzi w zakres biletu jednodniowego)
Muzeum im. Bodego 10€

Oszczędności łatwo przeliczyć, ale czy damy radę zobaczyć wszystkie muzea w ciągu jednego dnia?

Tak, jeśli po prostu się po nich przejdziesz. Lepiej przyjąć rozwiązanie, by na początku wybrać to, co nas najbardziej interesuje (zazwyczaj Nowe Muzeum (zbiory egipskie) oraz Muzeum Pergamonu), zrobić sobie przerwę na lunch/obiad, a potem wrócić do pozostałych placówek. Kolejność, jaką ja bym wybrała: Muzeum Pergamonu, Nowe Muzeum, Stara Galeria Narodowa, Muzeum im. Bodego, Stare Muzeum. A może wystarczą tylko pojedyncze obiekty i działy? W każdym muzeum otrzymasz ściągę, na co warto zwrócić szczególną uwagę.

Praktyczne porady. Tylko na Przewodnik-po-Berlinie

Bilet upoważnia do jednorazowego wejścia do każdego z muzeów w ciągu jednego dnia
Muzea otwierane są o 10.00 i zamykane o 18.00. W czwartek czynne są do 20.00
W poniedziałki czynne są tylko Nowe Muzeum i Muzeum Pergamonu, ale nie ma to wpływu na cenę biletu
Dwa muzea spokojnie zajmą Ci pół dnia. Nie planuj, że każdemu z nich poświęcisz godzinę
Ołtarza Pergamońskiego nie zobaczysz do 2023 roku. Przykro mi – remont
Planując wizytę w Muzeum Pergamonu i zamawiając bilet online, koniecznie wybierz sobie godzinę wejścia (Zeitfenster). Inaczej możesz stać w kolejce z wszystkimi innymi. Możesz to uczynić też bez biletu, który kupisz dopiero na miejscu. Rezerwacji dokonasz na oficjalnej stronie Państwowych Muzeów

Kulturforum Berlin (Forum Kultury)

Forum Kultury to taki zachodnioberliński i współczesny odpowiednik Wyspy Muzeów. Znajduje się tutaj kilka placówek podlegających Państwowym Muzeum, jak również Filharmonia i Muzeum Instrumentów Muzycznych (osobno płatne). Jednodniowy bilet obowiązuje na wystawy stałe i wystawy w Gabinecie Miedziorytów. Kosztuje on 16€, a dla uczniów i studentów powyżej 18 lat 8€. Do 18 lat wstęp do państwowych muzeów jest zawsze bezpłatny.

Do wyboru masz Galerię Malarstwa (europejskie malarstwo XIII–XVIII), Muzeum Rzemiosła Artystycznego (przedmioty od średniowiecza do czasów współczesnych), Gabinet Miedziorytów (czasowe wystawy ze zbiorów), oraz Nowa Galeria Narodowa (zamknięta do połowy 2021 roku).

Bilety wstępów do każdego muzeum z osobna (normalne):

Galeria Malarstwa 10€
Muzeum Rzemiosła Artystycznego 8€
Gabinet Miedziorytów 6€
Nowa Galeria Narodowa (zamknięta do 2021)

Czy da się obejrzeć zbiory w trakcie jednego dnia?

Tak, ale osobiście zrobiłabym sobie przerwę między Galerią Malarstwa a Muzeum Rzemiosła Artystycznego. Obydwie placówki są bardzo obszerne. Gabinet Miedziorytów organizuje regularne wystawy ze swoich zbiorów, które przeciętnym zwiedzającym nie zajmą dużo czasu.

Więcej informacji o Forum Kultury na stronie Państwowych Muzeów.

Pałac Charlottenburg+

Mówiąc, że chciałoby się zwiedzić Pałac Charlottenburg, niewiele osób wie, jak rozległy jest to kompleks. W rzeczywistości zwiedza się aż pięć obiektów, a są to Stary Pałac, Nowe Skrzydło, Pawilon Schinkla, Belweder i Mauzoeleum Hohenzollernów. Do każdego obowiązuje osobny bilet. Fundacja Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburgia umożliwia jednak zwiedzanie wszystkiego za jednym, tańszym biletem.

Bilet Charlottenburg+ kosztuje 17€ (13€). Kupując wejściówki osobno trzeba by wydać 35€. Jeszcze korzystniej przedstawia się bilet rodzinny Charlottenburg+, który dla dwóch dorosłych i do czwórki dzieci (7-18) kosztuje 25€.

Zakup biletu online wcześniej opłaca się tym bardziej, że od razu rezerwuje się godzinę wejścia do Starego Pałacu. Bez rezerwacji w sezonie, zwłaszcza w weekendy, czas oczekiwania może trwać nawet do 2 godzin.

Czy opłaca się kupować jednodniowy bilet kombi do Charlottenburga?

Tak, pod warunkiem, że zaplanujemy cały dzień na zwiedzanie. Pisząc „cały dzień” mam na myśli 2-3 godziny przed obiadem i powrót na dalsze zwiedzanie po południu na kolejne 2-3 godziny. Trzeba również pamiętać, że wszystkie obiekty położone są w kompleksie parkowym o powierzchni 55 ha. Mauzoleum, Pawilon Schinkla i Belweder zwiedza się dość szybko, na pierwsze wystarczy 20 minut, na kolejne obiekty do godziny w każdym. Ale części pałacowe zajmą więcej czasu, zwłaszcza, że w Starym Pałacu dostępny jest multimedialny przewodnik w języku polskim.

I jeszcze ważna informacja: Belweder i Mauzoleum są zamknięte od listopada do marca. Całość jest nieczynna w każdy poniedziałek.

Bilety kombi do Muzeum Przyrodniczego i Niemieckiego Muzeum Techniki

Odwiedzając jedno z tych muzeów i płacąc regularną cenę przy wejściu (w obu 8€), do drugiego muzeum osoba towarzysząca otrzymuje wstęp bezpłatny. Wizyty nie trzeba realizować w tym samym dniu. Nie dotyczy to grup oraz biletów rodzinnych.

Przykładowo dwie dorosłe osoby zwiedzają Niemieckie Muzeum Techniki. Przy wejściu każda z nich zapłaciła po 8€. Następnego dnia z biletami udali się do Muzeum Przyrodniczego. Tutaj zapłacą jedynie 8€ za obie osoby.

Bilet kombi (Legoland, SeaLife, Madame Tussauds, Dungeon, Little Big City)

Atrakcje Grupy Merlina (Merlin Entertainments Group) współpracują niemal z każdą kartą rabatową czy all inclusive w Berlinie. Do tego mają własny system zniżek w zależności od ilości odwiedzonych miejsc.

Atrakcje te są skierowane głównie do rodzin z dziećmi i to tymi mniejszymi, ale dodam, że jedynie w Legolandzie samotni dorośli mogą dziwnie wyglądać (chyba, że są azjatyckimi turystami, to nie). SeaLife (z fajną windą-akwarium), Gabinet Figur Madame Tussauds i Berlin w miniaturze czyli Little Big City sprawdzi się w każdym wieku. Można dyskutować nad stosunkiem ceny do dostarczanym atrakcji, ale od czego są właśnie zniżki, albo karty all inclusive. Dyskusyjny dla przeciętnego polskiego turysty może być Berlin Dungeon. Zwiedzanie to bardziej podróż w czasie, z interaktywnymi opowieściami na żywo w języku niemieckim i angielskim. Tematem są mroczne i tajemnicze historie z przeszłości Berlina.

Możliwe są warianty łączenia dwóch atrakcji, trzech lub wszystkich pięciu atrakcji, co daje zniżkę w porównaniu do pojedynczych biletów nawet do 70%. Bilety można zakupić również w automatach BVG.
Tutaj wyszczególnione są aktualne warianty i ceny.

Legoland – świat klocków lego
SeaLife – akwaria + szklana winda z akwarium
Madame Tussauds – Gabinet Figur Woskowych
Little Big City – Berlin w Miniaturze
Berlin Dungeon – Live Show, Mroczne Oblicza Miasta

Berlin Highlights – program lojalnościowy

Berlin Highlights to program lojalnościowy, który zrzesza 11 partnerów. Niemal każdy jest z innej dziedziny, znajdziemy tu zatem wystawę prac Salvadora Dalí, przejażdżki starymi Volkswagenami (tzw. żukami), punkt widokowy Panorama Point czy koncerty z kolacją w Dużej Oranżerii w Charlottenburgu. Wykupując bilet na jedną z atrakcji otrzymamy kartę z kuponami. Przy każdej jest miejsce na stempel oraz wypisany bonus. Nie są to jakieś wielkie rzeczy, np. kieliszek szampana, firmowy breloczek, magnes czy bezpłatna broszurka-przewodnik, za którą normalnie trzeba zapłacić. Wartość wszystkich bonusów to około 40€.

Atrakcje Berlin Highlights należą raczej do tych droższych. Za cztery stemple kartę można wymienić na porcelanowy kubek na kawę, za osiem stempli dostaniemy firmowy biały parasol.

Więcej informacji, spis partnerów i bonusów znajdziesz tutaj.

Artykuł Bilety kombi na wstępy w Berlinie. Zostaw sobie parę euro w kieszeni pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Karty rabatowe w Berlinie, czyli jak zaoszczędzić na wstępach

Joanna Maria Czupryna — Thu, 20 Feb 2020 08:39:10 +0000

Karty rabatowe w Berlinie

Wzorem innych dużych metropolii, Berlin również posiada kilka kart turystycznych, które pozwalają zaoszczędzić na zwiedzaniu. Można je podzielić na dwie kategorie:

dające jedynie procentowy rabat na bilecie wstępu
all inclusive, czyli płaci się raz za kartę i korzysta z atrakcji bez dodatkowych kosztów

Wyjątkiem jest karta Berlin WelcomeCard All Inclusive, która łączy oba rodzaje. Płacąc za nią ustaleną cenę, ma się dostęp do 30 atrakcji bez kupowania odrębnego biletu, jak i do 180 pozostałych partnerów, który oferują zniżki na bilety i usługi.

Kolejną różnicą jest ujęcie biletu komunikacji miejskiej w cenie karty. To dość ważne, bo pozwala mocno zminimalizować koszty transportu miejskiego w trakcie dłuższych pobytów. Biorąc to pod uwagę, możemy wyróżnić:

karty, które pełnią funkcję biletu na komunikację miejską
karty, które tej funkcji nie mają

I znowu pojawia się tutaj Berlin WelcomeCard All Inclusive, która jako jedyna ma tą opcję do wyboru. Oczywiście za odpowiednią dopłatą. To może się przydać, gdy mamy na przykład hotel w śródmieściu i pierwszego dnia decydujemy się na zwiedzanie atrakcji w zasięgu pieszego spaceru. A kolejnego korzystamy z autobusu wycieczkowego Wskakuj/Wyskakuj i w ten sposób podjeżdżamy pod wybrane muzea. Bilet nie będzie nam potrzebny.

Kolejny podział jest może mniej istotny dla turystów, ale warto wiedzieć, że są oficjalne karty wydane przez miasto Berlin oraz innych wydawców. Ci drudzy mają najczęściej całą sieć podobnych kart w innych miastach Europy.

Rabaty czy all inclusive? Jakie karty są w Berlinie?

Zacznijmy od tych oferowanych przez miasto. Króluje tu niepodzielnie Berlin WelcomeCard, która ma najwięcej partnerów i wersji. Dlatego też dokładny opis jej możliwości umieściłam w osobnym wpisie. Tutaj wymienię pokrótce wszystkie miejskie karty.

Berlin WelcomeCard – karta rabatowa; dostępna na strefy AB lub ABC jako bilet komunikacyjny; czas korzystania 48h, 72h, 4, 5 lub 6 dni; około 200 partnerów (zniżki do 50%); osobny wariant ważny 72h z Wyspą Muzeów (wstęp do muzeów bez dodatkowych kosztów); nie ma dopłaty do dzieci (max troje w wieku 6 do 14 lat włącznie na kartę dorosłego), bezpłatne dodatki online i fizyczne w postaci mapy, przewodnika lub broszurki
Berlin WelcomeCard All Inclusive – połączenie karty rabatowej z all inclusive; do wyboru wersja z biletem komunikacyjnym lub nie na strefy ABC, czas korzystania 48h, 72h, 4, 5 lub 6 dni; 30 partnerów w ramach all inclusive oraz 180 partnerów rabatowych (zniżki do 50%); osobne karty dla dzieci w niższej cenie (do 14 lat włącznie); bezpłatne dodatki online i fizyczne w postaci mapy, przewodnika lub broszurki
Berlin CityTourCard – karta rabatowa, dostępna na strefy AB lub ABC jako bilet komunikacyjny; czas korzystania 48h, 72h, 4, 5 lub 6 dni; 17 partnerów (zniżki do 35%); nie ma dopłaty do dzieci (max troje w wieku 6 do 14 lat włącznie na kartę dorosłego)
MuseumsPass – karta all inclusive; nie jest biletem komunikacji miejskiej; czas korzystania 3 dni; 30 muzeów; osobna karta ulgowa dla uczniów i studentów

Berlin ma jeszcze trzy karty oferowane przez zewnętrznych wydawców.

Berlin Pass – karta all inclusive; nie jest biletem komunikacji miejskiej; czas korzystania 3 dni; około 50 partnerów; osobna karta dla dzieci w niższej cenie (do 14 lat włącznie); bezpłatne dodatki online w postaci mapy, przewodnika lub broszurki
EasyCityPass Berlin – karta rabatowa, dostępna na strefy AB lub ABC jako bilet komunikacyjny; czas korzystania 48h, 72h, 4, 5 lub 6 dni; około 75 partnerów (zniżki do 50%); nie ma dopłaty do dzieci (max troje w wieku 6 do 14 lat włącznie na kartę dorosłego), bezpłatne dodatki online i fizyczne w postaci broszurki
Go Berlin Pass – opis już wkrótce

Berlin CityTourCard

Berlin CityTourCard jest kartą rabatową. Ma zaledwie kilkunastu partnerów, za to atrakcyjną cenę. Może się opłacać komuś, kto liczy głównie na bilety komunikacji miejskiej i kilka wybranych wstępów/atrakcji. Powinien jednak porównać ceny i zakres atrakcji z EasyCityPass Berlin.

Karta pełni funkcję biletu komunikacji miejskiej i jest dostępna w wersji do wyboru: na strefę AB lub ABC. Ta druga obejmuje m.in. Poczdam i lotnisko Schönefeld. W przeciwieństwie do karty Berlin WelcomeCard nie zawiera żadnej zniżki na atrakcje w Poczdamie.

Można wybrać czas jej obowiązywania na 48h, 72h, 4, 5 lub 6 dni. Przy 48 i 72 godzinach czas liczy się od skasowania karty/biletu. Przy 4, 5 lub 6 dniach od skasowania do północy ostatniego dnia.

Jeśli dorosłemu posiadaczowi karty towarzyszy jedno, dwoje lub troje dzieci w wieku 6-14 lat, również one są uprawnione do zniżek i przejazdów bez konieczności zakupu osobnej karty. Zakres zniżki może się jednak różnić od dorosłego. Warto pamiętać, że w berlińskiej komunikacji miejskiej dzieci poniżej 6 lat pod opieką dorosłego korzystają z komunikacji miejskiej bezpłatnie, a do 14 lat są uprawnione do ulgi. Do wielu muzeów dzieci i młodzież do lat 18 wchodzi bezpłatnie.

Jeśli chodzi o zniżkowe atrakcje, to wśród partnerów jest m.in. wieża telewizyjna, Gabinet Figur Madame Tussauds, Muzeum NRD i Niemieckie Muzeum Szpiegostwa. Ponadto są zniżki na rejsy armatora Stern&Kreis, autobus typu Wskakuj/Wyskakuj City Circle Yellow Sightseeing, wycieczki z przewodnikiem i kilka restauracji. Wszystkich partnerów honorujących tą kartę możesz zobaczyć tutaj.

Gdzie kupię tą kartę?

Kartę można kupić online, w automatach biletowych na stacjach metra i kolejki miejskiej, na obu lotniskach, w punktach sprzedaży BVG oraz w punktach informacji turystycznej Berlin Tourist Info.

Warianty cenowe karty

Karta	Berlin CityTourCard
48 h	20€ (AB) // 25€ (ABC)
72 h	30€ (AB) // 35€ (ABC)
4 dni	40€ (AB) // 45€ (ABC)
5 dni	43€ (AB) // 48€ (ABC)
6 dni	45€ (AB) // 49€ (ABC)

EasyCityPass Berlin

EasyCityPass Berlin jest bardzo podobną kartą do CityTourCard, ale ma trzykrotnie więcej partnerów i tylko nieznacznie wyższe ceny (w niektórych wariantach takie same). Zniżki są minimalnie mniejsze niż przy innych tego typu kartach. Za to wśród partnerów znajdą się unikaty, nie współpracujące z żadnym innym wydawcą kart.

Karta pełni funkcję biletu komunikacji miejskiej i jest dostępna w wersji do wyboru: na strefę AB lub ABC. Ta druga obejmuje m.in. Poczdam i lotnisko Schönefeld.

Kartę można w prosty sposób zakupić online, a potem wymienić na bilet w Berlinie.

Warianty cenowe karty

Karta	Berlin CityTourCard
48 h	24€ (AB) // 27€ (ABC)
72 h	32€ (AB) // 38€ (ABC)
4 dni	40€ (AB) // 46€ (ABC)
5 dni	45€ (AB) // 51€ (ABC)
6 dni	49€ (AB) // 54€ (ABC)

Wszystkie zniżki EasyCityPass Berlin można podejrzeć na tej stronie.

MuseumsPass Berlin – jeden bilet do 30 muzeów

Museumspass to karta, która gwarantuje wejście bez dodatkowych do ponad 30 berlińskich muzeów (wśród nich m.in. Nowe Muzeum, Muzeum Techniki, Muzeum Przyrodnicze, Galeria Malarstwa). Karta ważna jest przez 3 następujące po sobie dni. Jej cena wynosi 32€ (ulgowa cena 16€ dla uczniów i studentów).

Kartę można zakupić w punktach informacji turystycznej oraz wszystkich muzeach, w których obowiązuje.

Warto również pamiętać, że przy popularnych muzeach karta nie upoważnia do wejścia bez kolejki (jeśli takowa się utworzy). Najlepiej wcześniej nabyć przez internet tzw. bilet zerowy na konkretną godzinę.

Tutaj zobaczysz spis wszystkich muzeów.

Artykuł Karty rabatowe w Berlinie, czyli jak zaoszczędzić na wstępach pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Wannsee. Zielono i willowo – wędrówka wzdłuż wybrzeży jeziora

Joanna Maria Czupryna — Tue, 19 Feb 2019 20:10:08 +0000

Wannsee

Do położonej na peryferiach Berlina dzielnicy Wannsee warto wybrać się o każdej porze roku. Latem liczne rzesze amatorów wypoczynku nad wodą przyciąga rozległe kąpielisko o ponad stuletniej tradycji. W szczycie sezonu szeroka piaszczysta plaża może przyjąć nawet do 30 tysięcy gości naraz.

W mniej słoneczne dni dużym zainteresowaniem cieszą się wycieczki statkami z przystani usytuowanej nieopodal stacji kolejki miejskiej Wannsee. Można stąd wyruszyć w rejs po siedmiu jeziorach dokoła wyspy, ale też i do Poczdamu. Chętnie wybieraną trasą jest rejs wzdłuż obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Z Wannsee wyruszają też statki nieco dalej, na przykład do niewielkiej, ale rozsławionej przez kwitnący drzewostan, miejscowości Werder. Tam z kolei warto się wybrać podczas święta kwitnienia drzew, by spróbować owocowego wina.

Okolice Wannsee doskonale nadają się również na jesienne i zimowe spacery. Zwłaszcza tym pierwszym może towarzyszyć nostalgiczny i refleksyjny nastrój. Pierwszym punktem proponowanej trasy jest bowiem grób Heinricha von Kleista. Jak na ironię losu, jego samobójcza śmierć w 1811 roku przyczyniła się w krótkim czasie do wzrostu popularności okolicy, a w przyszłości także do zabudowy willami przez zamożnych berlińczyków .

„leżymy tu bowiem zastrzeleni…”

Pierwsza część wędrówki wiedzie na grób Heinricha Kleista i Henrietty Vogel. Został on opisany w osobnym wpisie.

Romantycy i przedsiębiorcy

W drugiej połowie XIX wieku grób Kleista stał się celem licznych wędrówek dla mieszkańców Berlina, szukających wytchnienia na łonie natury. Romantyczne wyprawy dobrze wpisywały się w literacki nurt epoki, choć nikt tu nie poszedł już dosłownie śladami pisarza.

Był to też okres intensywnego rozwoju Berlina, powstawania nowych dzielnic fabrycznych, osiedli robotniczych i znacznego napływu ludności wiejskiej za pracą. Z drugiej strony kształtowała się i bogaciła nowa warstwa społeczna, to jest fabrykanci, właściciele banków i instytucji finansowych oraz drobniejsi przedsiębiorcy. Czas sprzyjał spekulacji gruntami.

Nie trwało to długo, jak dziewicze piękno okolic jezior Wannsee odkrył berliński bankier, Wilhelm Conrad. W 1863 roku nabył on kawałek gruntu z popularną gospodą „Stimmings Krug”, tą samą, w której Heinrich von Kleist i Henrietta Vogel spędzili swoją ostatnią noc. Po wyburzeniu starego wyszynku i powiększeniu kolejnymi zakupami areału ziem, ów bankier wybudował sobie okazałą willę.

W jego ślady poszli inni, nabywając podłużne działki z dostępem do jeziora, i wznosząc podmiejskie pałace. W ten sposób powstała jedna z pierwszych willowych dzielnic w okolicy Berlina, którą pod koniec XIX wieku połączono z pobliską, średniowieczną wsią Stolpe. To dało początek samodzielnej gminie Wannsee, przyłączonej w 1920 roku do Berlina.

Ogród z figurą Borussi i willa Heinricha Wilda :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

Na przystani i moście

Dobry widok na willową zabudowę uzyskamy z wybrzeża jeziora Großer Wannsee, kiedy wracając od grobu Kleista, przekroczymy drogę krajową B1 i zejdziemy schodami do przystani. Warto to uczynić, gdyż spacerując alejkami dotrzemy do niewielkiego tarasu widokowego. Ponad nim góruje rzeźba kobiecej personifikacji Prus – Borussi, nabytej jako ozdoba do ogrodu przez fabrykanta Heinricha Wilda. W parku znajdziemy też popiersie premiera Prus, późniejszego kanclerza Rzeszy, Otto von Bismarcka.

Stąd wybrzeżem wracamy na drogę krajową i udajemy się na most rozdzielający jeziora Großer i Kleiner Wannsee.

Wannseebrücke jest dzisiaj jednym z pięciu mostów, przez który można dostać się na wyspę. Ale pierwsze stałe połączenie z lądem wzniesiono od strony Poczdamu, by umożliwić szlachcie łatwe dotarcie na tereny łowieckie. Podczas polowań zatrzymywano się w pałacyku myśliwskim Glienicke, który rozbudowany do rezydencji można oglądać i dziś. W miejscu najstarszej, jeszcze drewnianej przeprawy jest obecnie most Glienicke (Glienicker Brücke), na którym po wojnie przeprowadzono trzy wymiany szpiegów. To wszystko jednak po drugiej stronie wyspy, a my wracamy na część wschodnią.

Dopiero w XVIII wieku, w ramach pionierskiego projektu w Prusach, to jest budowy nowoczesnej szosy łączącej Berlin z Poczdamem (Berlin-Potsdamer Chaussee), wzniesiono most od strony stolicy.

Patrząc z mostu w kierunku północnym, po prawej stronie, w odległości 2 kilometrów wyraźnie odróżnia się jasny, piaszczysty pas kąpieliska Wannsee. Bliżej, brzegi jeziora okupują przystanie, kluby i szkoły żeglarskie. Wannsee (jezioro Wann) jest właściwie zatoką Haweli, chętnie wykorzystywaną przez amatorów kąpieli i sportów wodnych.

Przystań Wannsee :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

Willowa dzielnica Alsen

Kontynuujemy nasz spacer ulicą Am Großen Wannsee. Szczególną uwagę warto zwrócić na tzw. Seglerhaus (Dom Żeglarza), ogromną willę będącą siedzibą drugiego najstarszego w Niemczech związku żeglarskiego, założonego w 1867 roku. Wzniesiony w 1910 roku gmach uznawany jest za „najpiękniejszy dom-klub żeglarski Europy” i należy do Verein Seglerhaus am Wannsee e.V (Am Großen Wannsee 22-26).

Dalej zaczyna się architektoniczny pokaz rezydencji, wznoszonych na przełomie XIX i XX wieku w nowo utworzonej koloni Alsen. Szczęśliwi nabywcy gruntów byli jednakże nieco ograniczeni przepisami, jeśli chodzi o budowlane fantazje. Przede wszystkim dom nie mógł całkowicie zasłaniać innym widoku na jezioro. Ogrodzenie mogło być, ale nie wyższe niż 94 cm. Do tego nie można było prowadzić działalności gospodarczej, ani żadnej powodującej hałas czy nieprzyjemne zapachy. Budynki zaś powinny mieć charakter willowy.

I taki też miały. Pod numerem 39 znajduje się tzw. Dom Springera (Springer Haus), zaprojektowany przez Alfreda Messela dla rodziny berlińskich wydawców. Zleceniodawca był najstarszym synem Juliusa Springera, założyciela wydawnictwa książek o tematyce naukowo-technicznej (zbieżność nazwisk z Axelem Springerem przypadkowa). Wzniesiona w 1902 roku willa stanowiła w okolicy pierwszy przykład nowego trendu w architekturze, nawiązującego do angielskiego stylu epoki Tudorów. Szybko podchwycili go inni, a modzie tej nie oparł się nawet następca tronu, książę Wilhelm. Wystarczy spojrzeć na jego rezydencję w Poczdamie, dworek Cecilienhof (1917).

Dom Żeglarza w Wannsee :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

Literaci i malarze

W eleganckiej willi po drugiej stronie ulicy, pod numerem 40, znajdował się niegdyś Salon Berlińskiej Secesji, miejsce spotkań dla artystów, literatów, ludzi ze świata nauki i sztuki. Willa Thiede, od nazwiska obecnego właściciela, została wzniesiona na początku XX wieku dla przemysłowca, członka zarządu firmy AEG, Johanna Hamspohna. Przez jakiś czas można było zwiedzać wystawy, teraz wygląda na to, że willa udostępniana jest tylko do organizacji przyjęć.

Sąsiednią działkę (nr 42) zakupił w 1909 roku niemiecki malarz doby impresjonizmu, Max Liebermann. Letnią rezydencję w neoklasycystycznym stylu wzniósł, dla 63-letniego już wtedy artysty, Paul Baumgarten. Ten utalentowany architekt wykonał również projekty dla wspomnianego Hamspohna oraz fabrykanta Ernsta Marliera (o nim za chwilę). W willi znajduje się obecnie muzeum, poświęcone twórczości i życiu malarza, który spędził tu ze swoją rodziną wiele letnich miesięcy. W atelier na piętrze powstawały obrazy inspirowane krajobrazem za oknem, przedstawiające przydomowy ogród czy jezioro. (www.liebermann-villa.de)

Zaraz za posiadłością Liebermanna uwagę zwraca wysoka budowla z pruskiego muru z pomalowanymi na zielono belkami (Colomierstraße 1-2). Jest to willa, będąca do dzisiaj w posiadaniu rodziny Langenscheidtów, dla której została wzniesiona w 1899 roku (na zdjęciu głównym). Warto wiedzieć, że ta znana marka, specjalizująca się w wydawnictwach do nauki języków obcych, jako pierwsza wypuściła na rynek elektronicznego tłumacza (1983).

Dom Maxa Liebermanna, obecnie muzeum :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

Ostateczne rozwiązanie

Na koniec naszego spaceru docieramy do willi, która trafiła na karty światowej historii jako Dom Konferencji w Wannsee. Utworzone w 1992 roku Miejsce Pamięci i Edukacji Historycznej mieści się w willi wzniesionej dla potentata przemysłowego Ernsta Marliera (1915) . Marlier wzbogacił się przede wszystkim na preparatach leczniczych, których skuteczność jednak nie została potwierdzona i przed którymi ostrzegała berlińska policja. Niezbyt przejrzysty biznes i dawna profesja pani Marlier (artystka cyrkowa) powodowały izolację małżeństwa w towarzystwie.

W 1921 roku willa została sprzedana innemu przedsiębiorcy, ale i ten popadł w konflikt z prawem i kłopoty finansowe. Od 1940 roku dom znalazł się pod zarządem Służb Bezpieczeństwa SS i służył jako ośrodek gościnny oraz rekreacyjny.

20 stycznia 1942 roku odbyła się tu narada pod przewodnictwem szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy, Rheinhardta Heydricha, traktująca o „ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej”. W spotkaniu, trwającym ok. półtorej godziny, wzięło udział kilkunastu wysokich rangą funkcjonariuszy SS, NSDAP i ministerstw Rzeszy. Z zachowanego protokołu spotkania, sporządzonego przez specjalistę od spraw przesiedleń i deportacji, Adolfa Eichmanna, jednoznacznie wynika zarys „planu zamordowania wszystkich Żydów europejskich i aktywne uczestnictwo niemieckiej administracji państwowej w tym ludobójstwie”.

W 2001 roku powstała ekranizacja słynnej narady, pod tytułem „Conspiracy” (polski tytuł „Ostateczne rozwiązanie”). Zdjęcia były kręcone w sali jadalnej willi Marliera, w której narada faktycznie miała miejsce. (www.ghwk.de)

Dom Konferencji w Wannsee :: Przewodnik-po-Berlinie.pl © Joanna Maria Czupryna

A może jeszcze trochę pospacerować?

Wędrówka spacerowym tempem bez zwiedzania wnętrz zajmie około 2 godzin (3 km). Spod Domu Konferencji w Wannsee do stacji kolejki miejskiej można wrócić autobusem. Można również kontynuować wyprawę wzdłuż wybrzeży, ale będzie to już raczej rekreacyjny spacer przez lasy Wannsee. Po około 4 dodatkowych kilometrach dotrzemy do przystani przy Pawiej Wyspie (Pfaueninsel), skąd również kursują autobusy do stacji kolejki miejskiej Wannsee.

Trasa doskonale nadaje się też na wycieczkę rowerową. Wówczas najlepiej połączyć ją ze zwiedzaniem Pawiej Wyspy lub nawet dojazdem do mostu Glienicke.

Artykuł Wannsee. Zielono i willowo – wędrówka wzdłuż wybrzeży jeziora pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

5 ciekawych miejscowości, do których można udać się S-Bahnem z Berlina

Joanna Maria Czupryna — Sat, 07 Jul 2018 21:32:36 +0000

Okolice Berlina

Berlin, Berlin… Wieża telewizyjna, gmach Reichstagu, Brama Brandenburska, Plac Poczdamski, muzea słynące ze starożytnych kolekcji, wreszcie mur berliński – wszystko to można odwiedzić, obejrzeć w ciągu kilku dni. Względnie, po kilku jednodniowych pobytach w stolicy Niemiec.

Niewątpliwie turystom pomagają w tym dobre połączenia komunikacyjne metrem (U-Bahn) i kolejką miejską (S-Bahn), klarowne rozkłady jazdy oraz korzystny system opłat za bilety. I o ile metrem zakończymy nasze podróże w granicach administracyjnych miasta, to S-Bahnem można już dojechać do sąsiednich miejscowości. A tam czeka na nas jeszcze więcej zabytków, krajobrazów, ciekawostek i historii.

Okolice Berlina kryją wiele niespodzianek. Oto pięć propozycji, dokąd można udać się ze stolicy na jednodniową wycieczkę, korzystając z połączeń kolejki miejskiej. Są one łatwe do rozeznania, bo wystarczy wsiąść do odpowiedniego S-Bahnu i wysiąść na ostatniej lub przedostatniej stacji pożądanego kierunku. Warto pamiętać, by mieć przy sobie ważny bilet na strefę ABC, gdyż każdy z celów leży już poza granicami Berlina.

1. Poczdam

Tej miejscowości specjalnie przedstawiać nie trzeba. To dawna rezydencja pruskich królów i niemieckich cesarzy, a dzisiaj stolica Brandenburgii z landtagiem urzędującym w odbudowanym pałacu miejskim. Zwiedzanie trzech kompleksów pałacowo-parkowych, wśród nich słynnego Sanssouci, zajmą nam znacznie więcej niż jeden dzień. Dokładając do tego odbudowaną starówkę, zachowaną Dzielnicę Holenderską, trzy bramy miejskie czy zabytkowy Park Nauki im. Alberta Einsteina, to jest gdzie chodzić i co zwiedzać.

Konferencja Poczdamska

Mało tego. Tutaj, po zakończonej drugiej wojnie światowej rozgrywała się wielka historia. I nie chodzi tylko o Dworek Cecilienhof, gdzie miały miejsce obrady polityków, ale o całą dzielnicę Neubabelsberg. Tam właśnie zakwaterowane były delegacje, odbywały się bankiety, rausze, toczyły zakulisowe rozmowy. Wille zajmowane przez Trumana, Churchilla czy Stalina stoją do dzisiaj i można je oglądać z zewnątrz.

Filmowo i zielono

Poczdam to również kolebka niemieckiej kinematografii z najstarszym, działającym studiem filmowym na świecie – Babelsberg (1911). Działa przy nim miasteczko filmowe z wieloma atrakcjami, pokazami kaskaderskimi, itp.

Trzy czwarte powierzchni miasta zajmują parki, lasy, rzeki, kanały i jeziora. Bardzo dobrym pomysłem w Poczdamie jest wycieczka statkiem, np. szlakiem królewskich rezydencji lub do mostu wymiany szpiegów w Glienicke. Można wykorzystać również wodne taksówki, które szybciej niż autobus i tramwaj dowiozą nas do wybranego celu.

Dojazd

Dojazd kolejką S7 do końcowej stacji Potsdam Hauptbahnhof. Z dworca głównego w Berlinie (Berlin Hauptbahnhof) to około 40 minut jazdy. A tutaj mój wpis na stronie Viator Polonicus „Na co poświęcić jeden dzień w Poczdamie”.

Stare Stajnie w Poczdamie © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

2. Oranienburg

Oranienburg położony jest na północ od Berlina. Miejscowość ta znajdzie uznanie u tych, którzy nie lubią mieć dużego wyboru pałaców (jak w Poczdamie), zwiedzają bez pośpiechu lub nie muszą nic zwiedzać, a chcą po prostu pospacerować po pięknym, urozmaiconym ogrodzie.

Barokowy pałac, park będący pozostałością po wystawie ogrodniczej w 2009 roku, megaciekawy architektonicznie kościół (!), Hawela i parę starych domów – może nie jest tego dużo, ale z kawą, lodami czy obiadem, wizytą w centrum informacji turystycznej, czy nawet zwiedzaniem pałacu (niestety historycznych sal czy wyposażenia nie ma w nim zbyt wiele) zajmie cały dzień.

Smutne pamiątki z historii

Do Oranienburga jeździ bardzo dużo zagranicznych turystów również z innego powodu. W północnej części miasta znajduje się bowiem miejsce pamięci – pozostałości po obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, działającym w latach 1936-1945.

Osobiście nie łączyłabym obu rzeczy w jednej wycieczce. Do pałacu, ogrodów i czegoś, co kiedyś było starym miastem (Oranienburg został bardzo zniszczony w czasie wojny) jest około 15 minut pieszo z dworca. Do miejsca pamięci nieco ponad pół godziny, ale w przeciwnym kierunku. Można też wysiąść na stacji kolejowej Sachsenhausen (Nordbh), ale wtedy należy wybrać z Berlina połączenie koleją regionalną, gdyż S-Bahn dojeżdża jedynie do centrum Oranienburga. Teren obozu jest dosyć rozległy, z licznymi pomnikami, wystawami, pozostałościami, w których urządzono ekspozycje. Po dłuższym chodzeniu, przypuszczam, że mało komu będzie chciało się jeszcze ruszyć w miasto.

Wstępy

Miejsce Pamięci Sachsenhausen – wstęp bezpłatny
Pałac Oranienburg – 6 euro
Park przy pałacu – 3 euro

Dojazd

Ze stacji Berlin Friedrichstraße (podziemne perony) należy wsiąść w S1. Podróż do Oranienburga (stacja końcowa) trwa 45 minut.

Pałac w Oranienburgu © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

3. Bernau bei Berlin

Wydaje mi się, że ta miejscowość nie jest doceniana, jak na to zasługuje, mimo że leży w zasięgu kolejki miejskiej z Berlina. Porównywać ją z bawarskim Rothenburgiem (miasteczko o średniowiecznej architekturze), jak sugerują niektóre przewodniki, to może trochę przesada, ale klimatu średniowiecza na pewno tu więcej niż w samym Berlinie. Imponujące są wysokie ceglane mury, kilka wież i Dom Kata (Henkerhaus). Jest zachowany średniowieczny układ ulic, ale dominuje socjalistyczna zabudowa. Nie ma co więcej wymagać w zniszczonej wojną i enerdowskim planowaniem Brandenburgii.

Piwo z Bernau

Miasteczko, jak na okolice Berlina, ma klimat. Jest do ogarnięcia w kilka godzin, łącznie z kościołem, muzeum regionalnym z pokaźnym zbiorem narzędzi tortur oraz wystawą sztuki współczesnej. Deptak (Bürgermeisterstraße) i rynek to przyjemne miejsca na kawę, piwo czy obiad i to po równie przyjemnych cenach. Wspominając o piwie, Bernau było niegdyś browarniczym gigantem, gdzie niemal w co drugim domu warzono piwo. Z trunkiem tym związana jest nawet legenda powstania osady, pochodzącej z tego samego okresu co Berlin. Będąc w Bernau trzeba koniecznie spróbować ciemnego piwa.

Czarownice i Festyn Husytów

Miasto ma kilka osobliwości. Jedną z nich jest pomnik poświęcony czarownicom (i mężczyznom parającym się czarną magią), którzy zginęli na fali prześladowań w XVI i XVII wieku. Nieco bardziej chlubny rozdział z historii przypomina o odparciu wojsk husyckich w XV wieku, podczas gdy wiele okolicznych miast uległo grabieży lub spaleniu. Na pamiątkę tego wydarzenia, co roku w czerwcu odbywa się festyn miejski z improwizowanym atakiem na mury miejskie i barwnym, historycznym pochodem [12-14 czerwca 2020]. Przypomina się wówczas też o nieszczęśliwej postaci proboszcza z Bernau, który na początku XIV wieku został zamordowany przez niezadowolonych mieszkańców w Berlinie, ale… naprawdę dużo by można o Bernau opowiadać.

Dojazd

Do miasta można dojechać kolejką miejską S2. Z dworca kolejowego Friedrichstraße (podziemne perony) zajmie to około 50 minut. Stacja S Bernau jest ostatnią na trasie. Główne cele na starym mieście są w zasięgu kilkunastu minut spacerem.

Kamienna Brama i Wieża Głodowa w Bernau © Joanna Maria Czupryna, Viator Polonicus

4. Strausberg

Położony na północny wschód od Berlina Strausberg niewątpliwie przyciągnie uwagę miłośników techniki, lotnictwa, promów i tramwajów.

Miejscowość równie wiekowa jak sama stolica, ma zachowany średniowieczny kościół, fragmenty murów obronnych z wykuszami i sporo mieszkalnej zabudowy sprzed wojny. Hasłem marketingowym Strausberga jest jednak „zielone miasto nad jeziorem” i faktycznie więcej tu liści niż starej cegły.

Unikatowa linia promowa

Dlatego okolice na pewno spodobają się tym, którzy mają ochotę na dłuższy spacer brzegiem jeziora Straussee. Nie trzeba obchodzić go jednak całego (9 km), gdyż mniej więcej w połowie przecina go unikalna na skalę europejską linia promowa (F39). Obsługiwana jest przez elektryczny prom linowy z zasilaniem z kabla rozciągniętego ponad wodą. Przeprawa na drugi brzeg trwa około 7 minut. Do miasta można wrócić tą samą drogą lub spacerową trasą wzdłuż północnych brzegów (ok. 4 km).

Tramwaj w Strausbergu

Inną techniczną osobliwością jest ’strausberski’ tramwaj, któremu początki dała lokalna linia kolejowa z 1893 roku. W weekendy na torach można zobaczyć jedyny egzemplarz pojazdu Tatra T6C5 na świecie. Jest to wyprodukowany w 1998 roku w Czechach prototyp dla Nowego Orleanu, jednak władze miasta zwróciły go do producenta. Potem trafił do podberlińskiej miejscowości i wozi pasażerów do dzisiaj.

Wojskowa historia

Wpływ na historię miasta miały również militarne zapędy przywódców państwowych. Można tutaj wspomnieć pruskiego króla, Fryderyka Wilhelma I, który w XVIII w. z wielu brandenburskich miejscowości uczynił garnizony. W latach 30. ubiegłego wieku wzniesiono ogromny kompleks koszarów, który stoi do dzisiaj i jest częściowo zajmowany przez Bundeswehrę. W czasach enerdowskich znajdowała się tutaj główna siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej. Obok jest czynne lotnisko z niewielkim muzeum, przedstawiającym historię obiektu.

Wstępy

Muzeum Miejskie (Stadtmuseum) – 2€
Prom w jedną stronę – 1,5€
Muzeum przy Lotnisku (Flugplatzmuseum) – bezpłatnie (dobrowolny datek)

Dojazd

Do Strausberga można dojechać kolejką miejską S5. By dotrzeć na stare miasto i prom najlepiej wysiąść na stacji Strausberg Stadt. Koszary, lotnisko i muzeum znajdują się niedaleko ostatniej stacji, Strausberg Nord. Z dworca głównego w Berlinie (Berlin Hauptbahnhof) to około godzina drogi.

Widok na miasto. Źródło: Stadtverwaltung Strausberg; www.stadt-strausberg.de Autor: Haitsch

5. Königs Wusterhausen

Königs Wusterhausen to niewielka, ale bardzo idylliczna miejscowość, położona na południowy wschód od Berlina. To jedno z takich miejsc, gdzie nie trzeba daleko jechać od centrum metropolii, by wypożyczyć sobie kajak, łódkę i popływać po kanale Notte lub okolicznych jeziorach. Przy tym nie jest się ciągle narażonym na bliski kontakt z wycieczkowcami czy promami. A wypożyczalnia (i kanał) znajduje się w samym centrum miejscowości.

Pałac „króla żołnierza”

Wysiadając na końcowej stacji kolejki miejskiej, warto zajrzeć do informacji turystycznej, która usytuowana jest w budynku dworca. Stąd już tylko kilka kroków do pałacu Königs Wusterhausen, który jest jednym z nielicznych przykładów architektury renesansowej w Brandenburgii. Skromnej, ale zawsze…

Pałac był ulubioną rezydencją pruskiego króla, Fryderyka Wilhelma I. Znanego był on z braku rozrzutności charakterystycznej dla władców jego epoki. Obiekt nie był później specjalnie przebudowywany czy upiększany, stąd może sprawiać skromne wrażenie. Zwiedzanie odbywa się tylko z przewodnikiem, którego opowieści skupiają się na tematyce myśliwskiej, zwyczajach króla i jego ulubionych zajęciach.

Powrót do przeszłości

Tuż przy pałacu znajduje się regionalne muzeum. Za niewygórowaną opłatą można obejrzeć wystawy prezentujące faunę regionu, trochę znalezisk geologicznych i historię okolicy – taki standard. Jeśli jednak nie zdecydowaliśmy się na zwiedzanie pałacu, warto zajrzeć do środka, by zobaczyć izby mieszkalne, łazienkę, kuchnię czy szkołę wiejską z początku XX wieku (1920).

Kolebka niemieckiego radia

Königs Wusterhausen znany jest jeszcze z jednej historycznej okoliczności i to o ponadregionalnym zasięgu. Jadąc autostradą A10 w kierunku Berlina, w okolicy centrum handlowego w Wildau, trudno jest przeoczyć wysoki maszt radiowy. Pod nim znajduje się stacja, którą śmiało można uznać za kolebkę radia w Niemczech. Wybudowana jako punkt telegraficzny w 1911 roku, została rozbudowana w czasie pierwszej wojny światowej. W Boże Narodzenie 1920 roku pracownicy poczty wykonali koncert na żywo z prowadzeniem słownym, który uchodzi za pierwszą audycję radiową dla cywilów. Niestety odebrali go głównie słuchacze z zagranicy, gdyż w Niemczech nasłuchiwanie radia było zabronione. Budynek, w którym miało to miejsce istnieje do dzisiaj i funkcjonuje jako muzeum.

Przy stacji radiowej znajduje się dawna wieża ciśnień, przekształcona na punkt widokowy i kawiarnię – bardzo przyjemne miejsce na zakończenie zwiedzania.

Wstępy

Pałac Königs Wusterhausen – 6 euro
Muzeum Regionalne (Dahmelandmuseum) – 2 euro
Muzeum Radia (Sender- und Funktechnikmusem) – 5 euro

Dojazd

Do Königs Wusterhausen dojedziemy S-Bahnem S46. Jest to linia, która startuje na Westend i objeżdża południową część Ringu. Jadąc S-Bahnem z dworca głównego (Berlin Hauptbahnhof) należy przesiąść się na wspomnianą linię na stacji Baumschulenweg. Całość zajmie około 55 minut. Ze stacji do pałacu i muzeum jest 10 minut drogi. Do miasteczka radiowego kolejny kwadrans.

Artykuł 5 ciekawych miejscowości, do których można udać się S-Bahnem z Berlina pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Pozostałości architektury III Rzeszy w śródmieściu, które można obejrzeć z zewnątrz

Joanna Maria Czupryna — Thu, 25 Jan 2018 21:09:34 +0000

Dawno, dawno temu, mniej więcej dwa lata po moim pierwszym oprowadzaniu po Berlinie, odebrałam telefon. Jakiś pan zainteresowany był pokazaniem miejsc, powiązanych z III Rzeszą. Wtedy jeszcze nie, ale dzisiaj mogę już prowadzić po standardowych trasach i wizualizować Berlin z późnych lat 30. w każdym miejscu. Nawet tam, gdzie dziś stoi enerdowska wieża telewizyjna czy fragment muru.

Berlin lat trzydziestych wymagał znacznie więcej uwagi od turysty, gdyż nie był jeszcze zniszczony. Jeden dzień na jego poznanie (jak to jest dzisiaj), to byłoby wielkie nieporozumienie. Na taki Plac Poczdamski, który dzisiaj możemy ogarnąć w ciągu godziny, przed wojną poświęcilibyśmy większą część dnia, a i z wyborem lokalu na wieczór byłby duży problem. To tylko przykład.

Wróćmy do pana z telefonem. Umówiliśmy się na zwiedzanie z trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Miała być to grupka znajomych, 6-7 osób. Po ustaleniu głównych punktów, zabrałam się za przygotowania. Biografie Hitlera czytałam już na początku liceum, pod ławką, gdy lekcje miały mniej wartki tok. Jedną z najlepszych prac pisemnych z języka polskiego, napisałam po przerobieniu bloku literatury łagrowej i lagrowej.

Ale wierzcie lub nie, na początku XXI wieku w przewodnikach wcale nie było tak wiele na temat nazistowskiej historii konkretnych miejsc w Berlinie. W NRD krótko wspominano o faszystowskich czasach, w RFN też nie epatowano tym tematem. A tam, gdzie był bunkier, kancelaria Rzeszy, główna siedziba gestapo, itd. przez wiele lat rozpościerała się „strefa śmierci”. Dopiero po upadku muru, po demontażu zabezpieczeń, po przeprowadzonych pracach przygotowawczych przed budową nowych gmachów, zaczęto odkrywać tajemnice hitlerowskiej spuścizny. Pojawiły się wyspecjalizowane przewodniki, stowarzyszenia badaczy bunkrów czy pierwsze wystawy w muzeach. Z archiwów miejskich przedsiębiorstw zaczęto wyciągać dokumenty sprzed wojny. W 2006 roku w miejscu, „gdzie był bunkier Hitlera”, pojawiła się tablica informacyjna.

Zanim przejdę do zachowanych przykładów architektury, przedstawiam krótko, gdzie był bunkier Hitlera. Wszystkie wymienione poniżej obiekty można zobaczyć podczas jednego spaceru (2-3 godziny).

Gdzie był bunkier Hitlera?

Obok pozostałości muru, bunkier Hitlera jest najczęściej pytanym obiektem wśród turystów. Czasem już na samym początku ktoś wyraża zainteresowanie ” A pokaże nam Pani?”.

Bunkra nie pokażę. Nie dałabym go rady pokazać nawet w latach 30., bo raz, że był tajną inwestycją, a dwa, że znajdował się na terenie ogrodów kancelarii Rzeszy – niedostępnym dla zwykłych śmiertelników. Dzisiaj można stanąć w miejscu, w którym był. Bardzo przydatna jest tablica informacyjna, pokazująca plan bunkra, nałożony na kontury współczesnej zabudowy. Z dużą dokładnością można wskazać, gdzie był gabinet Hitlera, prywatna garderoba Ewy Braun czy pomieszczenie, w którym Magda Goebbels uśmierciła szóstkę swoich dzieci.

Bunkier powstał w latach 1935-36. Na początku lat 40. XX wieku rozbudowano go o drugą część, położoną nieco niżej i o znacznie grubszych ścianach. To tam Adolf Hitler miał swoje prywatne pomieszczenia i gabinet. Do bunkra przeprowadził się w połowie stycznia 1945 roku i pozostał w nim aż do samobójczej śmierci 30 kwietnia 1945 roku. Po wojnie pozostałości bunkra próbowano wysadzić (1948), jednak bez powodzenia. Zostały przysypane ziemią. Część terenu znalazła się w strefie granicznej. Kiedy w latach 80. XX wieku rozpoczęto kopać fundamenty pod osiedle bloków, odkryto pozostałości, z których większość usunięto. Zostawiono jedynie betonowe podłoże i resztki ścian. Całość ponownie zasypano. Na powierzchni nie ma żadnego śladu po lokalizacji bunkra (jak wejście, czy komin wentylacyjny). Obecnie, w miejscu, gdzie był bunkier, jest parking dla samochodów, a część jest zabudowana blokami mieszkalnymi (mniej więcej tam, gdzie znajduje się Sushi Club).

Adres: In den Ministergärten, 10117 Berlin, Niemcy
Zobacz położenie Bunkra Hitlera na mapie Google

1. Najlepiej zachowany przykład nazistowskiej architektury w śródmieściu

Monumentalny gmach o szarej fasadzie został wzniesiony dla Hermana Göringa (1893-1946) i jego Ministerstwa Lotnictwa Rzeszy. Po 1933 roku, kiedy Adolf Hitler został kanclerzem, chciano zademonstrować odejście od postanowień traktatu wersalskiego z 1918 roku i otwarcie prowadzono zbrojenia oraz produkcję statków, samolotów i czołgów. Gmach miał być propagandowym sukcesem, dlatego wzniesiono go w rekordowym czasie zaledwie dwóch lat (1935/1936).

Był to wówczas największy biurowiec Berlina, w którym znajdowało się 2000 pomieszczeń. Betonowy szkielet pokryto płytami z wapienia i świadomie zrezygnowano z ozdób, zachowując bardzo rygorystyczny podział fasady. Architekt, Ernst Sagebiel (1892-1970), stworzył system, oparty na podstawowej jednostce 3×3 m, dzięki czemu można było przygotować półfabrykaty i prowadzić budowę jednocześnie w ośmiu miejscach. Podkreślając funkcję budynku, poręcze na klatkach schodowych wykonane były z aluminium używanego do produkcji samolotów, a dziedzińce oświetlały lampy o kształcie reflektorów.

Podczas wojny na budynek spadła tylko jedna bomba, uszkadzając stosunkowo niewielką część. Do 1947 roku zajmowała go administracja radziecka. W 1949 roku ogłoszono tu wejście w życie konstytucji NRD i tym samym powstanie nowego państwa. W następnych latach gmach zajmowany był przez szereg enerdowskich ministerstw. Po przełomie był siedzibą Urzędu Powierniczego, a obecnie znajduje się tutaj Federalne Ministerstwo Finansów.

Gmach można zwiedzać okazjonalnie, na przykład podczas Dnia Otwartych Drzwi (weekend), który odbywa się co roku pod koniec sierpnia.

Adres: Wilhelmstraße 97, 10117 Berlin, Niemcy
Strona www: www.bundesfinanzministerium.de
Zobacz położenie budynku na mapie Google

2. Królestwo Goebbelsa

Gmach Ministerstwa Lotnictwa Rzeszy to nie jedyny rządowy budynek jaki powstał w latach 30. ubiegłego wieku w Berlinie. Jest ich więcej w okolicy, ale nie zawsze od razu widocznych. Na północną część Mauerstraße mało kto z turystów zachodzi, z kolei od Wilhelmstraße głównym wizualnym akcentem są enerdowskie bloki. Tymczasem pomiędzy nimi ukryty jest gmach, w którym dawniej mieściły się biura Ministerstwa Propagandy i Oświecenia Publicznego Rzeszy. Utworzono je w 1933 roku, a na jego czele stanął Joseph Goebbels (1897-1945). Ponadprzeciętna aktywność ministra szybko doprowadziła do sytuacji, gdy stary, barokowy pruski pałac przestał wystarczać. Zarządzono przebudowę pobliskiego budynku oraz budowę nowych.

To, co widać obecnie (najlepiej od strony Mauerstraße) to efekt drugiego wielkiego rozszerzenia z 1940 roku. Długa na 102 metry fasada jest niemal całkowicie pozbawiona ozdób, podobnie jak i wnętrza. Mając reprezentacyjny, historyczny gmach dawnego pałacu Księcia Karola (Prinz-Karl-Palais) za główną siedzibę, nie było potrzeby wydawać więcej niż potrzeba. Pałac i pierwsza dobudowa zostały zniszczone podczas bombardowań i w 1947 roku całkowicie rozebrane.

Obecnie w budynku mieści się Federalne Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych Niemiec.

Adres: Wilhelmstraße 49, Mauerstraße 45-53, 10117 Berlin, Niemcy
Strona www: www.bmas.de
Zobacz położenie budynku na mapie Google

3. Gmach Administracji Federalnego Parlamentu

Tam gdzie dzisiaj wznoszony jest nowy gmach ambasady Rzeczpospolitej Polskiej, przed wojną stał budynek pruskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W 1934 roku zdecydowano o połączeniu instytucji z jej odpowiednikiem dla Rzeszy. Siedziba przy Alei pod Lipami przestała wystarczać i na jej tyłach, po wyburzeniu kilku domów wzniesiono nowy gmach (1936/1937). Pracami kierował Konrad Nonn, zagorzały zwolennik narodowosocjalistycznej architektury. Zaplanował on budynek z trzema skrzydłami, z dość obszernym dziedzińcem służącym jako podjazd dla samochodów. Wjazd na wewnętrzny dziedziniec został zaakcentowany przez portyk opaty na doryckich kolumnach. Nonn świadomie odniósł się tutaj do schinklowskich tradycji (Karol Fryderyk Schinkel, najwybitniejszy architekt pruskiego klasycyzmu).

Budynek przy Dorotheenstraße przetrwał wojnę, w przeciwieństwie do zabudowy przy Alei pod Lipami. Po wojnie znajdowało się tutaj Ministerstwo Sprawiedliwości NRD, a obecnie mieszczą się biura administracji niemieckiego parlamentu. Zarówno podczas prac powojennych jak i renowacyjnych w latach 1998-99 pozostawiono ślady z przeszłości – między innymi nie usunięto ornamentów z ponad drzwi, których wzór układa się w swastyki. Pierwotnie były one pozłacane, teraz są nieco zatarte.

Budynku nie można zwiedzać wewnątrz. Fasady zostały odnowione w 2005 roku.

Adres: Dorotheenstraße 97, 10117 Berlin, Niemcy
Strona www: www.bmas.de
Zobacz położenie budynku na mapie Google

4. Gmach dawnego Niemieckiego Urzędu Powierniczego i Kontroli

Wzniesiony w 1936 roku budynek stanowi przykład masywnej architektury gmachów o przeznaczeniu administracyjnym. Do zakończenia drugiej wojny światowej mieściła się tutaj siedziba spółki powierniczej, założonej w 1925 roku. Kamienne płyty fasady (trawertyn) przylegają do siebie tak ściśle, że praktycznie nie widać fug. Rozciągająca się na dwa piętra blenda (płytka wnęka) nawiązuje do budynków administracyjnych i wielkich domów towarowych z przełomu wieków, ale zamiast ozdobnych łuków, są tu prostokątne nisze. Okna mają wyjątkowe wąskie obramowania, natomiast konsole, umieszczone pod ramami w środkowym rzędzie są nieproporcjonalnie małe. Przy wysuniętym gzymsie brakuje też konsolowego fryzu, który ozdabia inne budynki. Obecnie, pomieszczenia zajmowane są przez instytuty Uniwersytetu Humboldtów.

Adres: Jägerstraße 10-11, 10117 Berlin, Niemcy
Zobacz położenie budynku na mapie Google

5. Qaurtier 110

Nazwa Quartier, z francuskiego, odnosi się do „kwater”, dawniej zabudowanych na kwadracie dzielnic miasta Friedrichstadt. Jego regularny układ szachownicy można rozpoznać jeszcze dzisiaj. Na przełomie XIX i XX wieku oraz w latach międzywojennych swoje filie i siedziby zakładało tu wiele banków, stowarzyszeń i finansowych instytucji. Na rogu Taubenstraße i Mauerstraße stoi do dzisiaj gmach, który wzniesiono dla generalnej dyrekcji towarzystwa ubezpieczeniowego Allianz w 1896/1897. W 1937 powstał nowy budynek, który dzisiaj, po przebudowie można zobaczyć wzdłuż ulicy Mohrenstraße (58-61). Obecnie mieszczą się w nim biura oraz mieszkania.

Adres: Mohrenstraße 58-61, 10117 Berlin, Niemcy
Zobacz położenie budynku na mapie Google.

Źródła:
Geschichtsmeile Wilhelmstrasse, Stiftung Topographie des Terrors, Berlin 2006
Matthias Donath, Bunker, Banken, Reichskanzlei, Architekturführer Berlin 1933-1945, Lukas Verlag, Berlin 2005
Maik Kopleck, Berlin 1933-1954, CH. Links Verlag, Berlin 2005

Artykuł Pozostałości architektury III Rzeszy w śródmieściu, które można obejrzeć z zewnątrz pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Punkty widokowe w Berlinie. 8 najpopularniejszych w śródmieściu

Joanna Maria Czupryna — Sun, 25 Jun 2017 08:38:41 +0000

Punkty widokowe w Berlinie

Kto odwiedza Berlin po raz pierwszy i chce spojrzeć na miasto z góry, swoje kroki kieruje najczęściej w stronę wieży telewizyjnej lub gmachu Reichstagu. Nic dziwnego. Oba obiekty należą do berlińskich klasyków i są wymienione w każdym, nawet najmniejszym przewodniku. Warto jednak wiedzieć, że jeśli chodzi o punkty widokowe w Berlinie, stolica Niemiec ma ich znacznie więcej do zaoferowania. Będąc na miejscu można wybrać spośród kilkunastu punktów na różnych wysokościach i dosłownie poszerzyć swoje horyzonty. Nie da się lepiej krótkim czasie poznać miasta. W tym odcinku prezentuję 8 najpopularniejszych punktów widokowych w śródmieściu.

1. Wieża Telewizyjna

Wieża telewizyjna (TV Turm, od 25,5 €) góruje nad miastem już ponad 50 lat. Jest rozpoznawalna na całym świecie, a przy tym najwyższa w Niemczech (368 m). Z tarasu widokowego, usytuowanego na wysokości 203 metrów, w pogodne dni rozciąga się widok aż po granice miasta, czyli ok. 30-40 kilometrów w każdym kierunku. Dobrze rozpoznawalne są główne ulice, Szprewa, zabytki w najbliższej okolicy oraz wysoka zabudowa Placu Poczdamskiego. Rozległy park Tiergarten i byłe lotnisko Tempelhof odznaczają się zielenią na tle budynków, a na horyzoncie zarysowują się grzbiety dwóch berlińskich wzniesień Berlina, Müggelberg po wschodniej stronie i Teufelsberg po zachodniej (oba po 115 m). Czego nie widać, to… wieży telewizyjnej. Ale wystarczy odwiedzić jakikolwiek inny punkt widokowy w mieście, by jej smukła sylwetka wyznaczała nam orientacyjnie centrum Berlina.
Wieża Telewizyjna (TV Turm), Panoramastraße 1a, 10178 Berlin.

Wjeżdżać na wieżę czy nie wjeżdżać? Ile kosztuja bilety i czy długo trzeba czekać na wejście?

2. Kopuła Reichstagu

Taras widokowy i kopuła na dachu budynku Reichstagu. Wszyscy chcą tam wjechać. Bo jest bezpłatna, bo panorama miasta, bo ciekawa architektura, bo jest to jeden z niewielu budynków rządowych na świecie, gdzie można wejść sobie ot tak… Wszystko prawda. Wejścia „ot tak z ulicy” zostały co prawda już ograniczone, ale budynek nadal pozostaje w swojej formie otwarty dla zwiedzających. Co jest dość niezwykłe i zdecydowanie wyróżnia go na tle innych parlamentarnych gmachów w Europie. Można nawet założyć, że sporo zagranicznych turystów pierwej widzi na żywo niemiecką salę plenarną, aniżeli tą we własnym kraju. Na górze dostępne są bezpłatne audio-przewodniki (również w języku polskim). Wchodząc po rampie, otrzymuje się na bieżąco informacje co widać właśnie w oddali. W drodze powrotnej przedstawiona jest pokrótce historia parlamentu i budynku. By móc wejść do gmachu Reichstagu należy wcześniej uzyskać rezerwację, a najlepiej zrobić to przez stronę internetową.
Reichstag/Bundestag, Platz der Republik 1, 11011 Berlin

Chcesz zarezerwować sobie wjazd na kopułę? Tutaj wyjaśniam krok po kroku jak to uczynić bez błędów.

3. Katedra Berlińska

Kolejnym popularnym punktem jest kopuła Katedry Berlińskiej (Berliner Dom, 9€), na którą można się dostać po wykupieniu biletu do całego gmachu. Zwiedzamy wówczas nie tylko kościół główny, ale również kryptę Hohenzollernów (zamknięta do 2023 roku), lożę dla urzędników dworskich, cesarską klatkę schodową i muzeum katedralne.

Widok z wysokości około 50 m jest godny polecenia tym, którzy chcą z bliska przyjrzeć się odbudowanemu pałacowi miejskiemu, rzucić okiem na wieżę telewizyjną, Czerwony Ratusz (najlepsze, dostępne publicznie miejsce by sfotografować ten gmach) i Dzielnicę Św. Mikołaja. Z drugiej strony widoczne będą pobliskie muzea (Wyspa Muzeów), Aleja pod Lipami, w oddali Plac Poczdamski i nowo powstałe wieżowce w zachodniej części miasta. Uwagę zwraca również lśniąca kopuła Nowej Synagogi i piękna, barokowa wieża Kościoła Zofii. Kopuła Katedry Berlińskiej oferuje pełną panoramę miasta (360°), bez szyb i kratek. By się na nią dostać, trzeba pokonać 270 schodów. Po drodze, obchodząc kopułę wewnątrz, znajduje się przeszklony balkon, z którego można spojrzeć na ołtarz i na zachwycające mozaiki zdobiące wnętrze kopuły.
Katedra Berlińska (Berliner Dom), Am Lustgarten, 10178 Berlin

Uważaj przy wejściu, bo jeśli zechcesz zawrócić w połowie drogi, możesz zastać zatrzaśnięte drzwi. Więcej przydatnych wskazówek na tej stronie.

4. Panorama Point

Jeśli wieża jest za droga, a na rezerwację kopuły Reichstagu za późno, dobrym rozwiązaniem będzie punkt panoramiczny przy Placu Poczdamskim (Panorama Point, 9€). Jest to zresztą mój ulubiony taras widokowy z tych bardziej znanych w śródmieściu. Dla odwiedzających dostępne są dwa ostatnie piętra wieżowca Kollhoffa, na wysokości około 90-95 metrów. Atutem obiektu jest jego centralne położenie, a także otwarty taras bez szyb. Można stąd prześledzić przebieg dawnej granicy i spojrzeć na sąsiednie nowoczesne kompleksy architektoniczne (m. in. Sony Center). Do tego wystawa z historycznymi ujęciami placu, historie z okresu podziału i zadziwiająca przemiana w latach 90. ubiegłego wieku. Super kawiarnia!
Panorama Point, Potsdamer Platz 1, 10785 Berlin, www.panoramapunkt.de

5. Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule)

By dostać się na ten punkt widokowy, trzeba pokonać 285 schodów. Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule, 4€), została wzniesiona dla uczczenia pruskich zwycięstw i powstania Cesarstwa Niemieckiego w 1873 roku. Na obecne miejsce przeniesiono ją w 1939 roku, przy okazji podwyższając o kilka metrów. Wcześniej stała bowiem na placu przed gmachem Reichstagu. Po wejściu na górę, na wysokości 50 metrów, osiąga się niewielki balkonik z pozłacanymi balustradami. To jedyne miejsce, skąd można spojrzeć wprost na Bramę Brandenburską (choć z pewnej odległości). Widać też dobrze kopułę Reichstagu, zabudowę Placu Poczdamskiego i zachodniej części miasta. Bliżej położone, niższe gmachy zasłaniają jednak drzewa w parku.
Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule), Straße des 17. Juni / Großer Stern, 10557 Berlin

W 2023 roku Kolumna Zwycięstwa obchodzi 150 lat, to dobra okazja, by ująć ją w planie zwiedzania Berlina.

6. Weltballon

Punkty wysokościowe już dostarczają odwiedzającym mocnych przeżyć, ale prawdziwy zastrzyk adrenaliny może dać w Berlinie lot balonem. Żeby było jasne, jest to lot w górę i w dół, nie swobodnie ponad miastem i trochę kosztuje. Weltballon (29€) usytuowany jest w pobliżu Checkpoint Charlie, ale widać go z wielu punktów w mieście. I, co zrozumiałe, wzbudza ciekawość.

Jego powłoka to jedna z najlepszych powierzchni reklamowych w Berlinie. Przez lata ponad pobliskie gmachy wznosiła się charakterystyczna kolorowa piłka z logo stacji telewizyjnej SAT1, ale teraz barwy są bardziej stonowane i reprezentują niemiecki dziennik Die Welt. Stąd nazwa Weltballon.

Chętni mocnych wrażeń wchodzą do okrągłej gondoli przymocowanej pod balonem i wnoszą się na wysokość 150 metrów. Z góry dobrze widać śródmieście, a przy dobrej pogodzie rozpoznawalne są punkty na horyzoncie nawet w znacznej odległości. Całość lotu trwa 15 minut. Stalowa lina, która przytrzymuje balon ma średnicę 22 milimetrów.

Atrakcja jest dostępna codziennie przez cały rok, ale uzależniona od warunków pogodowych.

Zimmerstraße 95-100, 10117 Berlin, www.air-service-berlin.de

7. Hotel Park Inn przy Placu Aleksandra

Pora na mniej znane punkty widokowe w Berlinie, choć wciąż trzymamy się śródmieścia. Niemal po sąsiedzku z wieżą telewizyjną dostępny jest taras na dachu hotelu Park Inn (6€) przy Placu Aleksandra. Sprawdzi się dla tych, którzy nie chcą wydawać zbyt dużo pieniędzy na widoki. Z tej platformy wieża telewizyjna jest niemal na wyciągnięcie ręki. Taras jest na wolnym powietrzu, na wysokości około 120 metrów, ograniczony barierką i siatką z wielkimi oczkami. W porównaniu do przydymionych szyb wieży telewizyjnej, fotografowie znajdą tu lepsze warunki dla uwiecznienia panoramy Berlina, choć tylko w zachodnim i północnym kierunku. Polecany na zachody słońca. Bilety kupuje się na dole w lobby, wjazd windą, ale ostatnie dwa piętra po schodach.
Hotel Park Inn, Alexanderplatz 1 , 10178 Berlin, www.parkinn-berlin.de

8. Francuska Katedra

Mniej znanym, nawet dla samych Niemców, punktem widokowym jest również kopuła Francuskiej Katedry (Französischer Dom, 6,5€). Budynek, wzniesiony jako świecka budowla przy kościele gminy francuskiej w XVIII wieku, kryje w sobie muzeum poświęcone hugenotom (Hugenettenmuseum). Wejście na kopułę dostępne jest niezależnie od muzeum. Z wysokości 40 metrów można spojrzeć przede wszystkim na Gendarmenmarkt i jego historyczną zabudowę, Katedrę Niemiecką oraz Dom Koncertowy. Jak na dłoni wznoszą się nieopodal enerdowskie wieżowce przy Leipziger Straße, a dalej śródmieście z Katedrą Św. Jadwigi, Katedrą Berlińską, wieżą telewizyjną i ratuszem. Nieco inna perspektywa powinna zachęcić tych, którzy odwiedzili już inne punkty widokowe w pobliżu.
Katedra Francuska (Französisches Dom), Gendarmenmarkt 5, 10117 Berlin

Czy jest to prawdziwa katedra i czy warto brać ten punkt widokowy pod uwagę?

Artykuł Punkty widokowe w Berlinie. 8 najpopularniejszych w śródmieściu pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Berlin WelcomeCard. Karta zniżkowa i bilet dla turystów

Joanna Maria Czupryna — Wed, 22 Mar 2017 20:58:23 +0000

W Berlinie jest kilka rodzajów kart turystycznych. Jedne z nich oferują tylko zniżki, inne są wersją 'all inclusive’. Oficjalną kartą miasta jest Berlin WelcomeCard, po nabyciu której skorzystamy z największej ilości zniżek. O niej napisałam poniżej. Pozostałe karty przedstawiłam tutaj.

By podjąć najlepszą decyzję, który wariant karty wybrać, warto zebrać przedtem takie informacje:

ilu jest dorosłych, ile dzieci i w jakim wieku (do 6, do 14, do 18 lat)
czy są wśród nas studenci
jak długi jest nasz pobyt, ile dni możemy rzeczywiście przeznaczyć na zwiedzanie
i wreszcie najważniejsze: co chcę zwiedzić i ile normalnie kosztują bilety w wybranych obiektach

Zdaję sobie sprawę, że niektórzy najpierw spojrzą na partnerów karty i potem będą układać pobyt pod oferowane atrakcje. I ja tak często robię, a podobne 'case study’ przedstawię wkrótce.

A póki co, przyjrzyjmy się warunkom wspomnianej wyżej karty w wersji zwykłej i All Inclusive.

Berlin WelcomeCard

Berlin WelcomeCard (dalej jako BWC) to najpopularniejsza karta turystyczna Berlina. Obejmuje ona rabatami blisko 180 partnerów. Poza muzeami czy punktami widokowymi są wśród nich restauracje, sklepy z pamiątkami czy agencje turystyczne. Zniżki sięgają 50%. Ponadto karta pełni również funkcję biletu komunikacji miejskiej na strefy i czas, na jakie została wykupiona.

Jeśli dorosłemu posiadaczowi karty towarzyszy jedno, dwoje lub troje dzieci w wieku 6-14 lat, również one są uprawnione do zniżek i przejazdów bez konieczności zakupu osobnej karty. Zakres zniżki może się jednak różnić od dorosłego lub może jej w ogóle nie być. Warto pamiętać, że w berlińskiej komunikacji miejskiej dzieci poniżej 6 lat pod opieką dorosłego korzystają z komunikacji miejskiej bezpłatnie, a do 14 lat są uprawnione do ulgi. Do wielu muzeów dzieci i młodzież do lat 18 wchodzą bezpłatnie.

Jeżeli w trakcie korzystania z karty, dziecko będzie obchodzić swoje 15. urodziny to trzeba mu kupić osobną od tego dnia.

Warianty strefowe

Są dwa warianty strefowe karty Berlin WelcomeCard: AB lub ABC. Strefa AB obejmuje tylko Berlin, strefa ABC Berlin + Poczdam, lotnisko Berlin-Brandenburg i inne miejscowości w obrębie strefy C Berlina. Więcej o zasięgach stref komunikacji miejskiej i biletach tutaj.

Uwaga, z wariantem karty Berlin WelcomeCard AB skorzystamy ze zniżek na atrakcje w Poczdamie, ale by tam dojechać, potrzebny będzie nam osobny bilet komunikacyjny obejmujący strefę C Berlina. Z tą kartą nie połączymy tzw. biletu łącznikowego (Anschlussticket A/C). Jeśli planujemy Poczdam, najprościej będzie zakupić od razu kartę na strefy ABC.

Warianty czasowe

Czas, przez jaki obowiązuje karta Berlin WelcomeCard rozciąga się od 48 godzin do 6 dni. Jak to dokładnie funkcjonuje? Warianty na 48 i 72 godziny obowiązują od skasowania biletu. Należy to uczynić w kasowniku na stacjach kolei regionalnej, miejskiej metra, w autobusie lub tramwaju. Dopiero z takim biletem/kartą możemy udać się do pierwszej zniżkowej atrakcji. Jeśli bilet zakupujemy online, wybieramy w formularzu datę obowiązywania, ale właściwy czas 48 lub 72 godzin zaczyna się z chwilą użycia biletu w wybranej atrakcji. Te na 4, 5 i 6 dni obejmują dni kalendarzowe od skasowania pierwszego dnia do północy ostatniego.

Berlin WelcomeCard 72h + Museumsinsel

Ta karta (w wersji AB lub ABC) uprawnia do zniżek i przejazdów komunikacją miejską, a ponadto do wstępu na wystawy stałe pięciu muzeów na Wyspie Muzeów bez dodatkowych opłat. Są to: Stare Muzeum, Nowe Muzeum, Stara Galeria Narodowa, Muzeum Pergamońskie (uwaga: zamknięte od października 2023) oraz Muzeum im. Bodego. Na wystawy czasowe może obowiązywać dopłata.

Przykładowe zniżki na najciekawsze atrakcje

Wśród partnerów, którzy honorują kartę Berlin WelcomeCard znajdziemy m.in. Wieżę Telewizyjną (25%), Ogrody Świata z kolejką linową (25%), Stadion Olimpijski (25%), Katedrę Berlińską (28%), Niemieckie Muzeum Techniki (37,5%), Muzeum Przyrodnicze (37,5%) czy Cytadelę w Spandau (25%).

W Poczdamie zniżki znajdziemy u 26 partnerów, w tym rabat 20% na bilet Sanssouci+, czyli jednodniowy bilet do większości pałaców Fundacji Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburg.

Tutaj zobaczysz wszystkich partnerów karty Berlin WelcomeCard 2023, ale zostaw sobie tą lekturę na koniec.

Gdzie można zakupić kartę?

Najszybciej i najsprawniej, w dodatku w języku polskim zakupisz kartę przez internet. Dostawcą jest Agencja Marketingowa VisitBerlin – oficjalny wydawca karty. Wybierz wariant strefowy:

Berlin WelcomeCard AB (wszystkie warianty czasowe) Tylko Berlin

Berlin WelcomeCard ABC (wszystkie warianty czasowe) Berlin i okolice, łącznie z Poczdamem

Ponadto kartę można zakupić w punktach Informacji Turystycznej oraz automatach biletowych komunikacji miejskiej.

Ceny Berlin WelcomeCard

Karta	Berlin WelcomeCard
48 h	25€ (AB) // 30€ (ABC)
72 h	35€ (AB) // 40€ (ABC)
72 h +M	53€ (AB) // 56€ (ABC)
4 dni	43€ (AB) // 47€ (ABC)
5 dni	48€ (AB) // 52€ (ABC)
6 dni	53€ (AB) // 56€ (ABC)

Berlin WelcomeCard All Inclusive

Już wkrótce

Artykuł Berlin WelcomeCard. Karta zniżkowa i bilet dla turystów pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Informacja turystyczna w Berlinie

Joanna Maria Czupryna — Wed, 22 Mar 2017 17:35:20 +0000

Berlin Tourist Info

Punkty informacji w Berlinie oznaczone są czerwonymi banerami z dużym napisem Berlin Tourist Info. Pracownicy udzielają informacji w kilku językach, służą radą i pomocą przy planowaniu pobytu, rezerwacji hotelu lub biletu na wybraną imprezę. Na miejscu można nabyć turystyczne plany Berlina (nie ma oficjalnych, bezpłatnych mapek), zapoznać się z ofertą kilku firm organizujących zwiedzanie miasta busem, (mapki i ulotki na stojakach), kupić bilety na rejsy lub zwiedzanie, nabyć pamiątki, pocztówki itd.

Główny Dworzec Kolejowy (Hauptbahnhof) Berlin Tourist Info – czynny codziennie od 8.00 do 22.00, Europaplatz, 10557 Berlin Tiergarten

Lotnisko Tegel TXL (Flughafen Tegel TXL) Berlin Tourist Info – czynny codziennie od 8.00 do 21.00, Terminal A, Gate 1, 13405 Berlin Reinickendorf

Brama Brandenburska (Brandenburger Tor) Berlin Tourist Info – czynny codziennie od 9.30 do 18.00 (IV-X do 19.00), Pariser Platz, 10117 Berlin Mitte

Europa Center Berlin Tourist Info – czynny od poniedziałku do soboty w godzinach od 10.00 do 20.00., Tauentzienstraße 9 (parter), 10789 Berlin Charlottenburg

Wieża Telewizyjna (Fernsehturm) Berlin Tourist Info Point – czynny codziennie 10.00-18.00 (IV-X), 10.00-16.00 (XI-III) Panoramastraße 1a, 10178 Berlin Mitte

Centralny Dworzec Autobusowy (Zentrale Omnibusbahnhof) Berlin Tourist Info – czynny codziennie w godzinach od 8.00 do 20.00, Masurenallee 4-6, 14057 Berlin Charlottenburg

Informacja turystyczna w Berlinie: tel. +49 30 25 00 25

Przykładowe ceny materiałów informacyjnych (2017):
(dostępne w języku niemieckim i angielskim)
– Haupstadt sehen – City Guide (Atrakcje, muzea, zakupy, kalendarz imprez itp.), 90 str. – 1,95 € (również w polskim)
– Plan śródmieścia Berlina, schemat sieci S+UBahn – 1 €
– Kiez erleben. Berlins 12 Bezirke (Krótki przewodnik po dzielnicach Berlina), 82 str. – 1,5 €
– Potsdam A-Z (Informator z planem miasta) – 1,8 €

Punkty Obsługi Klienta BVG i S-Bahn

BVG-Shop (biało-żółte banery) to punkty informacji Berlińskiego Zakładu Komunikacji, gdzie można uzyskać plany sieci metra, kolejki miejskiej, tramwajów, połączeń nocnych (bezpłatnie). W ofercie są również znakomite plany śródmieścia Berlina w języku niemieckim i angielskim z turystycznymi informacjami (przeważnie też bezpłatne). Ponadto propozycje tras turystycznych przy wykorzystaniu środków komunikacji miejskiej. Uzyskamy też informacje odnośnie cen biletów, wyboru najlepszej taryfy jak i zakupimy bilety na miejscu. Punkty BVG zlokalizowane są na dworcach kolejowych, w podziemiach przy stacjach metra lub w ich pobliżu.

Na stacjach metra, w autobusach i tramwajach dostępny jest bezpłatny, wydawany przez BVG magazyn "plus" (z numerem miesiąca, np. plus_01, plus_08). W każdym numerze znajduje się schemat połączeń sieci metra i kolejki miejskiej (Berlin Liniennetz).

Punkty Obsługi Klienta S-Bahn (S-Bahn Kundencenter) – zlokalizowane są na większych dworcach kolejowych. Można tam uzyskać plany sieci metra i kolejki, informacje na temat dojazdu, cen biletów itp. Również informacje odnośnie prac budowlanych na wybranych odcinkach jak i możliwości ich ominięcia.

Artykuł Informacja turystyczna w Berlinie pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Rejsy w Berlinie – statkiem po Sprewie, Haweli i jeziorach

Joanna Maria Czupryna — Wed, 22 Mar 2017 17:17:34 +0000

Rejsy w Berlinie

Blisko 7% powierzchni Berlina to wody – jeziora, stawy, rzeki, kanały i baseny. Berlin jest jednym z najbardziej zielonych miast Europy i potrafi te walory odpowiednio wykorzystać. 195 kilometrów szlaków wodnych w granicach administracyjnych miasta mówi samo za siebie.

Oferta ponad 20 firm jest bogata i zróżnicowana, dodatkowo uzupełniana specjalnymi rejsami przy okazji festynów czy jubileuszy. Główne szlaki żeglowne prowadzą rzekami Sprewą i Hawelą oraz licznymi kanałami. W Berlinie jest ponad 80 jezior. Największe, przy których znajdują się liczne przystanie to Müggelsee po wschodniej stronie miasta, Wannsee w zachodniej części oraz Tegeler See na północy. Stolica Niemiec ma więcej mostów niż Wenecja – tych ponad wodami szacuje się na ok. 560 (wszystkich ok. 2100).

Spośród armatorów najbogatszą ofertą dysponuje, założona jeszcze w XIX wieku, firma Stern und Kreisschiffahrt GmbH. Tylko u nich dostępne są audio-przewodniki w języku polskim na kilku trasach w śródmieściu. Popularnymi przewoźnikami z regularnym planem rejsów są również Reederei Riedel i Reederei Winkler. Mniejsi armatorzy dysponujący np. jednym lub dwoma statkami, mający regularne rejsy po śródmieściu oferują niższe ceny, ale częstotliwość kursowania jest mała, komentarz tylko w języku niemieckim, a oferta gastronomiczna na pokładzie mocno ograniczona lub brak.

Oferta berlińskich armatorów

Najpopularniejsze rejsy to wycieczki przez śródmieście po Sprewie, trwające od jednej do półtora godziny (Stadtrundfahrt, Innenstadt(rund)fahrt, Stadtkernfahrt, City-Tour). Przystani, skąd można rozpocząć wyprawę jest kilkanaście. Najbardziej dogodnym punktem, gdzie można porównać ofertę kilku przewoźników to okolice Nikolaiviertel i Berliner Dom (Katedry Berlińskiej). Najczęściej są to rejsy „tam i z powrotem” bez postojów (Stern und Kreis), ale zdarzają się również oferty „jednostronne”. Ceny normalnego biletu wahają się między 19€ (Eddyline) a 21,9€ (Stern und Kreis, tylko u nich audio-przewodnik po polsku, dodatkowo płatny 2€ ).

Nieco bardziej rozbudowaną ofertą w śródmieściu są rejsy trzygodzinne, po Sprewie i kanale Landwehrkanal. Często nazywane „Brückenfahrt” od dużej ilości mijanych mostów (od 40 do 65). Cena wynosi od 33€, a przystanie znajdują się zarówno w centrum, jak i poza nim. Komentarze są najczęściej w języku niemieckim i angielskim (audio-przewodnik lub na żywo). Audio-przewodnik w języku polskim jest w ofercie armatora Stern und Kreis.

Tematy i trasy wycieczek trwających po trzy i więcej godzin zależą od przystani, z jakich są prowadzone. Przykładowo z Treptow można udać się na kilka godzin lub nawet cały dzień w kierunku największego, berlińskiego jeziora Müggelsee i starego miasta dzielnicy Köpenick. Z Tegel statki kursują po jeziorach, tworzących łańcuch wzdłuż rzeki Haweli, do Charlottenburga i Spandau. Z kolei z Wannsee są bardzo atrakcyjne rejsy, trwające od półtora do kilku godzin po okolicach, które upodobali sobie pruscy władcy. Z pokładu można zobaczyć ich pałace, parki, kościoły, a także willowe dzielnice Wannsee i Neubabelsberg. Z Wannsee można się udać do Poczdamu, Werder lub Brandenburga. Koszty rejsów całodniowych wynoszą ok. 50-60€ za osobę.

Wybrane Rejsy w Berlinie – opis i charakterystyka

Historyczny rejs po śródmieściu (Historische Stadtrundfahrt) – 1h, Stern und Kreis
Jest to rejs, który ma komentarz po polsku. Cena normalnego biletu to 21,9€ (+2€ za audio-przewodnik). Doskonały dla tych, którzy chcą zobaczyć miasto z nieco innej perspektywy, nie męcząc się przy tym za wiele. Przystanie, z których można rozpocząć rejs to Nikolaiviertel, Friedrichstraße/Ecke Weidendamm, Hauptbahnhof lub Kanzleramt. W sezonie statki kursują kilka razy dziennie (2025, pięć kursów z Nikolaiviertel), dlatego warto sprawdzić wcześniej godzinę i zamówić bilet online. Dużo turystycznych i historycznych informacji. Po drodze mija się Dzielnicę Św. Mikołaja, Forum Humboldtów, Katedrę Berlińską, Wyspę Muzeów, „Pałac Łez”, Dzielnicę Rządową, gmach Reichstagu, granicę między dawnym Berlinem Wschodnim a Zachodnim, główny dworzec kolejowy, Urząd Kanclerski, Dom Kultur Świata, Tiergarten. Nie widać Bramy Brandenburskiej ani zabudowy przy Alei pod Lipami. Z daleka Wieża TV, Ratusz Berliński i inne, o których lektor opowiada, ale niekoniecznie są one usytuowane przy brzegu. Komentarz jest wyczerpujący. Po drodze nie ma postojów, trasa wiedzie Sprewą w tą i z powrotem, a statek powraca do punktu wyjściowego. Na wszystkich statkach Stern und Kreis znajdują się bezpłatne toalety, jest oferta gastronomiczna oraz możliwość schronienia się przed deszczem/słońcem.
Link do oferty Stern und Kreis na oficjalnej stronie.

Von Tegel in die City (Z Tegel do śródmieścia) – 1h45m/3h30m, Stern und Kreis
Pełny rejs w tą i z powrotem polecanym jest tylko tym, którzy nie mając pomysłu na pół dnia, chcą go spędzić na statku wolno sunącym po jeziorze, po kanałach, pośród drzew i obok portu Westhafen. Różnica w cenie nie jest duża, 19,9€ w jednym kierunku, 24,9€ w tą i z powrotem, ale jak nie ma się towarzystwa do rozmów, rejs może nieco znudzić. Chyba, że chcemy się głęboko zrelaksować, jest środek tygodnia, 15.00, dziesiątka ludzi na pokładzie (wliczając załogę) – to tak, sielanka! Statek startuje z przystani w Tegel (Greenwichpromenade), która sama w sobie może stanowić cel wycieczki, bo jest tam ładna promenada do spacerów. Linię obsługuje jeden z najbardziej charakterystycznych statków firmy, Moby Dick, którego wygląd przypomina wielkiego wieloryba z otwartą paszczą. W każdym razie wpływając na Sprewę w samym już śródmieściu, turyści z brzegu i mostów zatrzymują się, by popatrzeć na to cudo i zrobić zdjęcia. Komentarz to nagranie lektora puszczane na przemian po niemiecku i angielsku, które z początku jest całkiem ciekawe, a później skupia się na mijanych mostach, z detalami wyjaśniając ich nazwy (najczęściej nazwiska kogoś tam). Poza tym są ogólne informacje o tym, czego nie widać a znajduje się w pobliżu (za drzewami), czyli np. dawne lotnisko Tegel czy więzienie Plötzensee. Po drodze jedna śluza. Śródmieście z zabytkami (gmach Ministerstwa Gospodarki, dworzec główny, Urząd Kanclerski) pojawia się nagle i niespodziewanie, zanim się człowiek obejrzy już wypływa z powrotem (jeśli zdecydował się na powrót, jeśli nie, w cenie biletu może przesiąść się na rejs po śródmieściu). Kwiatki typu koszykówka na wodzie uprawiana z kajaków czy biegacz, którego tempo nie odbiega od „statkowego” mogą urozmaicić nieco monotonny krajobraz, gdy statek płynie kanałem. Na wszystkich statkach Stern und Kreis znajdują się bezpłatne toalety, jest oferta gastronomiczna oraz możliwość schronienia się przed deszczem/słońcem.
Link do oferty Stern und Kreis na oficjalnej stronie.

Spreefahrt zum Müggelsee (Rejs Sprewą do jeziora Müggelsee) – 3h15m, Stern und Kreis
Ten rejs, który zaczyna się przy przystani Treptow, pozwala poznać różnorodne oblicze wschodnich dzielnic Berlina, od przemysłowych, po willowe i starówkę Köpenick, niegdyś osobnego miasta. Nudno nie jest, wiele obiektów na brzegu przyciąga wzrok, ale raczej do samodzielnych wniosków (ooo, tu burzą jakiś wielki, przemysłowy budynek; a tu stoi nowoczesne centrum nauki, a tam nowe apartamentowce, ciekawe ile za m²?). Komentarz na statku raczej ubogi, na żywo od kapitana, jedynie po niemiecku. Czy tak jest zawsze? Nie wiem, ale jedno zdanie na temat barwnej postaci, jaką jest Kapitan z Köpenick to trochę przesada. A trasa daje pole do popisu, jeśli chodzi o ciekawostki. Po drodze mija się dzielnicę położoną na półwyspie Stralau, Wyspę Młodzieży, park Treptow, wiele przemysłowych obiektów, wreszcie dociera się do przystani przy ratuszu w Köpenick (tam jest ładnie) i dalej Sprewą, urokliwym odcinkiem z willami z czasów Gründerzeit (po 1870) i nowymi apartamentowcami do jeziora Müggelsee. Jest to największy akwen wodny w Berlinie. Statek dociera do przystani przy gospodzie Rübenzahl i zawraca tą samą drogą. Ostatnią godzinę można sobie darować i wysiąść w Köpenick, żeby obejrzeć starówkę i barokowy pałac, a następnie S-Bahnem wrócić do śródmieścia. Koszt rejsu – 21,9€. Na wszystkich statkach Stern und Kreis znajdują się bezpłatne toalety, jest oferta gastronomiczna oraz możliwość schronienia się przed deszczem/słońcem.
Link do oferty Stern und Kreis na oficjalnej stronie.

Die 7 Seenrundfahrt (Rejs przez siedem jezior) – 1h30m Reederei Werner Triebler; 2h Stern und Kreis
Bardzo przyjemny rejs wokół wyspy Wannsee, na pograniczu Berlina i Poczdamu, z ogromną dawką historii (pod warunkiem konkretnych komentarzy na statku). Firm oferujących ten rejs jest kilka, wszystkie mają zbliżone ceny (19-20€). Statki startują z przystani Wannsee (które to okolice gorąco polecam nie tylko na rejs) i płyną przez siedem jezior, Kleiner Wannsee, Pohlesee, Stölpchensee, Griebnitzsee, Glienicker Lake, Jungfernsee, przez Hawelę z powrotem do Grosser Wannsee. Bez znajomości języka niemieckiego dużo się traci, ponieważ po drodze mija się wiele ciekawych historycznie obiektów i miejsc, m.in. grób Heinricha von Kleista, wille Wielkiej Trójki, w których politycy mieszkali podczas Konferencji Poczdamskiej, park i pałac Babelsberg, most Glienicker Brücke zwany Mostem Agentów, dawna posiadłość Hohenzollernów Klein Glienicke, przepięknie położony kościół Sacrow, Pawia Wyspa z romantycznym pałacykiem, willa, w której odbyła się tzw. Konferencja w Wannsee oraz wiele, wiele więcej.
Link do oferty Stern und Kreis na oficjalnej stronie.

Stowarzyszenie zrzeszające kilkunastu armatorów statków pasażerskich w Berlinie

Artykuł Rejsy w Berlinie – statkiem po Sprewie, Haweli i jeziorach pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Linia 100 w Berlinie – turystyczna trasa za 3,8 €

Joanna Maria Czupryna — Wed, 22 Mar 2017 17:00:56 +0000

Linia 100 w Berlinie

W 2025 roku minie 200 lat, odkąd ruszyła pierwsza regularna linia „autobusowa” w Berlinie. Było to co prawda poza murami ówczesnego miasta, a pasażerów zapraszano do wozów przykrytych plandeką, ale od czegoś przecież należało zacząć. Dzisiaj berlińska sieć połączeń autobusowych jest największa w krajach niemieckojęzycznych i liczy sobie około 200 linii, a liczba rocznie obsługiwanych pasażerów idzie w setki milionów. Linia 100 w Berlinie należy do tych najpopularniejszych.

Są trzy linie autobusowe w śródmieściu, stworzone z myślą o turystach. Łatwe do zapamiętania numery: 100, 200 i 300, oraz trasy łączące największe atrakcje miasta nie zostały wybrane przypadkowo. W Berlinie nie ma jednego centrum lub placu, który skupiałby większość zabytków i atrakcji. Nie ma też miejsca, w którym koncentrowałby się ruch turystyczny. Można za to mówić o rozległym śródmieściu, rozciągniętym pomiędzy Placem Aleksandra a okolicą dworca Zoologischer Garten (ok. 6 km).

Dlaczego linia 100 w Berlinie jest tak popularna?

Historia, zwłaszcza ta najnowsza, odcisnęła niezatarte piętno na charakterze miasta. Ślady po murze, dzielącym Berlin przez prawie 30 lat do dzisiaj kształtują główne szlaki turystyczne stolicy Niemiec. Dodając do tego socjalistyczną zabudowę Alexanderplatz, średniowieczne kościoły tuż obok, wspaniałe, historyczne budowle przy Unter den Linden (Aleja pod Lipami), majestatyczną Bramę Brandenburską, park miejski Tiergarten czy w końcu nowoczesną zabudowę w centrum byłego sektora zachodniego, turysta mający niewiele czasu na zwiedzanie staje przed dylematem: co wybrać? Co zobaczyć najpierw? Jak to poukładać, żeby zobaczyć to, co najważniejsze bez zbędnego krążenia i marnowania czasu? Odpowiedź na te pytania jest prosta: skorzystać z linii autobusowej nr 100.

Zanim wsiądziesz do autobusu

Przebieg trasy wyznaczono zaraz po zjednoczeniu Niemiec, kiedy w Berlinie przywracano wspólny ruch komunikacyjny. Nazywano ją nawet „czerwoną linią”, gdyż łączyła ona centrum Berlina Zachodniego z dzielnicami Berlina Wschodniego. Jej popularność sprawiła, że w krótkim czasie stała się magnesem turystycznym.

Tak oto Berlin zyskał coś w rodzaju linii turystycznej (typu City Sightseeing Tour), tyle, że dostępnej w ofercie komunikacji miejskiej. W księgarniach można czasem nabyć mapy z opisem tej trasy. W 2008 roku został również nagrany audio-przewodnik „Mitten durch Berlin. Mit dem Bus 100 vom Zoo zum Alex”, w którym o poszczególnych atrakcjach wypowiadają się związani z nimi ludzie polityki, kultury i gospodarki. Jest on już jednak nieco zdezaktualizowany.

Trasę obsługiwały niegdyś głównie autobusy piętrowe, ale odkąd na Unter den Linden (Alei pod Lipami) wprowadzano limit tonażu (2021/2022), zostały one niestety z tej linii wycofane. Wielka szkoda. Powodem jest pewien wyłączony z użytku tunel pod ulicą (na wysokości Nowego Odwachu) i niebezpieczeństwo związane z jego nadmiernym obciążeniem.

Gdzie zacząć?

Korzystając z oferty, zwiedzanie można rozpocząć przy Placu Aleksandra (Alexanderplatz) po wschodniej stronie miasta lub też w okolicy Ogrodu Zoologiczngo (Zoologischer Garten) położonym w zachodniej dzielnicy, Charlottenburg. Przejazd trwa około 30 minut (bez wysiadania). Oczywiście, nie ma problemu, by wsiadać i wysiadać na którymkolwiek przystanku pośrednim, jeśli tak akurat Ci pasuje.

Autobusy kursują pomiędzy 6 rano (w weekendy 7) a północą. Średnia częstotliwość w ciągu dnia to 15 minut (poniedziałek-piątek) lub 10 minut (weekendy i święta). Wczesnym rankiem i wieczorem jest to 20 minut.

Bilety

Zanim wsiądziesz do autobusu należy oczywiście zaopatrzyć się w bilet. Jeśli nie masz rabatowych kart miejskich (uprawniających do przejazdów środkami komunikacji miejskiej oraz dających zniżki do wybranych obiektów), polecam nabyć bilet 24-godzinny (10,6 €). Bilety można kupić u kierowcy (tylko bezgotówkowo), w automatach na stacjach metra (U-Bahn) i kolejki miejskiej (S-Bahn) (obsługa w języku polskim) oraz w punktach oznaczonych żółtą naklejką z symbolem BVG. Można również nabyć bilet jednorazowy (3,8 €) – ważny 2 godziny. Jazda z tym biletem może odbywać się wówczas w jednym kierunku (bez powrotów i okrężnej drogi). Więcej o tym, który bilet komunikacji miejskiej wybrać, będąc w Berlinie.

Linia 100 w Berlinie. Przebieg trasy

Dobrze, pora pokrótce opisać trasę. Wybrałam kierunek ze wschodu na zachód, to jest od Placu Aleksandra do dworca Zoologischer Garten. Pamiętaj, że im więcej kaw na moim biurku w Korei, tym bardziej rozbudowane będą wpisy z dodatkowymi materiałami, planami, audio-przewodnikami, itp. Aha, w autobusie, jeśli nie możesz się zdecydować, usiądź po prawej stronie.

– Biurko w Korei? – No… (więcej tutaj)

1. S+U Alexanderplatz/Memhardstr.

Warto udać się na pierwszy przystanek, jeśli zależy nam na dobrym miejscu, n.p przy oknie. Większość ludzi dosiada się bowiem na dwóch kolejnych przystankach. W pobliżu znajduje się ⮕ Plac Aleksandra (Alexanderplatz). Przedwojenne biurowce, enerdowskie wieżowce i fontanny sąsiadują z wielkimi domami towarowymi, z fasadami stylizowanymi na late międzywojenne (Galeria, Alexa). Nieopodal znajduje się ulubione miejsce spotkań ⮕ Zegar Czasu na Świecie (Weltzeituhr) oraz Fontanna Przyjaźni Narodów (Brunnen der Völkerfreundschaft) z kolorowymi mozaikami. Obecnie obrzeża placu są nieco rozkopane, buduje się sporo wzwyż.

W pobliżu największą uwagę przyciąga jednak ⮕ wieża telewizyjna (Fernsehturm) o wysokości 368 metrów. To najwyższa budowla w Niemczech, a w Unii Europejskiej wyprzedza ją tylko o pół metra wieża telewizyjna w Rydze. By na nią wjechać bez kolejek i długiego czasu oczekiwania najlepiej zarezerwować bilety przez internet lub zjawić się tuż przed otwarciem kas. Taras widokowy znajduje się na poziomie 203 metrów. Do restauracji z obrotową platformą wejdziemy po schodach cztery metry wyżej (polecana rezerwacja miejsc) (restauracja zamknięta od listopada 2024 do przypuszczalnie Wielkanocy 2025 roku z powodu remontu).

2. Spandauer Str./Marienkirche

⮕ Czerwony Ratusz (Rotes Rathaus) od zjednoczenia Niemiec jest siedzibą władz dla całego miasta. Kościół Mariacki (Marienkirche) stanowi przykład XV-wiecznego niemieckiego gotyku. Wnętrza kryją między innymi imponujące średniowieczne malowidło ścienne o długości ponad 22 metrów „Taniec Śmierci” (Totentanz). Z przystanku przy Spandauer Straße można również dotrzeć do Dzielnicy Św. Mikołaja (Nikolaiviertel, odbudowana średniowieczna starówka z najstarszym kościołem Berlina) oraz do Hackesche Höfe (zespół budowli i dziedzińców w secesyjnym stylu – z galeriami i butikami).

3. U Museumsinsel

Odcinek od ⮕ Lustgarten do kolejnego przystanku przy Staatsoper zdecydowanie polecam pokonać na piechotę. Po drodze i w okolicy do obejrzenia lub zwiedzenia: Muzeum NRD (DDR Museum), ⮕ Katedra Berlińska (Berliner Dom), Wyspa Muzeów (⮕ Pergamon (aktualnie zamknięte), ⮕ Muzeum Egipskie z popiersiem Nefretete, Muzeum Bodego (kolekcja monet i rzeźba europejska), Stara Galeria Narodowa, ⮕ Stare Muzeum), ⮕ Forum Humboldtów, czyli zrekonstruowany pałac miejski, ⮕ Zbrojownia (Zeughaus), w którym mieści się ⮕ Niemieckie Muzeum Historyczne, a także położone obok Nowy Odwach, Pałac Następców Tronu i Pałac Księżniczek.

4. Staatsoper

Początek słynnej Alei Pod Lipami (Unter den Linden) zwraca uwagę swoją historyczną zabudową. Chodzi tutaj głównie o Bebelplatz, pośrodku którego stoi Opera Państwowa (Staatsoper), za nią katolicka świątynia ⮕ Katedra Św. Jadwigi, a naprzeciwko Stara Biblioteka i ⮕ Stary Pałac. Po drugiej stronie ulicy widoczny jest Uniwersytet Humboldtów. Większość budowli powstała za czasów Fryderyka Wielkiego, którego pomnik stoi pomiędzy lipami. Pośrodku placu znajduje się szklana tafla z podziemną „pustą biblioteką” upamiętniająca propagandową akcję palenia książek przez nazistów w 1933 roku.

5. U Unter den Linden

Rzut oka na najsłynniejsze skrzyżowanie Berlina z lat międzywojennych, ⮕ Unter den Linden i ⮕ Friedrichstraße. Na każdym rogu znajdowała się niegdyś modna restauracja, kawiarnia lub ekskluzywny hotel. Współczesna zabudowa nie robi już takiego wrażenia. Podobnie jak i cała zachodnia część Alei pod Lipami przy której wciąż stoją brzydkie biurowce z lat 60. i 70. ubiegłego wieku. Z tego przystanku można też w stosunkowo krótkim czasie dotrzeć na Gendarmenmarkt, nie bez powodu określany jako najpiękniejszy plac Berlina (świeżo po remoncie nawierzchni). W barokowych budowlach, ⮕ Katedrze Francuskiej i Niemieckiej są dzisiaj muzea i wystawy. A pomiędzy nimi można zobaczyć klasycystyczny Dom Koncertowy.

6. S+U Brandenburger Tor

Odcinek pomiędzy tym przystankiem a Reichstagiem to zdecydowanie kolejny etap polecany na spacer, nawet jeśli byłaby to jedyna przechadzka podczas pobytu w Berlinie. Nie można przecież przegapić okazji sfotografowania się na tle ⮕ Bramy Brandenburskiej (Brandenburger Tor). Stąd w kilkanaście minut można osiągnąć Plac Poczdamski (Potsdamer Platz), którego nowoczesną zabudowę widać w oddali. Po drodze mija się udostępniony do zwiedzania w 2005 roku Pomnik Pomordowanych Żydów w Europie (Denkmal für die ermordeten Juden Europas).

7. Reichstag/Bundestag

Pomiędzy Bramą Brandenburską a gmachem Reichstagu przebiegała kiedyś granica dzieląca Berlin na sektory. Od 1961 roku stał tutaj mur, którego próby przekroczenia groziły śmiercią. Białe krzyże na ogrodzeniu upamiętniają zastrzelone osoby, próbujące przedostać się w tym rejonie na zachodnią stronę. Przebieg muru wyznacza dzisiaj podwójna brukowana linia na ulicy. ⮕ Reichstag jest siedzibą Bundestagu (niemieckiego parlamentu). Zaprojektowana na dachu budynku szklana kopuła ze spiralnymi podestami jest jedną z największych atrakcji miasta. Można stamtąd podziwiać panoramę Berlina.

8. Platz der Republik

W oddali zobaczyć można siedzibę kanclerza Niemiec (Kanzleramt) oraz udostępniony w 2006 roku główny dworzec kolejowy Berlina (Berlin Hauptbahnhof). Po drodze do następnego przystanku warto zwrócić uwagę na wysoką wieżę z ciemnego granitu. Wzniesiona w 1987 roku była prezentem od Amerykanów na 750-lecie miasta. Na szczycie znajduje się największy w Europie carillon, instrument muzyczny złożony z 68 dzwonów. Codziennie o 12 i 18 rozbrzmiewa nastawiona automatycznie muzyka, natomiast w każdą letnią niedzielę o 15 odgrywany jest krótki koncert.

9. Haus der Kulturen der Welt

Przy takim natłoku atrakcji na trasie tę halę można pominąć i obejrzeć jedynie z okien autobusu. Zbudowana w 1957 roku podczas Międzynarodowej Wystawy Budowlanej, przez laty służyła jako hala kongresowa. Słuszną uwagę zwraca oryginalna konstrukcja dachu, dzięki której obiekt dostał przydomek „ciężarnej ostrygi”. Po koniecznych pracach, gdy w 1980 roku zawalił się dach hali i modernizacji, obiekt ponownie otwarto w 1987 roku jako centrum wystawowe dla artystów, głównie spoza Europy. Z tej okazji przed budynkiem pojawiła się ośmiotonowa rzeźba autorstwa Henrego Moora, „Large Divided Oval: Butterfly”.

10. Schloss Bellevue

Pałac Bellevue ze swoją jasną, odremontowaną fasadą, pięknie prezentuje się w słoneczne dni. Został wzniesiony w drugiej połowie XVIII wieku dla młodszego brata króla pruskiego, Ferdynanda Pruskiego. Przez pewien czas znajdowała się tutaj galeria sztuki niemieckiej, założona przez króla Fryderyka Wilhelma IV, który kolekcjonował między innymi dzieła niemieckich romantyków. Obecnie znajduje się tutaj siedziba prezydenta Niemiec. W latach 2004-2010 stanowisko to piastował Horst Köhler. Po jego rezygnacji urząd objął Christian Wulff, zastąpiony w 2012 roku przez Joachima Gaucka. Obecnie prezydentem Niemiec jest Frank-Walter Steinmeier (od 2017).

11. Großer Stern

Jeśli nie udało Ci się podziwianie widoków z dachu Reichstagu, to ⮕ Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule) może być dobrą alternatywą. Pomnik postawiony został na cześć zwycięskich wojen, prowadzonych przez Prusy w latach 1863-71. Podobne, choć skromniejsze wieże wznoszono wówczas w całym kraju. W 1945 roku przy zdobywaniu miasta zawisła na niej biało-czerwona flaga. Na szczyt kolumny prowadzi 285 stopni. Platforma widokowa jest tuż pod stopami bogini zwycięstwa, pozłacanej figury, nazywanej przez berlińczyków „aniołkiem” lub „złotą Elzą”.

12. Nord. Botschaften/Adenauer StiFtG

Punkt wyjściowy do spacerów w południowym parku Tiergarten (ogród różany, stawy, posągi pary królewskiej Fryderyka Wilhelma III i Luizy). Obok, jedna z kilku dzielnic dyplomatycznych, gdzie obejrzeć można wiele ambasad. Kilka z nich wzniesiono jeszcze przed drugą wojną światową, głównie dla państw tworzących koalicję z hitlerowskimi Niemcami (m.in. Włochy, Japonia, Hiszpania). Pozostałe powstały już po zjednoczeniu państw niemieckich, w latach 90. ubiegłego wieku. Na skrzyżowaniu ulic, za wysokim, zielonym ogrodzeniem ze sterowanymi panelami, znajduje się kompleks państw skandynawskich.

13. Lützowplatz

Ten przystanek można przejechać, chyba że interesuje nas współczesna architektura lub wzornictwo szkoły Bauhaus. Na rogu widoczny jest szklany budynek, przypominający swoim kształtem wielki statek. To siedziba partii Uni Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU). Gmach nazwany jest imieniem Konrada Adenauera, pierwszego kanclerza RFN. Stąd niedaleko jest również do muzeum wzornictwa i archiwum szkoły Bauhaus (obecnie zamknięte z powodu remontu), w którym prezentowana jest twórczość takich sław jak Waltera Gropiusa, Wassily’a Kandinsky’ego czy László Moholy-Nagy.

14. Schillstr.

Wokół niemal same hotele, zatem i ten przystanek możesz przejechać. Chyba, że zainteresuje Cię aktualna wystawa lub wydarzenie w budynku stowarzyszenia Urania. Zostało ono założone w 1888 roku i miało na celu wyjaśnianie laikom procesów i zagadnień ze świata nauki w przystępny sposób. Członkowie stowarzyszenia i zaproszeni goście czynią to do dzisiaj. Największą imprezą w ciągu roku jest tak zwana Długa Noc Nauki (Lange Nacht der Wissenschaft) z bogatym programem adresowanym do dzieci. W ciągu roku przez gmach przewija się około 200 tysięcy osób.

15. Bayreuther Str.

Trasa linii dobiega już prawie końca. W tym miejscu należy wysiąść, jeśli chce się odwiedzić dom towarowy z największym działem spożywczym na kontynencie: ⮕ KaDeWe (Kaufhaus des Westens). Na 7 000 m² można wybierać spośród 1200 rodzajów wędlin i mięsa, 1300 rodzajów serów czy 100 gatunków ryb. Dom towarowy został otwarty w 1907 roku, a jego hasłem reklamowym przez lata było, że nie ma takiej rzeczy, której nie można by sprowadzić na życzenie klienta. Jeszcze w tym samym roku dzięki wizycie tajlandzkiego króla, Ramy V, nowa świątynia konsumpcji uzyskała pożądany rozgłos.

16. Breitscheidplatz

Najlepiej wysiąść już na tym przystanku i dokończyć trasę pieszo, przechodząc jeden przystanek. Na pierwszym miejscu polecam ⮕ Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Gedächtnis-Kirche). Malowniczą ruinę pośrodku placu pozostawiono po drugiej wojnie światowej ku przestrodze przyszłym pokoleniom. Dzisiaj można zwiedzać halę pamięci oraz nową świątynię. Obok wznosi się biurowiec ze znakiem Mercedesa na dachu – Europa Center. W roku, w którym otworzono to centrum handlowe – 1965 – uchodziło za szczyt nowoczesności.

17. S+U Zoologischer Garten/Jebensstr.

Oczywiście nie należy zapominać o ogrodzie zoologicznym, położonym na skraju parku Tiergarten. Założony w 1844 roku jest najstarszym zwierzyńcem w Niemczech i jednym z najbogatszych na świecie, jeśli chodzi o różnorodność gatunków. Wizytę w ogrodzie zoologicznym można połączyć z odwiedzeniem przyległego ⮕ akwarium, w którym prezentowane są ryby, płazy, gady i insekty. Dworzec kolejowy Zoologischer Garten, czy stacja U-Bahn (linie U9 oraz U2) są dobrym punktem wypadowym, jeżeli chodzi o dalszą eksplorację miasta.

Linia 100 w Berlinie i co dalej?

Ok., dotarła/eś do końca trasy (no, można ewentualnie zjechać do zajezdni na Hertzallee, ale po co), i co dalej? W przygotowaniu są trasy linii 200 i 300, więc jeśli chcesz pozostać na bieżąco, to zapraszam do polubienia mojej strony Przewodnik po Berlinie na Weekend na Facebook’u.

Przebieg linii nr 100 na stronie BVG

Artykuł Linia 100 w Berlinie – turystyczna trasa za 3,8 € pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Bezpłatne muzea w Berlinie

Joanna Maria Czupryna — Wed, 22 Mar 2017 16:42:37 +0000

W Berlinie jest ponad 50 muzeów i miejsc pamięci, do których wstęp jest bezpłatny. Są to przeważnie lokalne muzea prezentujące historię berlińskich dzielnic oraz miejsca pamięci prowadzone przez rządowe agencje lub fundacje. Można jednak pośród nich znaleźć ciekawe alternatywy dla płatnych placówek.

Polecane muzea i miejsca pamięci

Muzeum Aliantów (Alliertenmuseum) – położone w centrum dawnego sektora amerykańskiego, prezentuje historię i stosunki sił zachodnich w Berlinie w latach 1945-1994. www.alliiertenmuseum.de

Dom Rodziny Knoblauch (Museum Knoblauchhaus) – w Dzielnicy Św. Mikołaja niewiele zachowało się oryginalnych budynków. Jednym z nich jest kamienica należąca niegdyś do zamożnej rodziny mieszczańskiej Knoblauch. Pokazane jest życie społeczne mieszczaństwa w XIX w. www.stadtmuseum.de

Pomnik Pomordowanych Żydów w Europie (Centrum Informacji) – w podziemiach, pod pomnikiem znajduje się miejsce informacji z kilkoma salami prezentującymi m.in. losy wybranych rodzin żydowskich, historie prześladowań Żydów w okupowanych krajach, miejsca obozów koncentracyjnych itd. www.holocaust-mahnmal.de

Daimler Contemporary – galeria sztuki współczesnej, zlokalizowana w starym budynku Winiarni Huth przy Placu Poczdamskim. www.sammlung.daimler.com

Niemiecko-Rosyjsko Muzeum Berlin-Karlshorst (Deutsch-Russisches Museum Berlin-Karlshorst) – wystawa w budynku, w którym 8 maja 1945 r. została podpisana kapitulacja Niemiec (dawniej zresztą Muzeum Kapitulacji). www.museum-karlshorst.de

Rozwój parlamentarnej demokracji w Niemczech – to właściwie podtytuł wystawy zorganizowanej w gmachu Niemieckiej Katedry (Deutscher Dom) przy Gendarmenmarkt. Ciekawe ze względu na miejsce i ekspozycje makiet kilku budynków z historii Berlina. www.bundestag.de

Centrum Dokumentacji Historii Muru Berlińskiego – Miejsce Pamięci i Centrum Dokumentacji przy Bernauer Strasse to dobra, a przy tym bezpłatna okazja by zapoznać się z historią muru berlińskiego, wydarzeniami związanymi z budową muru w tym miejscu, a także by spojrzeć na całą strefę zabezpieczeń z wieży widokowej. www.berliner-mauer-dokumentationszentrum.de

Muzeum w Kulturbrauerei, Dzień powszedni w NRD (Museum in der Kulturbrauerei, Alltag in der DDR) – bardzo ciekawa wystawa, poświęcona codziennym aspektom życia w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Od zakupów po urlop, absurdy i groteski "państwa chłopów i robotników". Bardzo dużo eksponatów. Jak wszystkie wystawy fundacji Haus der Geschichte der Bunderepublik Deutschland (Dom Historii Republiki Federalnej Niemiec) solidna dawka historii podana w przystępny sposób. www.hdg.de

"Pałac Łez" Doświadczenia graniczne i życie codzienne w podzielonym mieście (Tränenpalast. GrenzErfahrungen. Alltag der deutschen Teilung) – wystawa urządzona w dawnej hali odpraw przy granicznym dworcu kolejowym Friedrichstraße. Sporo o murze berlińskim, o wyjazdach do zachodnich Niemiec, oryginalne kabiny kontroli dokumentów i makieta dworca z czasów podziału Berlina. www.hdg.de

Dom Konferencji w Wannsee (Haus der Wannsee-Konferenz) – willa, w której w 1942 roku odbyło się spotkanie nazistowskich prominentów pod przewodnictwem Rheinharda Heydricha. Na jednodniowym spotkaniu, które do historii przeszło pod nazwą Konferencji Wannsee omawiano kwestię całkowitej zagłady ludności żydowskiej. www.ghwk.de

Dom Mies van der Rohe (Mies van der Rohe-Haus) – dom, który wzniósł tuż przed wyjazdem do USA w 1933 r. znany architekt Mies van der Rohe. Dzisiaj odbywają się tu wystawy i wernisaże poświęcone różnym tematom. www.miesvanderrohehaus.de

Topografia Terroru (Topographie des Terrors) – wystawa urządzona w nowoczesnym pawilonie na terenie dawnego kwartału miasta, w którym skupiły się urzędy aparatu terroru III Rzeszy. www.topographie.de

Artykuł Bezpłatne muzea w Berlinie pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Trzy dni i więcej w Berlinie

Joanna Maria Czupryna — Tue, 21 Mar 2017 09:12:26 +0000

Przy dłuższym pobycie, poza miejscami z propozycji na kilka godzin, jeden dzień lub dwa, koniecznie trzeba wygospodarować czas, by – pozostając w Berlinie – udać się nad jedno z licznych jezior. Można też zaplanować wypad do Spandau lub Köpenick. Niegdyś były to samodzielne miasta i to starsze od Berlina, a dzisiaj są to peryferyjne, zielone dzielnice miasta. Propozycją wartą rozważenia jest też jednodniowa wycieczka do pobliskiego Poczdamu, zwłaszcza, że można się tam szybko i wygodnie dostać kolejką miejską.

Zielony Berlin

Najpiękniejszych terenów na spacer najlepiej poszukać nad jeziorami Wann (Wannsee) oraz brzegami rzeki Haweli po zachodniej stronie miasta (półwysep Schildhorn). Urokliwie jest również nad jeziorem Tegel i największym spośród berlińskich zbiorników: Müggelsee. Ze wzgórza Drachenberg w lesie Grunewald roztacza się piękna panorama na miasto, a w letnie wieczory schodzą się rodziny i pary, by oglądać zachody słońca.

Berlin nieco inaczej

Spandau (Szpandawa) jest dzielnicą, której Stary Rynek zachował po części średniowieczny charakter. Nieopodal znajduje się słynna cytadela w renesansowym stylu, zachowana niemal bez zniszczeń. Köpenick (Kopanica) to z kolei miejsce ze słowiańskimi korzeniami położone u ujścia rzeki Dahme do Szprewy. Na wyspie znajduje się przepiękny barokowy pałacyk z zabytkowymi wnętrzami, udostępniony do zwiedzania.

Poczdam

Stolica Brandenburgii graniczy bezpośrednio z Berlinem. Na dworzec główny można udać się koleją regionalną (RE, RB) lub kolejką miejską (S-Bahn). W jeden dzień na pewno da się zobaczyć wspaniałe ogrody i pałac Sanssouci, dworek Cecilienhof oraz barokową zabudowę starego miasta. O Poczdamie więcej na stronie Przewodnik-po-Niemczech.pl

Artykuł Trzy dni i więcej w Berlinie pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Dwa dni w Berlinie

Joanna Maria Czupryna — Tue, 21 Mar 2017 09:08:18 +0000

Dwa dni w stolicy Niemiec pozwalają na swobodne ułożenie planów wg trasy na kilka godzin oraz propozycji jednodniowych. Warto zastanowić się nad zakupem turystycznej karty rabatowej, upoważniającej do korzystania ze środków komunikacji miejskiej oraz dającej zniżki do wielu obiektów, restauracji itp.

Najciekawsze muzea w Berlinie

Najliczniej odwiedzane → Muzeum Pergamonu prezentuje rzeźby i fragmenty architektury starożytnego świata. Od lat, turystów przyciąga również tajemnicza twarz królowej Nefretete, której popiersie stanowi perełkę pośród kolekcji egipskiej wystawionej w → Nowym Muzeum. Kto nie przepada za sztuką starożytną może udać się do Muzeum Przyrodniczego (szkielety dinozaurów) lub → Niemieckiego Muzeum Techniki. Ciekawe ekspozycje i solidna dawka historii gwarantowana jest w Muzeum Muru Berlińskiego. Miłośnicy współczesnej architektury z pewnością docenią przestrzenie Muzeum Żydowskiego, w których urządzone zostały ekspozycje prezentujące życie, zwyczaje i losy niemieckich Żydów. Interaktywna historia Berlina w połączeniu ze zwiedzaniem autentycznego bunkra z czasów zimnej wojny to główne tematy wystawy The Story of Berlin. Ciekawostką jest niewielkie, ale bardzo wciągające Muzeum NRD, efektownie ulokowane nad rzeką Szprewą w pobliżu Katedry Berlińskiej. I w końcu nie można pominąć licznych galerii malarstwa, których stolica Niemiec ma naprawdę sporo, by wymienić tylko Galerię Malarstwa oraz Starą Galerię Narodową.

Artykuł Dwa dni w Berlinie pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Jeden niezapomniany dzień w Berlinie

Joanna Maria Czupryna — Mon, 20 Mar 2017 15:59:40 +0000

Jeśli mamy do dyspozycji jeden dzień w Berlinie, a w każdym razie więcej niż 3-4 godziny, możemy skorzystać z proponowanej trasy na kilka godzin, wstępując po drodze do wybranego muzeum lub np. wjeżdżając na taras wieży telewizyjnej albo punkt widokowy na Placu Poczdamskim. Nie mając w planach płatnych wejść, proponuję poszerzyć zwiedzanie o zachodnie dzielnice Berlina: Tiergarten, Charlottenburg lub Kreuzberg. Nie obejdzie się tu już bez przejazdów środkami komunikacji miejskiej lub rowerem (auto lepiej zostawić na parkingu). Poniższe propozycje stanowią dodatek do podstawowej trasy.

Berlin w pigułce

Propozycję „na kilka godzin” poszerzamy o centrum dawnego Berlina Zachodniego, tzw. City-West, gdzie zobaczyć możemy ruiny → Kościoła Pamięci, centrum handlowe Europa Center, czy wielki dom towarowy z ponad stuletnią tradycją → KaDeWe (Kaufhaus des Westens). To również w tej części miasta przebiega słynna ulica Kurfürstendamm, którą możemy przejść się w miarę wolnego czasu.

Pałace, parki i ogrody

Alternatywą dla gwarnych ulic i placów może być wypad do pałacu Charlottenburg (polecane ogrody i park, na zwiedzanie wnętrz warto przeznaczyć więcej czasu) lub do parku Tiergarten. Punktem wyjścia w tym drugim może być stacja kolejki miejskiej Tiergarten. Zaraz przy niej znajduje się techniczna ciekawostka: ponad 100 zabytkowych latarni ustawionych w parkowych alejkach.

Uroki Berlina sprzed 100 lat

Dzielnice położone na północ od Placu Aleksandra i wieży telewizyjnej są najlepiej zachowanymi w śródmieściu, jeśli chodzi o oryginalną, kamieniczną zabudowę. Szczególnie kompleks dziedzińców Hackesche Höfe należy do najczęściej odwiedzanych. Okolice upodobali sobie właściciele sklepów z markową odzieżą, galerii i egzotycznych restauracji. Rejon polecany na luźną włóczęgę bez określonego celu.

Nieco więcej o murze berlińskim

Szukających czegoś więcej niż tylko śladu po murze berlińskim, powinniśmy skierować się na Checkpoint Charlie, przy którym znajduje się Muzeum Muru Berlińskiego. Dawny punkt kontrolny jest dzisiaj miejscem bardzo turystycznym i raczej zatłoczonym. Mniej ludzi jest za to przy Miejscu Pamięci Bernauer Straße, gdzie funkcjonuje Centrum Dokumentacji Muru Berlińskiego (wstęp bezpłatny).

Artykuł Jeden niezapomniany dzień w Berlinie pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.

Co warto zobaczyć w Berlinie, gdy ma się zaledwie kilka godzin na zwiedzanie?

Joanna Maria Czupryna — Mon, 20 Mar 2017 15:55:29 +0000

Kilka godzin w Berlinie wystarczy, aby zobaczyć te miejsca, z którymi przede wszystkim kojarzona jest stolica Niemiec. Proponowana trasa liczy sobie ok. 6 km i prowadzi obok najbardziej znanych zabytków i obiektów w stolicy Niemiec. Pieszy spacer można skrócić i przejechać kilka stacji metrem.

To z czego słynie Berlin

Spacer zaczynamy na → Placu Aleksandra (Alexanderplatz), skąd idziemy w kierunku słynnej → Wieży Telewizyjnej, mijamy Kościół Mariacki i → Berliński Ratusz (zwany również Czerwonym). Następnie wchodzimy w wąskie uliczki zrekonstruowanej starówki miasta – Dzielnicy Św. Mikołaja z najstarszą zachowaną świątynią. Stąd musimy obejść plac odbudowy pałacu miejskiego i wzdłuż kanału Kupfergraben docieramy pod → Katedrę Berlińską i na Wyspę Muzeów.

Przy placu → Lustgarten rozpościera się widok na piękną fasadę → Starego Muzeum, za którym, nieco z boku skrywa się gmach Starej Galerii Narodowej. By zobaczyć pozostałe muzea wchodzące w skład kompleksu, należy iść wzdłuż kanału Kupfergraben do końca Wyspy, gdzie po drodze znajdują się → Nowe Muzeum, → Muzeum Pergamonu i Muzeum im. Bodego, a następnie powrócić na główną ulicę.

Przekraczamy z powrotem Most Zamkowy ponad kanałem Kupfergraben i → Aleją pod Lipami (Unter den Linden) zmierzamy w kierunku pomnika Fryderyka Wielkiego. Po drodze mijamy barokowy gmach dawnej Zbrojowni, dzisiaj → Niemieckie Muzeum Historyczne, naprzeciwko Dom Komendanta Miasta, klasycystyczny Pałac Następców Tronu i Księżniczek, Opera Narodowa i Stara Biblioteka a po drugiej stronie ulicy Nowy Odwach i Uniwersytet Humboldtów.

Na Placu im. Augusta Bebela (Bebelplatz) odbijamy w kierunku katolickiej → Katedry Św. Jadwigi z charakterystyczną kopułą. Pośrodku placu warto odszukać przezroczystą taflę, pod którą ukryty jest pomnik „Pusta Biblioteka”. Po przejściu przez plac kierujemy się na kolejny – Gendarmenmarkt. Przy nim: Dom Koncertowy oraz Francuska i Niemiecka Katedra.

Kolejny odcinek pieszego spaceru można pominąć i przejechać metrem nr 2 (U2) do stacji na Plac Poczdamski. Stamtąd kontynuować zwiedzanie, jak podano poniżej, tyle że w odwrotnym kierunku w stronę Reichstagu, przez Bramę Brandenburską.

Kontynuując spacer z Gendarmenmarkt przechodzimy do dzielnicy nowoczesnych i luksusowych centrów handlowych, położonych wzdłuż ulicy Friedrichstraße. Warto zajrzeć do ich środka (np. Galeria Lafayette) ze względu na architekturę. Po kilku minutach wychodzimy z powrotem na Aleję pod Lipami i zmierzamy już prosto ku → Bramie Brandenburskiej, mijając po drodze imponującą fasadę Ambasady Federacji Rosyjskiej. Naprzeciwko trwa budowa nowego gmachu ambasady naszego państwa. Stojąc na Placu Paryskim mamy najlepszy widok na Bramę Brandenburską i odbudowany Hotel Adlon. Stąd jest już tylko kilka kroków do siedziby niższej izby parlamentu niemieckiego – historycznego gmachu → Reichstagu, który najlepiej obejść naokoło, by zobaczyć również nowoczesną zabudowę Dzielnicy Rządowej.

Wracając pod Bramę można zobaczyć na asfalcie ślad po murze berlińskim, który poprowadzi nas do Placu Poczdamskiego. Po drodze jeszcze Pomnik Pomordowanych Żydów w Europie, wzniesiony w formie betonowych bloków ustawionych równo rzędami. Na Placu Poczdamskim znajdziemy pozostawione na pamiątkę oryginalne fragmenty muru berlińskiego. Spacer najlepiej zakończyć pod dachem forum Sony Center, które w stolicy Niemiec stało się najbardziej widocznym przykładem architektury XXI-wieku.

Artykuł Co warto zobaczyć w Berlinie, gdy ma się zaledwie kilka godzin na zwiedzanie? pochodzi z serwisu Berlin - przewodnik po mieście ze znajomością rzeczy.