Katedra Francuska na Gendarmenmarkt

Gendarmenmarkt uchodzi za najpiękniejszy plac w Berlinie. I jakkolwiek by to przewodnikowo nie zabrzmiało, jest w tym dużo prawdy. Osobiście nie prowadzę rankingu, bo uważam Lustgarten czy Bebelplatz (przy Operze Państwowej) za równie urzekające i gdy było mało czasu na zwiedzanie, to przez nie, a nie Gendarmenmarkt, prowadziłam Gości. Polecam jednak ująć zabytkowe ensemble na Gendarmenmarkt w swoich planach. Katedra Francuska (Französischer Dom), Katedra Niemiecka (Deutsches Dom), a pomiędzy nimi Dom Koncertowy (Schauspielhaus) stanowią wdzięczne tło do zdjęć. Nierzadko na placu muzykują artyści, a kilka razy w roku odbywają się tu festiwale i koncerty.

Czy to jest prawdziwa katedra?

Katedra Francuska, Katedra Niemiecka, Katedra Berlińska i Katedra Św. Jadwigi  –  nie za dużo tych katedr w jednym mieście? I to na dodatek niezbyt religijnym? Wg statystyk 63% ludności Berlina jest bezwyznaniowa, deklarując ateizm, agnostycyzm lub humanizm.

Cóż, z wymienionych powyższych tylko dwa kościoły rzeczywiście mają rangę siedziby biskupa (lub superintendenta). Katedra Francuska i Niemiecka to nazwy zwyczajowe. Zanim wyjaśnię, jak do tego doszło, trzeba poświęcić kilka słów na temat epoki i okoliczności, w których powstały.

Gendarmenmarkt za czasów Fryderyka II

Plac powstał w 1688 roku jako rynek dla nowego założenia miejskiego Friedrichstadt. Przez kolejne lata osiedlali się tutaj uchodźcy z Francji, prześladowani we własnym kraju z powodów religijnych (hugenoci). W wydanym w 1685 roku Edykcie Poczdamskim elektor brandenburski zagwarantował im wolność wyznania i liczne przywileje. Jego syn zezwolił na budowę kościoła dla gminy, który miał przypominać o zniszczonej protestanckiej świątyni protestanckiej w Charenton pod Paryżem. Na przeciwległym krańcu placu w zbliżonym czasie ukończono podobny kościół dla luteranów.

Za czasów „króla żołnierza”, Fryderyka Wilhelma I, przy placu swój garnizon miała słynna i niezwykle elitarna jednostka kirasjerów, zwana również z francuska Gens d’armes.  To właśnie ich stajnie kazał  w 1773 roku zburzyć Fryderyk II, by przebudować plac po swojemu. W ramach upiększania miasta, przy obu prostych kościołach miały powstać reprezentacyjne wieże z kopułami, a wokół jednolita, acz schludna trzypiętrowa zabudowa. Pośrodku znalazło się jeszcze miejsce dla niewielkiego francuskiego teatru komediowego.

Aussen Hui Inne Pfui

Czy możecie sobie wyobrazić, ile radości wzbudzał powyższy zwrot, wypowiedziany w oryginale przy grupie młodzieży? Nie ma on odpowiednika w języku polskim, w swobodnym tłumaczeniu można podać: na zewnątrz cud, wewnątrz brud (smród i głód). O co chodzi?

W 1740 roku na tron w Prusach wstąpił Fryderyk II. Jego aktywna polityka zagraniczna, głównie na obcych dworach i polach bitewnych, od początku szła na równi z szałem budowania, przebudowywania i upiększania miast we własnym kraju. Pałac Sanssouci i Nowy Pałac w Poczdamie, Opera Państwowa, Stara Biblioteka, dzisiejszy gmach Uniwersytetu Humboldta, przebudowa katedry w Berlinie to najbardziej znane przykłady. Równolegle zmianie ulegały place i ulice tak Berlina, jak i Poczdamu. Ale…

Często z braku środków i potrzeby dbano jedynie o piękne fasady, gdy wnętrza pozostawały zapuszczone i niefunkcjonalne. Zdarzało się, że izba miała jedynie kawałek okna na wysokości kolan, bo tak akurat pasowały otwory w nowej fasadzie. Grunt, by widok z ulicy cieszył królewskie oko. Do środka czy na podwórze nie musiał wchodzić.

Katedra Francuska

Wieżę przy francuskim kościele wzniesiono w latach 1780-1785. By budowa pod kierunkiem Carla von Gontarda, mogła ruszyć, należało najpierw usunąć przykościelny cmentarz. W zamian hugenoci otrzymali nowe grunty poza murami miasta, na których mogli chować swoich bliskich. Ten cmentarz istnieje do dzisiaj i jest objęty ochroną jako zabytek (I. Französische Friedhof, Chausseestraße 127). Dodatkowo uzyskali oni nieodpłatne prawa do wiecznego użytkowania pomieszczeń w wieży.

Zwyczajowo przyjęło się mówić o wieży na Gendarmenmarkt jako Dom (der Dom, niem. katedra), biorąc z francuskiego słowo „dôme”, które jednak nie oznacza siedziby biskupa, a po prostu kopułę.  Tak powstały określenia na Francuską i Niemiecką Katedrę, używane do dzisiaj.

Z powodu rys, jakie pojawiły się przy budowie, Fryderyk II odsunął Gontarda od prac i powołał na jego miejsce Georga Christiana Ungera. Jak wspomniałam była to budowla zupełnie świecka, a w wieży nie zawisł żaden dzwon. Wewnątrz znajdowało się mieszkanie kustosza oraz francuska szkoła z osobnymi klasami dla dziewcząt i chłopców.  Na zewnątrz za to, z pomocą rzeźb i reliefów, pozwolono sobie na bogatą prezentację religijnego programu gminy francuskiej.

Patrząc na katedrę

Warto się im przyjrzeć, bo za szkice do reliefów i większości rzeźb odpowiedzialny był najbardziej znany malarz i rysownik epoki, Daniel Chodowiecki (1726-1801). Urodzony w Gdańsku, od strony ojca pochodził z polskiej kupieckiej rodziny, zaś jego matką była urodzona w Szwajcarii hugenotka.

Dzisiejszy wygląd katedry to efekt renowacji i remontu, jaki przeprowadzono w latach 2004-2006. Wcześniej wnętrze wieży przebudowano w latach 30. ubiegłego wieku. Zniszczenia wojenne górnej części były znaczne, a parter z tzw. Salą Ermana zachował się niemal bez zniszczeń dzięki wbudowanemu wówczas betonowemu sufitowi w rotundzie. Po wojnie, aż do lat 80. XX wieku służył gminie jako miejsce odprawiania nabożeństw.

750. lat Berlina

Do odbudowy wieży przystąpiono z okazji zbliżającego się jubileuszu miasta. W 1987 roku Berlin obchodził swoje 750. lecie i w sierpniu tegoż roku udostępniono zwiedzającym po raz pierwszy w historii galerię wokół kopuły. Mało tego, na czwartym poziomie przez dłuższy czas funkcjonowała niewielka winiarnia (zlikwidowana w 1998 roku).

Carillon, zainstalowany w wieży, był odpowiedzią wschodniego Berlina na podobny instrument w parku Tiergarten. Rywalizacja obu części miast (inicjowana głównie ze wschodniej strony) była stałym elementem przygotowań do jubileuszu. W tym przypadku wygrał „zachód”. Ze swoimi 68 dzwonami, w chwili wzniesienia był największym w Europie. Obecnie, jeśli interesujecie się tymi instrumentami, to po największy trzeba pojechać do Halle w Saksonii-Anhalt (Roter Turm, 76).

Punkt widokowy

Przyznam się, że przez wiele lat skrzętnie udawało mi się omijać ten punkt widokowy. Wiedziałam, że jest i że jest stosunkowo tani (EDIT 2023, po remoncie muzeum już nie jest taki tani) , a perspektywa na pewno ciekawa, bo w pobliżu nie było innej alternatywy. Zamierzyłam się raz, by wejść w czasie, kiedy na Gendarmenmarkt rozłożony jest jarmark świąteczny, ale to mi się nie udało i już nie pamiętam dlaczego. Dopiero w 2017 roku w okolicy Wielkanocy ostatecznie wdrapałam się na górę. Niedługo potem punkt widokowy i Muzeum Hugenotów zostały zamknięte z powodu renowacji na kilka lat.

Po schodach

Wejście do wnętrza wieży znajduje się od strony placu. Na dole zobaczymy dwa reliefy przedstawiające przyjęcie hugenotów w Brandenburgii. Po wykupieniu biletu możemy zacząć wspinać się na górę. Do pokonania jest  265 szerokich i niezbyt stromych schodów.

Po drodze są okna, ale nie warto sobie nimi zawracać głowy. Warto za to, od czasu do czasu, spoglądać w górę lub w dół. Ponad naszymi głowami ujrzymy carillon z 1987 roku.

Gdy już dotrzemy na górę, można z bliska przyjrzeć się kilkudziesięciu dzwonom, wykonanym przez rodzinę ludwisarzy z Apolda, miasta słynącego z produkcji dzwonów.

Co na zewnątrz?

By zobaczyć panoramę miasta, wychodzi się na zewnątrz kopuły. Balustrada jest masywna i stosunkowo wysoka. W kilku miejscach są drewniane ławki-podesty. Widok jest pełny, 360°. Ale by zrobić dobre zdjęcia trzeba wejść na te podesty lub kierować obiektyw między kolumny balustrady i oczka zabezpieczającej siatki.

Jeśli pokonamy te ograniczenia to ukaże się nam piękny widok na Gendarmenmarkt w dole, oraz przeciwległą Katedrę Niemiecką. Widać również zabudowę wschodniego Berlina i charakterystyczne punkty w oddali, takie jak kopuła gmachu Reichstagu, zabudowa Placu Poczdamskiego, czy skyline części zachodniej miasta.

Katedra Francuska (Französischer Dom)

Tematyka: punkt widokowy, religia, architektura
Adres: Gendarmenmarkt 5, 10117 Berlin
Telefon: +49 30 20306354
Www: www.franzoesischer-dom.de
Godziny otwarcia: wt.-nd. 11.30-16.30 (XI-I), 10.00-18.00 (IV-V), inne miesiące wkrótce
Bilety wstępu: 6,5€ (4,5€)

Toalety: przed katedrą na placu znajduje się bezpłatna toaleta
Czas zwiedzania: około 30-40 minut

Dojazd

U-Bahn: U2 (Stadtmitte)
Bus: 147 (U Französische Straße), 200, 265 (U Stadtmitte)

Zobacz położenie Katedry Francuskiej na mapie Google

Punkty widokowe w Berlinie

Kto odwiedza Berlin po raz pierwszy i chce spojrzeć na miasto z góry, swoje kroki kieruje najczęściej w stronę wieży telewizyjnej lub gmachu Reichstagu. Nic dziwnego. Oba obiekty należą do berlińskich klasyków i są wymienione w każdym, nawet najmniejszym przewodniku. Warto jednak wiedzieć, że jeśli chodzi o punkty widokowe w Berlinie, stolica Niemiec ma ich znacznie więcej do zaoferowania. Będąc na miejscu można wybrać spośród kilkunastu punktów na różnych wysokościach i dosłownie poszerzyć swoje horyzonty. Nie da się lepiej krótkim czasie poznać miasta. W tym odcinku prezentuję 8 najpopularniejszych punktów widokowych w śródmieściu.

1. Wieża Telewizyjna

Wieża telewizyjna (TV Turm, od 25,5 €) góruje nad miastem już ponad 50 lat. Jest rozpoznawalna na całym świecie, a przy tym najwyższa w Niemczech (368 m). Z tarasu widokowego, usytuowanego na wysokości 203 metrów, w pogodne dni rozciąga się widok aż po granice miasta, czyli ok. 30-40 kilometrów w każdym kierunku. Dobrze rozpoznawalne są główne ulice, Szprewa, zabytki w najbliższej okolicy oraz wysoka zabudowa Placu Poczdamskiego. Rozległy park Tiergarten i byłe lotnisko Tempelhof odznaczają się zielenią na tle budynków, a na horyzoncie zarysowują się grzbiety dwóch berlińskich wzniesień Berlina, Müggelberg po wschodniej stronie i Teufelsberg po zachodniej (oba po 115 m). Czego nie widać, to… wieży telewizyjnej. Ale wystarczy odwiedzić jakikolwiek inny punkt widokowy w mieście, by jej smukła sylwetka wyznaczała nam orientacyjnie centrum Berlina.
Wieża Telewizyjna (TV Turm), Panorama­straße 1a, 10178 Berlin.

Wjeżdżać na wieżę czy nie wjeżdżać? Ile kosztuja bilety i czy długo trzeba czekać na wejście?

2. Kopuła Reichstagu

Taras widokowy i kopuła na dachu budynku Reichstagu. Wszyscy chcą tam wjechać. Bo jest bezpłatna, bo panorama miasta, bo ciekawa architektura, bo jest to jeden z niewielu budynków rządowych na świecie, gdzie można wejść sobie ot tak… Wszystko prawda. Wejścia „ot tak z ulicy” zostały co prawda już ograniczone, ale budynek nadal pozostaje w swojej formie otwarty dla zwiedzających. Co jest dość niezwykłe i zdecydowanie wyróżnia go na tle innych parlamentarnych gmachów w Europie. Można nawet założyć, że sporo zagranicznych turystów pierwej widzi na żywo niemiecką salę plenarną, aniżeli tą we własnym kraju. Na górze dostępne są bezpłatne audio-przewodniki (również w języku polskim). Wchodząc po rampie, otrzymuje się na bieżąco informacje co widać właśnie w oddali. W drodze powrotnej przedstawiona jest pokrótce historia parlamentu i budynku. By móc wejść do gmachu Reichstagu należy wcześniej uzyskać rezerwację, a najlepiej zrobić to przez stronę internetową.
Reichstag/Bundestag, Platz der Republik 1, 11011 Berlin

Chcesz zarezerwować sobie wjazd na kopułę? Tutaj wyjaśniam krok po kroku jak to uczynić bez błędów.

3. Katedra Berlińska

Kolejnym popularnym punktem jest kopuła Katedry Berlińskiej (Berliner Dom, 9€), na którą można się dostać po wykupieniu biletu do całego gmachu. Zwiedzamy wówczas nie tylko kościół główny, ale również kryptę Hohenzollernów (zamknięta do 2023 roku), lożę dla urzędników dworskich, cesarską klatkę schodową i muzeum katedralne.

Widok z wysokości około 50 m jest godny polecenia tym, którzy chcą z bliska przyjrzeć się odbudowanemu pałacowi miejskiemu, rzucić okiem na wieżę telewizyjną, Czerwony Ratusz (najlepsze, dostępne publicznie miejsce by sfotografować ten gmach) i Dzielnicę Św. Mikołaja. Z drugiej strony widoczne będą pobliskie muzea (Wyspa Muzeów), Aleja pod Lipami, w oddali Plac Poczdamski i nowo powstałe wieżowce w zachodniej części miasta. Uwagę zwraca również lśniąca kopuła Nowej Synagogi i piękna, barokowa wieża Kościoła Zofii. Kopuła Katedry Berlińskiej oferuje pełną panoramę miasta (360°), bez szyb i kratek. By się na nią dostać, trzeba pokonać 270 schodów. Po drodze, obchodząc kopułę wewnątrz, znajduje się przeszklony balkon, z którego można spojrzeć na ołtarz i na zachwycające mozaiki zdobiące wnętrze kopuły.
Katedra Berlińska (Berliner Dom), Am Lustgarten, 10178 Berlin

Uważaj przy wejściu, bo jeśli zechcesz zawrócić w połowie drogi, możesz zastać zatrzaśnięte drzwi. Więcej przydatnych wskazówek na tej stronie.

4. Panorama Point

Jeśli wieża jest za droga, a na rezerwację kopuły Reichstagu za późno, dobrym rozwiązaniem będzie punkt panoramiczny przy Placu Poczdamskim (Panorama Point, 9€). Jest to zresztą mój ulubiony taras widokowy z tych bardziej znanych w śródmieściu. Dla odwiedzających dostępne są dwa ostatnie piętra wieżowca Kollhoffa, na wysokości około  90-95 metrów. Atutem obiektu jest jego centralne położenie, a także otwarty taras bez szyb. Można stąd prześledzić przebieg dawnej granicy i spojrzeć na sąsiednie nowoczesne kompleksy architektoniczne (m. in. Sony Center). Do tego wystawa z historycznymi ujęciami placu, historie z okresu podziału i zadziwiająca przemiana w latach 90. ubiegłego wieku. Super kawiarnia!
Panorama Point, Potsdamer Platz 1, 10785 Berlin, www.panoramapunkt.de

5. Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule)

By dostać się na ten punkt widokowy, trzeba pokonać 285 schodów. Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule, 4€), została wzniesiona dla uczczenia pruskich zwycięstw i powstania Cesarstwa Niemieckiego w 1873 roku. Na obecne miejsce przeniesiono ją w 1939 roku, przy okazji podwyższając o kilka metrów. Wcześniej stała bowiem na placu przed gmachem Reichstagu. Po wejściu na górę, na wysokości 50 metrów, osiąga się niewielki balkonik z pozłacanymi balustradami. To jedyne miejsce, skąd można spojrzeć wprost na Bramę Brandenburską (choć z pewnej odległości). Widać też dobrze kopułę Reichstagu, zabudowę Placu Poczdamskiego i zachodniej części miasta. Bliżej położone, niższe gmachy zasłaniają jednak drzewa w parku.
Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule), Straße des 17. Juni / Großer Stern, 10557 Berlin

W 2023 roku Kolumna Zwycięstwa obchodzi 150 lat, to dobra okazja, by ująć ją w planie zwiedzania Berlina. 

6. Weltballon

Punkty wysokościowe już dostarczają odwiedzającym mocnych przeżyć, ale prawdziwy zastrzyk adrenaliny może dać w Berlinie lot balonem. Żeby było jasne, jest to lot w górę i w dół, nie swobodnie ponad miastem i trochę kosztuje. Weltballon (29€) usytuowany jest w pobliżu Checkpoint Charlie, ale widać go z wielu punktów w mieście. I, co zrozumiałe, wzbudza ciekawość.

Jego powłoka to jedna z najlepszych powierzchni reklamowych w Berlinie. Przez lata ponad pobliskie gmachy wznosiła się charakterystyczna kolorowa piłka z logo stacji telewizyjnej SAT1, ale teraz barwy są bardziej stonowane i reprezentują niemiecki dziennik Die Welt. Stąd nazwa Weltballon.

Chętni mocnych wrażeń wchodzą do okrągłej gondoli przymocowanej pod balonem i wnoszą się na wysokość 150 metrów. Z góry dobrze widać śródmieście, a przy dobrej pogodzie rozpoznawalne są punkty na horyzoncie nawet w znacznej odległości. Całość lotu trwa 15 minut. Stalowa lina, która przytrzymuje balon ma średnicę 22 milimetrów.

Atrakcja jest dostępna codziennie przez cały rok, ale uzależniona od warunków pogodowych.

Zimmerstraße 95-100, 10117 Berlin, www.air-service-berlin.de

7. Hotel Park Inn przy Placu Aleksandra

Pora na mniej znane punkty widokowe w Berlinie, choć wciąż trzymamy się śródmieścia. Niemal po sąsiedzku z wieżą telewizyjną dostępny jest taras na dachu hotelu Park Inn (6€) przy Placu Aleksandra. Sprawdzi się dla tych, którzy nie chcą wydawać zbyt dużo pieniędzy na widoki. Z tej platformy wieża telewizyjna jest niemal na wyciągnięcie ręki. Taras jest na wolnym powietrzu, na wysokości około 120 metrów, ograniczony barierką i siatką z wielkimi oczkami. W porównaniu do przydymionych szyb wieży telewizyjnej, fotografowie znajdą tu lepsze warunki dla uwiecznienia panoramy Berlina, choć tylko w zachodnim i północnym kierunku. Polecany na zachody słońca. Bilety kupuje się na dole w lobby, wjazd windą, ale ostatnie dwa piętra po schodach.
Hotel Park Inn, Alexanderplatz 1 , 10178 Berlin, www.parkinn-berlin.de

8. Francuska Katedra

Mniej znanym, nawet dla samych Niemców, punktem widokowym jest również kopuła Francuskiej Katedry (Französischer Dom, 6,5€). Budynek, wzniesiony jako świecka budowla przy kościele gminy francuskiej w XVIII wieku, kryje w sobie muzeum poświęcone hugenotom (Hugenettenmuseum). Wejście na kopułę dostępne jest niezależnie od muzeum. Z wysokości 40 metrów można spojrzeć przede wszystkim na Gendarmenmarkt i jego historyczną zabudowę, Katedrę Niemiecką oraz Dom Koncertowy. Jak na dłoni wznoszą się nieopodal enerdowskie wieżowce przy Leipziger Straße, a dalej śródmieście z Katedrą Św. Jadwigi, Katedrą Berlińską, wieżą telewizyjną i ratuszem. Nieco inna perspektywa powinna zachęcić tych, którzy odwiedzili już inne punkty widokowe w pobliżu.
Katedra Francuska (Französisches Dom), Gendarmenmarkt 5, 10117 Berlin

Czy jest to prawdziwa katedra i czy warto brać ten punkt widokowy pod uwagę?

Wjazd na kopułę Reichstagu jest bezpłatny

Jest kilka możliwości wejścia do gmachu Reichstagu. Ze względów praktycznych wykluczę w opisie te, zakładające zaproszenie od niemieckiego posła czy inne specjalne okazje. Pozostałe opcje to:

• wjazd tylko na taras z kopułą Reichstagu, audio-przewodnik w języku polskim
• zwiedzanie wnętrz parlamentu z przewodnikiem, zakończone wizytą na tarasie z kopułą
• uczestnictwo jako obserwator w sesji plenarnej, zakończone wizytą na tarasie z kopułą
• wykład w sali plenarnej, zakończony wizytą na tarasie z kopułą

Chcę wjechać tylko na taras z kopułą

Jest to najbardziej dostępna i najczęściej stosowana opcja. W gmachu parlamentarnym jesteśmy wówczas tylko w foyer, gdzie znajdują się windy. Przez szyby, już po zjechaniu z tarasu, można zobaczyć salę obrad. Na dachu znajduje się przeszklony pawilon ze stanowiskiem wydawania audio-przewodników. Na szczyt kopuły wiedzie łagodnie pochylona rampa. U jej podstawy można obejrzeć historyczne zdjęcia gmachu, opatrzone krótkimi komentarzami. Jak dokonać rezerwacji, opisuję krok po kroku poniżej.

Chcę zwiedzić gmach Reichstagu z przewodnikiem

Oprowadzanie jest bezpłatne. W języku niemieckim do wyboru jest kilka tematów z nastawieniem np. na historię samego gmachu, historię parlamentaryzmu w Niemczech czy też architekturę i sztukę. W innych językach (niestety aktualnie nie ma oferty w języku polskim) jest to ogólne oprowadzanie, podczas którego można zobaczyć salę plenarną, miejsca pamięci, pomieszczenia poszczególnych frakcji parlamentarnych, a w podziemiach pamiątki z przeszłości. Zwiedzanie trwa 1,5 godziny i jest to przekrój informacji o historii, architekturze i pracy parlamentarzystów. Rezerwacji dokonuje się podobnie jak przy kopule, tylko na początku wybiera inną opcję, a następnie język oprowadzania.

Uczestnictwo w posiedzeniach parlamentu lub wykładzie

W wybranych terminach możliwe jest obserwowanie obrad z trybun dla gości (ok. 1 godzina) lub uczestnictwo w wykładzie (ok. 45 min.) na tematy związane z historią Reichstagu lub pracą parlamentu. Wykłady, poza językiem niemieckim, są również prowadzone po angielsku lub francusku. Przy obu możliwościach można później wjechać na taras z kopułą i kontynuować zwiedzanie indywidualne.

Formalności przy meldunku

Wszystkie wymienione wyżej opcje wymagają wcześniejszego meldunku, który najprościej jest wykonać przez formularz na stronie internetowej (patrz niżej). Przy wyborze tarasu z kopułą można też zgłosić się osobiście w pawilonie dla odwiedzających, zlokalizowanym przy ulicy Scheidemannstraße (po drugiej stronie ulicy). Ma to jednak swoje wady: rezerwacja jest możliwa najwcześniej za dwie godziny, zwykle jest długa kolejka chętnych i może się okazać, że najbliższy wolny termin jest dopiero nazajutrz. Luźniej jest przeważnie w późnych godzinach wieczornych. Informacje o dostępnych terminach można zobaczyć z ulicy na tablicy świetlnej. By dokonać rezerwacji należy mieć przy sobie dokument ze zdjęciem. Na miejscu są zawsze pracownicy parlamentu, którzy udzielają niezbędnych informacji.

Trochę historii

18 stycznia 1871 r., po proklamacji nowego cesarstwa, Berlin awansował na stolicę Niemieckiej Rzeszy. W związku z tym prowizoryczna siedziba parlamentu przy Lepziger Straße przestała wystarczać i pojawiła się potrzeba wzniesienia nowego budynku. Taka też, reprezentacyjna budowla została wybudowana wg planów Paula Wallota w latach 1884-1894, na północ od Bramy Brandenburskiej.

Niezadowolony cesarz

Od samego początku funkcjonowania parlamentu cesarz Wilhelm II dawał do zrozumienia, że nie zaakceptuje tej formy rządów na większą skalę, a samych posłów przezywał „małpiarnią Rzeszy”. W trakcie budowy, dużą uwagę przywiązywał do wysokości kopuły Reichstagu, by nie przekraczała tej na cesarskim zamku. Napis nad zachodnim portalem, „Dem Deutschen Volke” (Narodowi Niemieckiemu), pojawił się dopiero w 1916 r., gdyż wcześniej cesarz uznawał go za zbyt demokratyczny.

Symbol Rzeszy

Pożar, jaki wybuchł w lutym 1933 r. wykorzystał Adolf Hitler, by na mocy specjalnych ustaw i luk prawnych przejąć całą władzę. Dla Sowietów, oblegających Berlin pod koniec II wojny światowej, na wpół zrujnowany Reichstag był symbolem Rzeszy i jego zdobycie, a także zawieszenie radzieckiej flagi w maju 1945 r. miało zademonstrować całkowity upadek hitlerowskiego państwa.

Bez funkcji po wojnie

W latach 1957-72 Reichstag został częściowo odbudowany i zabezpieczony tak, by mogły odbywać się tutaj posiedzenia frakcji i komisji parlamentarnych (nigdy całego parlamentu, którego siedziba była w Bonn). Fasady budynku często służyły za kulisy spektakularnych wydarzeń, jak koncerty międzynarodowych artystów (m.in. Michaela Jacksona i Rolling Stones) oraz politycznych wieców. Tutaj także miały miejsce główne obchody Święta Zjednoczenia Niemiec, 3 października 1990 r.

Opakowany Reichstag

Zanim przystąpiono do przebudowy gmachu na potrzeby parlamentu zjednoczonych Niemiec, szerokim echem odbiła się w mediach akcja „opakowania” budynku, zaaranżowana przez parę francuskich artystów, Christo i Jean-Claude. Latem 1995 roku na dwa tygodnie gmach Reichstagu zniknął pod wielką płachtą ze srebrnego poliestru. Rok później rozpoczęła się przebudowa wg zwycięskiego projektu brytyjskiego architekta, sir Normana Fostera.

Najciekawsza jest kopuła

Obecnie dużą uwagę przyciąga przeszklona kopuła na dachu Reichstagu (24 m), stanowiąca zarazem jedną z największych atrakcji turystycznych Berlina. Architekt przebudowy Reichstagu, Norman Foster (ur. 1935) w swoich pierwszych projektach był przeciwny takiej formie zwieńczenia dachu. Jego propozycja przedstawiała wielki transparentny dach, który przypominał „stację benzynową”. Ostatecznie zaprojektował kopułę, wewnątrz której można chodzić po spiralnych rampach, a spoglądając w dół, przez szyby zobaczyć wnętrze sali plenarnej.

Wielki, odwrócony stożek pośrodku obudowany jest panelami lustrzanymi, które mają kierować światło dzienne do wnętrza sali. W jego wnętrzu znajdują się z kolei urządzenia wentylacyjne. Przy górnej krawędzi stożka, na ruchomej obręczy zamontowano osłonę przeciwsłoneczną.

Rezerwacja przez formularz na stronie

Rezerwacja jest na konkretny dzień i godzinę. Należy przygotować dane osobowe wszystkich uczestników (imię, nazwisko, data urodzenia). Poniżej przedstawiony jest proces meldunku na kopułę Reichstagu przez formularz w języku angielskim dla turystów indywidualnych i małych grup.

9. Pojawi się informacja o wysłaniu zgłoszenia na podany email. To jeszcze nie koniec.

10. Na podany w formularzu adres mailowy (warto sprawdzić folder ze spamem) otrzymamy wiadomość o dokonanym zgłoszeniu (Your request regarding a visit…) i dwa linki. Klikamy w pierwszy, który przekieruje nas na stronę z rubrykami do wypełniania. Drugi link służy do anulacji zgłoszenia. UWAGA: link jest ważny 72 godziny. Może się zdarzyć, że jeśli wypełnimy formularz na ostatnią chwilę, otrzymamy odmowę, mimo wcześniejszych wolnych miejsc. Teraz trzeba podać dane wszystkich uczestników, First name (imię), Last name (nazwisko) oraz Date of birth (data urodzenia). Klikamy „Submit your request”.

11. Na pocztę otrzymaliśmy kolejny mail, tym razem z załącznikiem. To nie jest potwierdzenie rezerwacji!, tylko poświadczenie wysłania zgłoszenia z danymi. Nie ma potrzeby go otwierać czy drukować. Na właściwe potwierdzenie przyjdzie nam chwilę poczekać (zwykle do godziny, dwóch).

12. Wreszcie, kiedy otrzymaliśmy mail z tematem zaczynający się słowami „Your booking confirmation…”, możemy wydrukować przesłany w tym mailu załącznik (pdf, ze słowami Buchungsbestaetigung) i udać się o wskazanej godzinie pod gmach Reichstagu.

Wjazd na Kopułę Reichstagu. O czym warto pamiętać

Na rezerwacji, którą należy zabrać ze sobą, jest wskazane, by stawić się 15 minut wcześniej. Nie jest to warunek konieczny. Choć powinno się być punktualnie, nic się nie stanie, jeśli ktoś pojawi się pół godziny wcześniej czy później (ale nie brać tego za pewnik!). Listy są donoszone w ciągu dnia, także wejście wcześniej o kilka godzin raczej się nie uda. Każdy powinien mieć ze sobą dokument tożsamości ze zdjęciem. Nie zabierać dużych walizek, plecaków, toreb, gdyż na miejscu nie ma możliwości ich przechowywania, a na górę z takimi najpewniej nie wpuszczą. Jeśli tego dnia mamy ze sobą bagaże, to najlepiej zostawić je na dworcu w szafce (najbliżej Hauptbahnhof lub Friedrichstraße). Zwrócić uwagę na przedmioty, które ma się ze sobą. Noże, scyzoryki, pilniki, nożyczki do paznokci i inne niebezpieczne narzędzia trzeba będzie oddać do depozytu. Podczas całej procedury przejścia przez bramki bezpieczeństwa i później należy kierować się wskazaniami strażników. Mając przy sobie gaz pieprzowy lub łzawiący trzeba liczyć się z wizytą na komendzie policji.

Godziny otwarcia

Taras i kopuła są otwarte codziennie od 8 rano. Ostatnie wejście możliwe jest o 21.45. Wyjątkiem jest 24 grudnia (zamknięte cały dzień) oraz 31 grudnia (tylko do 16.00, ostatni wjazd 14.30). W wybrane dni kopuła jest zamknięta dla zwiedzających z powodu prac porządkowych. Terminy na 2024 rok: 15-19.04, 8-19.07, 22-26.07, 21-25.10 oraz 28.10-01.11. Taras na dachu pozostaje w te dni otwarty. Ze względów bezpieczeństwa i zapewnienia sprawnej pracy parlamentu pracownicy mogą odmówić w każdej chwili wejścia, nawet jeśli ma się rezerwację. Również przy niekorzystnych warunkach pogodowych kopuła i taras mogą być czasowo niedostępne.

Fotografowanie

Fotografować nie wolno w barakach, gdzie jest kontrola dokumentów i osobista. Na tarasie i kopule bez ograniczeń. W gmachu Reichstagu przeważnie też, chyba że jest zaznaczone inaczej. Nie ma opłat za fotografowanie.

Audio-guidy

Audio-przewodniki są dostępne na tarasie i są bezpłatne. Wydawane jest urządzenie oraz słuchawka na jedno ucho. Warto zabrać jednak własne słuchawki, ze standardowym wejściem (np. od telefonu czy odtwarzacza mp3), gdyż ta na Reichstagu jest bardzo cicha. Nagranie zaczyna się automatycznie z chwilą wejścia na rampę i dostosowuje teksty do tego, co aktualnie widać. Jeśli nie chcemy słuchać czegoś do końca, kontynuujemy spacer. Nagranie się wyciszy i zacznie nowy wątek. Audio-przewodniki oddaje się w tym samym miejscu. Nie można ich zabierać do toalet!

Toalety

Toalety (dwie dla pań i dwie dla panów) znajdują się na tarasie i są bezpłatne. W sezonie może być przy nich duża kolejka, zwłaszcza jak na górę wjedzie kilka grup naraz. Luźniej jest w płatnych toaletach (0,5 €) na dole, poza gmachem Reichstagu. Usytuowane są one w pawilonie z pamiątkami i restauracją, po drugiej stronie ulicy.

Czas zwiedzania

Na wizytę w gmachu Reichstagu (taras, kopuła) najlepiej przeznaczyć około półtorej godziny czasu.

Wózki dziecięce i wózki inwalidzkie

Odwiedzający na wózkach inwalidzkich, osoby starsze z ograniczoną mobilnością lub osoby z wózkami dziecięcymi po przejściu kontroli, prowadzeni są przez pracownika parlamentu do osobnego wejścia, które nie wymaga podejścia schodami. Rampy w kopule są szerokie i łagodnie nachylone.

Restauracja Käfer

Niemiecki budynek parlamentu jest jednym z niewielu na świecie, w którym funkcjonuje dostępna dla wszystkich restauracja. Za tą ekskluzywność trzeba drogo zapłacić, ale dla gości dostępny jest za to wschodni taras (kopuła również). By skorzystać z restauracji należy przy rezerwacji miejsca podać dane wszystkich gości. Karty menu (śniadaniowa, obiadowa, itd.) są dopasowane do pory dnia. Restauracja otwarta jest codziennie od 9.00 do 16.30 i 18.30 do 24.00. Rezerwacja związana jest z podaniem danych karty kredytowej, a za niepojawienie się bez odwołania pobierane są opłaty. www.feinkost-kaefer.de

Gastronomia

W sezonie na tarasie otwarte jest małe stoisko z napojami, lodami oraz przekąskami.

Dojazd:

S-Bahn: S3, S5, S7, S9, S75 (Hauptbahnhof), S1, S2, S25, S26 (Brandenburger Tor)
U-Bahn: U5 (Bundestag)
Bus: 100 (Reichstag/Bundestag)

Zobacz położenie gmachu Reichstagu na mapie Google

To może cię również zainteresować

Dobry i krótki materiał, ukazujący gmach Reichstagu (kopuła, wnętrze) z niemieckim komentarzem

Katedra Berlińska. Świątynia godna cesarza

Uważam, że Katedrę powinno zobaczyć się wewnątrz. Jeśli nie przy pierwszej wizycie, to przy drugiej lub trzeciej na pewno. Mimo opłaty za wstęp, warto ująć ją na liście zwiedzania i odpowiednio zaplanować czas, by bez pośpiechu obejrzeć główny kościół, lożę dyplomatów czy kryptę Hohenzollernów.  Oczywiście nie należy pomijać wspinaczki niezliczonymi schodami do Muzeum Katedralnego i na zewnątrz monumentalnej kopuły, by podziwiać widoki na Forum Humboldtów, Wyspę Muzeów i Aleję Pod Lipami.

Katedra Berlińska została wzniesiona w latach 1894-1905 wg projektu Carla Raschdorffa (1823-1914). Widoczna z daleka, potężna kopuła o średnicy 33 metrów stanowi jasne odniesienie do Bazyliki Św. Piotra w Rzymie czy Katedry Św. Pawła w Londynie. Raschdorff był katolikiem i chociaż nowa świątynia miała służyć protestanckiemu władcy, ten (Wilhelm II) miał życzenie, by gmach był reprezentacyjny i świadczący o potędze jego rodu.

Zmagania z nowym projektem

Już na początku XIX wieku król pruski Fryderyk Wilhelm III zauważył, że wzniesiona za czasów jego przodka, Fryderyka II, katedra przy Lustgarten przestaje wystarczać i potrzebna jest gruntowna przebudowa lub zupełnie nowy, większy gmach.

Dla jego następcy, Fryderyka Wilhelma IV oczywiste było, że stara katedra będzie stała tylko tyle, ile okaże się potrzebne, by ukończyć zaplanowaną przez niego, monumentalną bazylikę. Niestety i tych planów nie udało się zrealizować.

Nowy impuls wyszedł od kolejnego władcy, Wilhelma I (1797-1888), który po zwycięstwie Prus nad Cesarstwem Austriackim w 1866 roku miał okazję przyjrzeć się okazałej katedrze w Ratyzbonie. Polecił on rozpisać wolny i otwarty konkurs na projekt nowej świątyni (1867), co w Prusach było nowością. Mimo 51 zgłoszonych prac architektów z całej Europy, komisja nie zdecydowała się na żaden. Główne dyskusje toczyły się wokół planu budowli – centralnej czy podłużnej. W 1884 roku w ramach utrwalonego tradycją konkursu architektonicznego im. Karola Fryderyka Schinkla (tzw. Schinkel-Wettbewerb) architekci przygotowali nowe projekty. Wygrała wizja Carla Wilhelma Schleichera – świątyni na planie centralnym, z kopułą i czterema wieżyczkami.

Projekt Raschdorffa

Schleicher miał dobry pomysł, ale ostatecznie nie doszło do jego realizacji. Przełomowym momentem okazał się 1888 rok, tzw. „rok trzech cesarzy”, gdy po śmierci Wilhelma I rządy objął jego syn, Fryderyk III. Wskutek zaawansowanej choroby gardła zmarł jednak po 99 dniach.

Jego następca, Wilhelm II (1859-1941), zainteresował się planami Juliusa Carla Raschdorffa, profesora Wyższej Szkoły Technicznej w Charlottenburgu. Zakładały one wzniesienie trzech połączonych ze sobą kościołów z bezpośrednim przejściem do pałacu, a każdy z nich miał mieć kopułę na planie centralnym. Propozycja nie znalazła do końca uznania cesarza i Raschdorff pracował dalej. Trzy lata później Wilhelm II zatwierdził znacznie skromniejszy i zredukowany projekt, kończąc tym samym trwające dziesiątki lat dyskusje o budowie katedry.

Nowa Katedra

Kamień węgielny położono 17 czerwca 1894 roku. Cesarz był niecierpliwy i domagał się ukończenia budowy najpóźniej do 1900 roku. Udało się to dopiero pięć lat później. Nowa budowla w pełni odpowiadała gustom architektonicznym władcy, stanowiąc połączenie historycznych stylów, neobaroku i neorenesansu (niem. Historismus).

Kopuła, zwieńczona krzyżem i wiatrowskazem miała 114 metrów wysokości. Pod nią znajdował się główny kościół (Predigtkirche). Po południowej stronie została wzniesiona mniejsza świątynia, tzw. Kościół Chrztów i Ślubów (Tauf- und Traukirche) oraz pięknie zdobiona cesarska klatka schodowa (das Kaiserliche Treppenhaus). Od północy z kolei powstał kościół poświęcony pamięci Hohenzollernów (Denkmalskirche), z kryptą rozciągniętą również pod główną świątynią.

Wojna i odbudowa

Podczas drugiej wojny światowej katedra uległa znacznemu uszkodzeniu. W maju 1944 roku bomba zapalająca spowodowała zapadnięcie się kopuły do środka świątyni, tak, że zawalił się również sufit krypty. Pożar niemal całkowicie zniszczył wnętrza. W latach 50. ubiegłego wieku przeprowadzano niezbędne prace zabezpieczające, m.in. zakryto otwór w kopule. Jednak odbudowa i rekonstrukcja zewnętrznych fasad rozpoczęła się dopiero w 1975 roku.

Ze względu na ograniczone środki finansowe, jak i z powodów politycznych, dokonano przy tym znacznych uproszczeń. Kościół Pamięci, jako symbol monarchii, został całkowicie rozebrany, kopuły wieżyczek zredukowane w wysokości i formie, a główną kopułę z latarnią i krzyżem odtworzono w prostszej postaci. Nabożeństwa, które po wojnie odbywały się w krypcie, można było przenieść na początku lat 80-tych do Kościoła Chrztów i Ślubów, a w 1993 roku do głównej świątyni, kiedy zakończyły się niezbędne prace restauracyjne.

Katedra obecnie

Od tego czasu kościół służy członkom gminy ewangelickiej, odbywają się tutaj koncerty, przedstawienia o tematyce religijnej i sporadycznie uroczystości państwowe. Tak było np. w lutym 2006 roku, kiedy uhonorowano zmarłego byłego prezydenta Niemiec, Johannesa Rau (1931-2006), czy w marcu 2007 roku, kiedy odbyła się msza ekumeniczna z okazji 50-rocznicy podpisania Traktatów Rzymskich.

Co koniecznie trzeba zobaczyć w Katedrze Berlińskiej

• Ołtarz w głównym kościele (Altar/Altarraum) – oczywiście zwiedzając świątynię, nie da się pominąć ołtarza. Zwłaszcza, że spora jego część nie została zniszczona i pochodzi jeszcze z poprzedniego kościoła. Wykonany z białego marmuru i onyksu ołtarz to dzieło Friedricha Augusta Stülera. Za nim znajdują się pozłacane figury dwunastu apostołów, które pierwotnie bez złoceń i wraz z trzema odlanymi w brązie furtami tworzyły wyszukane ogrodzenie oddzielające chór od wiernych. Figury wzorowane są na postaciach zdobiących grób św. Sebalda w Norymbergi. Aby tzw. Ściana Apostołów i ozdobne kandelabry wpasować do nowego otoczenia, umieszczono je na wysokich podstawach. Za nimi znajduje się mniejszy ołtarz z marmurową chrzcielnicą. Ponad ołtarzem uwagę zwracają trzy wielkie okna z malowidłami, przedstawiające narodziny, ukrzyżowanie i zmartwychwstanie Chrystusa. Jeszcze wyżej w trzech owalnych oknach są postacie aniołów, każdy z atrybutem dopasowanym do tematyki obrazu poniżej. Szklane malowidła powstały na podstawie obrazów malarza Antona von Werner (1843-1915), zatrudnionego swego czasu przez cesarza przy ozdabianiu świątyni.
• Organy (Orgel) – znajdują się naprzeciwko ołtarza i składają z 7269 piszczałek, a pochodzą ze słynnego warsztatu Wilhelma Sauera we Frankfurcie nad Odrą (1905). Przez pewien czas były to największe organy katedralne w Niemczech, dopóki Sauer nie wykonał jeszcze większych dla Hali Stulecia we Wrocławiu (zainstalowane w 1913 roku, ponad 16 tysięcy piszczałek). Część z nich znajduje się obecnie we wrocławskiej katedrze. Frankfurcka firma W. Sauer Orgelbau, założona w 1857 roku, funkcjonuje do dzisiaj.
• Reprezentacyjne sarkofagi pruskich władców – w głównym kościele znajdują się niezwykle ozdobne sarkofagi brandenburskich i pruskich władców. Na lewo od głównego ołtarza można zobaczyć najstarszy grobowiec, wykonany dla elektora Jana Cicero (1455-1499) w 1530 roku przez Hana Vischera z Norymbergi (tworzącego również dla Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu i Kościoła Mariackiego w Krakowie). Cicero był pierwszym z panujących Hohenzollernów, który został pochowany w Brandenburgii ( wówczas w klasztorze Lehnin). Do berlińskiej katedry został przeniesiony z polecenia jego syna. Po prawej stronie ołtarza znajdują się dwa podobne sarkofagi, które już z daleka przyciągają wzrok barokową zbytkownością. Zostały one wykonane dla pierwszej pary królewskiej, Fryderyka I (1657-1713) i Zofii Charlotty Hanowerskiej (1668-1705) na podstawie projektów Andreasa Schlütera.
• Makiety i modele – przy wejściu na kopułę znajduje się model katedry berlińskiej z 1905 roku, przy którym warto zatrzymać się na chwilę, aby porównać wygląd ze stanem obecnym (widoczny jest np. wyburzony po wojnie Kościół Pamięci). Wspinając się wyżej, miniemy brązowe popiersie architekta katedry, Juliusa Carla Raschdorffa, który co niektórym może przypominać wyglądem naszego Marszałka. Po drodze natkniemy się również na niewielkie Muzeum Katedralne i kolejne modele. To tutaj można zobaczyć jak wyglądała wcześniejsza, skromniejsza katedra z XVIII w. oraz ta, po przebudowie przez Karola Fryderyka Schinkla. W muzeum znajdują się także modele nowej katedry, które nie zostały zrealizowane, a przygotowane przez Stülera w XIX wieku. Przed kolejnymi schodami miniemy jeszcze model obecnej katedry.
• Panorama z kopuły (Kuppel) – widok z kopuły katedry berlińskiej jest jednym z najciekawszych w stolicy. Taras położony jest niezbyt wysoko w porównaniu z pobliską wieżą telewizyjną (ok. 60 m), ale co ważniejsze, jest na wolnym powietrzu. Widoku nie ograniczają żadne kratki, jak np. w Panorama Point przy Placu Poczdamskim. Dobrze prezentują się historyczne dzielnice Berlina, Wyspa Muzeów, Aleja Pod Lipami, Sprewa, Czerwony Ratusz oraz odbudowany pałac miejski (Forum Humboldtów). Niestety, aby wejść na górę, trzeba się wspiąć po schodach (270), gdyż nie ma windy. Przejścia chwilami są dość wąskie. Po drodze trzeba okrążyć pół kopuły (wewnątrz), ale za to dostępny jest przeszklony balkon, z którego rozpościera się wspaniały widok na ołtarz. Nie zapomnij spojrzeć tam w górę na oszałamiające mozaiki, zdobiące wnętrze kopuły i odrestaurowane w pełni dopiero w 2002 roku. Później nie będzie już okazji. UWAGA: drzwi do zejścia są z innej strony (Ausgang), nawet jeśli chcemy zrezygnować z podziwiania widoku, bo jest np. deszcz, należy obejść całą kopułę do drzwi „zejściowych”. Inaczej możemy bardzo przeszkadzać innym wchodzącym (może się zdarzyć, będąc już wewnątrz kopuły, że w ogóle nie wyjdziemy „wejściem”, bo niektóre drzwi mają klamkę tylko z jednej strony).
• Krypta Hohenzollernów (Hohenzollerngruft) – z powodu remontu zamknięta do 2024 roku, a poniższy opis pochodzi sprzed remontu. Przez kryptę wiedzie wyjście z katedry, ale jeśli ktoś nie jest szczególnie zainteresowany dziejami rodu Hohenzollernów lub sztuką nagrobkową (mimo wszystko, jest co oglądać), to wizyta w podziemiach zajmie mu kilka minut. Plan krypty jest bardzo prosty. Są to dwa główne pomieszczenia, w których znajdują się 94 sarkofagi, co czyni berliński grobowiec największym w Europie, jeśli chodzi o miejsce pochówku jednej rodziny. Ostatnim królem, który został tu pochowany był Fryderyk Wilhelm II (1744-1797). Jego następcy spoczywają między innymi w ogrodach Charlottenburga i Sanssouci. Nie ma tutaj żadnego z trzech ostatnich cesarzy niemieckich. Ostatni pochówek odbył się w 1915 roku i został zorganizowany dla zmarłej w dniu narodzin Viktorii Mariny, wnuczki cesarza Wilhelma II.

Katedra Berlińska (Berliner Dom)

Tematyka: religia, architektura, Hohenzollernowie, punkt widokowy
Adres: Am Lustgarten, 10178 Berlin
Telefon: +49 30 20269136
Www: www.berlinerdom.de
Godziny otwarcia: pn.-pt. 9.00-18.00, sb. 9.00-17.00, nd. 12.00-17.00, ostatnie wejście na godzinę przed zamknięciem; zamknięty dla zwiedzających podczas koncertów oraz nabożeństw
Wstęp: 10€ (7,5€)

Informacje praktyczne

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie? Około jednej do półtora godziny.
Toalety: płatna przy zejściu do krypt.
Gastronomia, sklepy: Przy wyjściu znajduje się bardzo przyjemna kawiarnia Domcafé, która w letnim sezonie ma wystawiony ogródek (kawa, ciasto). Za wyjściem z krypt, a przed kawiarnią znajduje się sklep z pamiątkami, religijnymi akcesoriami i księgarnią.
Fotografowanie: w katedrze można fotografować bez lampy błyskowej. Nie ma opłat za pozwolenie na fotografowanie.
Święta kościelne i państwowe: katedra jest otwarta w każdy dzień tygodnia, zwiedzanie może być jednak ograniczone przez odbywające się nabożeństwa, modlitwy, koncerty lub przedstawienia. Główne nabożeństwa odbywają w niedziele o 10.00, krótkie modlitwy są od poniedziałku do soboty o 12.00 (około 15 minut). Aktualne godziny otwarcia oraz wydarzenia w katedrze dostępne są tutaj.
Koncerty: w katedrze odbywają się liczne koncerty, niektóre są bezpłatne. Na tej stronie można zapoznać się z kalendarzem. W katedralnym sklepie są do nabycia płyty CD z koncertami wykonanymi na organach Sauera.
Bilety kombi, karty muzealne itd. czyli jak uczynić zwiedzanie trochę tańszym? Cena biletu do protestanckiej świątyni to, jak na warunki berlińskie, dość spory wydatek, ale trzeba pamiętać o wysokich kosztach utrzymania gmachu oraz prowadzonych kosztownych pracach renowacyjnych. Do zniżek uprawnia m.in. (1) Berlin WelcomeCard. (2) Bilet rodzinny (Familienticket): dorosły, który uiści za siebie opłatę za wstęp może wejść z trójką dzieci/młodzieży do lat 18
Inne: żeby nas nic nie ominęło, przy zwiedzaniu najlepiej wybrać następującą kolejność: główny kościół, Kościół Chrztów i Ślubów, loża dyplomatów, Muzeum Katedralne, kopuła, krypta, sklep, kawiarnia (do 2024 roku bez krypty). Wejście do kas jest przy drzwiach z tablicą „Eingang” (zazwyczaj to drzwi najbardziej na prawo, czasami jest przestawiana do innych drzwi). W kościele należy mieć wyciszone telefony komórkowe i trzeba pamiętać, że dla innych jest to miejsce modlitwy. Do kościoła nie można wchodzić z dużym bagażem, dopuszczalne są tylko te o rozmiarach DIN A4. Przy katedrze znajdują się szafki na bagaże, ale ich ilość jest ograniczona. Zaleca się skorzystanie z szafek na dworcu kolejowym (najbliższy Alexanderplatz) lub pozostawienie bagażu w hotelu.

Dojazd:

S-Bahn: S3, S5, S7, S9 (Hackescher Markt)
U-Bahn: U5 (Museumsinsel)
Tramwaj: M4, M5, M6 (Spandauer Str./Marienkirche)
Autobus: 100, 300 (Lustgarten)

Zobacz położenie Katedry Berlińskiej na mapie Google

To może Cię również zainteresować

12-minutowy, amatorski film HD bez komentarzy, pokazujący bardzo skrzętnie wiele zakamarków w katedrze

Fragment koncertu w katedrze, wykonany na organach Sauera

Krótki pokaz zdjęć katedry w niecodziennym oświetleniu podczas Festiwal of Lights 2012. Przyjemne

Źródła:
Lars Eisenlöffel, Der Berliner Dom, Deutscher Kunstverlag, Berlin 2015