Spandauer Weihnachtsmarkt

Patrząc na moją relację z jarmarków z 2015 roku i kilka późniejszych aktualizacji, zawierzyłam, że Weihnachtsmarkt w Spandau trzyma się dobrze i można go tak zostawić. Niestety, wizyta w 2024 roku odarła mnie z tych złudzeń. I prawdę mówiąc, było mi trochę przykro na myśl, co się stało z tą imponującą imprezą. Może czasy świetności jeszcze powrócą, ale wydaje mi się, że „image” największego jarmarku pod względem ilości stoisk w Niemczech, to już obraz stracony.

Krótki powrót do przeszłości

Były czasy, kiedy od ratusza Spandau aż do granicy z cytadelą rozciągał się olbrzymi jarmark świąteczny. A nawet dwa, zsynchronizowane w czasie. Ten bliżej dworca był bardziej rozrywkowy, miał więcej karuzel i egzotycznych stoisk. Na fasadzie ratusza wyświetlał się największy w Niemczech cyfrowy kalendarz adwentowy. Jarmark na rynku był z kolei bardziej tradycyjny, ze sceną (poznałam tam niemiecką grupę, grającą irlandzki folk i do dzisiaj mam ich płytę), choinką, wieńcem adwentowym i ogromem stoisk. Podobno w weekendy ich liczba dochodziła do 400. Przeliczmy! Średnio pół minuty na każde stoisko dawało nam 3 godziny i 20 minut. To było do zrobienia w jeden wieczór, prawda?

Poza tym wokół kościoła Św. Mikołaja (Nikolaikirche), kolebki brandenburskiej i berlińskiej reformacji, znajdowała się żywa szopka oraz bezpretensjonalny średniowieczny jarmark. To właściwie było obozowisko rękodzielników, historycznych rekonstruktorów oraz szynkarzy, serwujących dziwne trunki.

Aaa, i jeszcze jedno, bo zaczęłam uaktualniać tagi postu i wyskoczył mi „gadający łoś”. To jarmark w Spandau jako pierwszy chwalił się trójwymiarowym łbem łosia, który gadał i śpiewał. Wiem, że to już żadna nowość, bo fajnego łosia widziałam ostatnio na jarmarku we Wrocławiu, ale spandawski łoś wciąż jest i nadal gada.

Spandau, Spandau

Przez lata namawiałam do wyjazdu na spandawski jarmark jako fajną alternatywę dla berlińskiego śródmieścia. Bo taniej (czasem nawet sporo), bo coś innego, bo te średniowiecze, no i wyprawę można było połączyć ze słynną cytadelą. Pod ratuszem jadłam najlepsze pieczarki z cebulą i papryką, a nieco dalej zawsze chwytałam czosnkową bagietę. Czosnkowe bagiety są nadal. Ale atmosfera nieco siadła.

Mimo wszystko mogę podać kilka powodów, dla których warto rozważyć wyjazd na drugi koniec Berlina.

Przede wszystkim, jeśli poznaliście już główne jarmarki w śródmieściu i wydaje Wam się, że na każdym jest to samo, to Spandau ze swoją ofertą może się spodobać. Są tu regionalni, drobni wystawcy, oferujący zarówno ciekawą gastronomię jak i rzemiosło. Przy wielu stoiskach widać starania, by gość nie czuł się kolejnym klientem do szybkiego obsłużenia, tylko kimś oczekiwanym. Jest na przykład budka z Glühweinem. Ale nie tak zwykła, bo to „Glühwein od babci” i sama babcia w białym czepku urzęduje w środku. Wino od winiarza też zdarza się tu częściej niż w śródmieściu -> zobacz artykuł o tym, jak kupować Glühwein. Ciekawostką jest stoisko z opiekaną na miejscu rybą.

Kolejnym powodem są ceny. Jest taniej, Glühwein od winiarza za 4€, crêpe z cukrem 3,5€, pieczarki z patelni 5€ (2024).

Wreszcie, rynek z choinką, tradycyjną piramidą i podświetlonymi stoiskami wciąż wygląda naprawdę dobrze i nie jest zatłoczony. A to oznacza, że spokojnie znajdziesz wolny stół, czy nawet ławę na swoją rundę grzanego wina. I obejrzysz sobie wszystko bez innych gości na plecach.

Skoro już wybierasz się tak daleko, to kilka praktycznych info

Do Spandau najlepiej dojedziesz kolejką miejską, S-Bahn S3, S5 lub S9. Dla wszystkich tych linii to stacja końcowa. Będąc w Berlinie, zawsze polecam korzystanie z aplikacji BVG, bo zaproponuje ona również połączenia regionalnym pociągiem i skróci czas dojazdu o 10-15 minut. Startując z dworca głównego Berlina (Hauptbahnhof Berlin) dojazd S-Bahnem zajmie około pół godziny. Jeśli zdecydujesz się na autobus, to może być to niezła wycieczka krajoznawcza i czasem  ma to sens, np. spod jarmarku przed pałacem Charlottenburg.

Wysiadając na dworcu w Spandau, kieruj się na wysoki gmach ratusza z wieżą. Jarmark zaczyna się tuż za nim. W zeszłorocznej edycji zaraz na początku rozstawionych było kilka karuzel, dalej są stoiska aż do rynku (Markt). I tam jarmark się kończy.

Będąc w Spandau możesz zwiedzić stare miasto z fragmentem murów miejskich, kościół św. Mikołaja z kulą armatnią z czasów napoleońskich wbitą w mur i oczywiście Cytadelę Spandau (pierwsza niedziela miesiąca wstęp bezpłatny). I zarąb… stacje metra z wystrojem z lat 80. ubiegłego wieku (Berlin Zachodni), U Spandau i U Altstadt Spandau. Zobacz koniecznie.

Moim zdaniem

Gastronomia: ***/***
Atrakcje dla dzieci: **/***
Świąteczny asortyment: **/***
Program na scenie: brak danych

Markt, 13597 Berlin Spandau (Rynek)
Otwarty: 24 listopada – 23 grudnia 2025
W godzinach: nd.-czw. 11.00-20.00, pt.-sb. 11.00-22.00
Wstęp: bezpłatny

Dojazd

S-Bahn: S3, S5, S9 (Spandau)
U-Bahn: U7 (Rathaus Spandau lub Altstadt Spandau)
Bus: M36, M37, M45, X33, X36, X37, 130, 134, 136, 237, 337, 638 (S+U Rathaus Spandau)

Na dworcu kolejowym Spandau zatrzymują się również pociągi regionalne i dalekobieżne.

Wielkanocne ogniska a tradycja

Rozpalanie ognisk w okresie ustępującej zimy, to zwyczaj wywodzący się jeszcze z kultur pogańskich. Ogień miał przepędzić złe duchy i zwiastować odradzającą się naturę. W niektórych regionach, tak jak u nas, przyjęło się palić słomiane kukły symbolizujące czarownicę lub zimę.

Osterfeuer, czyli wielkanocne ognisko to dość popularny zwyczaj w Niemczech. Rozpalane są najczęściej w Wielką Sobotę, ale są też miejsca, gdzie czyni się to w Wielkanoc lub nawet Wielkanocny Poniedziałek. Tak jest na przykład w Sauerland (Nadrenia Północna-Westfalia). W części Bawarii przyjęło się palenie kukły Judasza Iskarioty, jako tego, który przyczynił się do śmierci Jezusa.

Ogniska w Berlinie

W Berlinie wielkanocne ogniska nie mają wymiaru religijnego. Są to raczej akcenty folklorystyczne, podobnie jak zające czy szukanie jajek. Towarzyszą im imprezy dla rodzin, gdzie dzieci mogą poszukać jajek z czekolady lub wziąć udział w kreatywnych zajęciach. Dla dorosłych jest piwo, grill, a jeśli święta wypadają wcześnie to serwowany jest jeszcze glühwein (grzane wino).

Ogniska nie są samowolką. To zawsze zorganizowane przedsięwzięcie z udziałem straży pożarnej, która rozpala, pilnuje i gasi ogień. Przy tych dużych stosach pieczenie kiełbasek ze względów bezpieczeństwa nie jest dozwolone. Są jednak wyjątki.

Wybierając się do Berlina na święta, warto spojrzeć na kilka propozycji wielkanocnych ognisk:

Spandau (Gatow)

To co początkowo było małą imprezą o wiejskim charakterze, rozrosło się w ostatnich latach przed pandemią do pokazu z udziałem kilku tysięcy uczestników. Organizator, czyli lokalna ochotnicza straż pożarna, wprowadziła zatem opłatę za wstęp. Mimo to, ogień jest tam „robiony” dalej ogromny. Przyjemna lokalizacja niedaleko brzegów Haweli.
Osterfeuer Spandau
Termin 2024: jeszcze nie podany, przypuszczalnie 30 marca (sobota)
Godziny: 15.00 (start), 16.00 (szukanie jajek dla dzieci), 17.30 (rozpalenie ognia)
Wstęp: 1€
Inne: wnoszenie własnych napojów zabronione, na miejscu sprzedawane w butelkach
Gdzie: Buchweildzeile/265 Strasse, 14089 Berlin
Dojazd: bus X34, 134 (Gatow Kirche), 334 (Alt Gatow)

Britzer Garten (Neukölln, Britz)

Tradycyjnie w Ogrodach Britz, w sobotę 30 marca odbędzie się wielkanocne ognisko. Do tego muzyka na żywo (Band Rob Ryan Roadshow), a wcześniej atrakcje dla dzieci. To bardzo popularna miejscówka dla berlińczyków. Uwaga, wstęp to koszt wejścia do ogrodów na cały dzień (Tageskarte), opłaca się zatem podjechać wcześniej i nieco pozwiedzać.
Britzer Garten
Kiedy: 30 marca 2024 (sobota)
Godziny: 18.00-21.00
Wstęp: 3€ (1,5€)
Gdzie: Sangerhauser Weg 1, 12349 Berlin
Dojazd: bus 181 (Windröschenweg)
www.britzergarten.de

Pferdesportpark Berlin-Karlshorst (Lichtenberg, Karlshorst)

Na terenie parku przyległego do toru wyścigów konnych w Karlshorst również zapłonie ognisko. Tutaj odbywa się ono zawsze w wielkanocną niedzielę. Organizatorzy zapraszają na festyn z muzyką na żywo od 15.00, a na ognisko od 17.30.

Pferdesportpark Berlin-Karlshorst
Kiedy: 31 marca 2024
Godziny: 15.00-20.00, ognisko od 17.30
Wstęp: wolny
Gdzie: Treskowallee 129, 10318 Berlin
Dojazd: S-bahn S3 (Karlshorst), tramwaj M17, 21, 27, 37 (Treskowallee/Ehrlichstr.)

Strandbad Wendenschloss (Treptow-Köpenick)

Mój typ na 2024 rok. Przy ładnej pogodzie połączyłabym ze spacerem wzdłuż rzeki Dahme lub wypadem na najwyższe, naturalne wzgórze Berlina, Müggelberg (115 m. n.p.m.) oraz wejściem na wieżę widokową Müggelturm.

Na plaży przy jednym z nielicznych kąpielisk rzecznych w Berlinie co roku organizowane jest wielkanocne ognisko. Już od godziny 12.00 z oprawą muzyczną, atrakcjami dla dzieci i gastronomią. Uwaga, miejsce to jest do odległe od śródmieścia, najlepiej zawczasu zorientować się o której godzinie można wrócić z pobliskiej pętli tramwajowej (Wendenschloß).

Strandbad Wendenschloss
Kiedy: 30 marca 2024 (sobota)
Godziny: 12.00-22.00
Wstęp: wolny
Gdzie: Möllhausenufer 30, 12557 Berlin
Dojazd: tramwaj 61, 62, 68 (Wendenschloß), bus 61 (Wendenschloß)

Fennpfuhl (Lichtenberg)

Impreza w 2024 roku niepotwierdzona (w 2023 nie odbyła się).

Jest to impreza organizowana co roku przez komunalną spółkę mieszkaniową HOWOGE w niewielkim parku przy stawie Fennpfuhl. Jako, że przez kilka lat mieszkałam w pobliżu, chętnie wychodziłam na grilla, glühwein, ognisko i fajerwerki w wielkanocną sobotę. Czasem oglądałam je z tarasu bloku, bo zaczynały się o 21.50.

Na miejscu jest scena z muzyką. Raz trafiłam na enerdowską legendę, Dirka Michaelisa z przebojem „Als ich fortging”, koniecznie poszukajcie w necie! Do tego jest wielkanocny jarmark, atrakcje dla dzieci i stoiska z gastronomią. Tuż przed 22 rozpoczyna się ogromny, jak na osiedlową imprezę, pokaz fajerwerków z płonącym zającem na końcu. Polecam. W sumie kameralna atmosfera.

HOWOGE-Osterfeuer,
Karl-Lade-Str., 10369 Berlin
Dojazd: tramwaj M8 (Anton-Saefkow-Platz, Roederplatz), M13, 16 (Roederplatz)

Oto krótki, 3 minutowy film nagrany przeze mnie w 2013 roku na festynie w Pfennfuhl. Berlimix.net to dawna nazwa mojej berlińskiej działalności. Jak widać na wideo było jeszcze dużo śniegu

Wielkanocne ogniska w Berlinie wydają się jeszcze mało znane polskim turystom, a to ciekawy sposób na zagospodarowanie soboty przed Wielkanocą. Byłe/aś już na takiej imprezie?