Wyspa Muzeów w Berlinie. Okrągły jubileusz w 2025 roku

Wyspa Muzeów w Berlinie powinna być znana każdemu miłośnikowi sztuki. Któż bowiem nie słyszał o Ołtarzu Pergamońskim czy popiersiu królowej Nefretete. Przyznam, że kiedy dowiedziałam się o planowanym jubileuszu, nie od razu skojarzyłam, od którego to wydarzenia został on wyznaczony. Setki razy, stojąc przed fasadą Starego Muzeum, pierwszym wybudowanym w Berlinie, opowiadałam o jego otwarciu w 1830 roku. Baaa, grupom szkolnym kazałam wyliczać datę zapisaną rzymskimi znakami, widoczną w inskrypcji na fasadzie (1828). Ale skąd 1825?

Otóż 9 lipca 1825 roku położono kamień węgielny pod budowę pierwszego, publicznego muzeum sztuki w stolicy Prus. Takie istniały już w Paryżu, Lizbonie i Londynie. Berlin nie chciał być gorszy.

Z ciekawości spojrzałam do kronik miasta, czy w 1925 roku odbywały się jakieś uroczystości i wygląda na to, że decydenci, naukowcy czy artyści byli jednak zajęci czymś innym. Oto 9 lipca 1925 roku Albert Einstein przedstawił Berlińskiej Akademii pracę pt. „Jednolita teoria pola grawitacji i elektryczności”. Kilka dni wcześniej w Pruskiej Akademii Nauk chemik Otto Hahn wygłosił mowę z okazji przyjęcia do owej instytucji. W 1938 roku, wraz z Fritz’em Strassmannem przeprowadzi on pierwszą reakcję rozszczepienia atomu. A wracając do lipca 1925 roku, to właśnie wtedy oficjalnie nakazano zakładać psom kagańce.

Tak jak przypuszczałam, 100. rocznicę powstania berlińskich muzeów obchodzono w 1930 roku. 1 sierpnia w oranżerii pałacu Charlottenburg otworzono na nowo muzeum poświęcone twórczości rzeźbiarza Daniela Raucha. Znacznie ważniejszym wydarzeniem było jednak otwarcie nowego gmachu Muzeum Pergamonu. Tego, które stoi do dzisiaj i jest aktualnie w remoncie. Miało to miejsce 2 października.

I tak właśnie zamierza świętować Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (Stiftung Preußischer Kulturbesitz), która zarządza m.in. Państwowymi Muzeami w Berlinie. Przez 5 lat, począwszy od tego roku.

Pięć to również liczba muzeów wchodzących w skład kompleksu Wyspa Muzeów, dlatego każde z nich dostanie co roku swoją własną prezentację.

Wystawy w 2025 roku

Trzy duże wystawy specjalne zostaną otwarte w 2025 roku, pierwszym z pięciu lat jubileuszowych. Wystawa „Grundstein Antike. Berlins erstes Museum” (dosł. „Kamień węgielny antyku. Pierwsze muzeum Berlina”) prowadzi bezpośrednio do początków powstania Wyspy Muzeów. Ekspozycja ukazuje architekturę i historię Starego Muzeum jako rdzenia dzisiejszej kolekcji antycznej oraz wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO kompleksu Wyspy Muzeów.

W 2025 roku wystawa „Mythen in Stein. Göbeklitepe und die Welt der letzten Jäger” („Mity w kamieniu. Göbeklitepe i świat ostatnich myśliwych”) zabierze zwiedzających w podróż do stanowiska archeologicznego Göbeklitepe w południowo-wschodniej Turcji, również wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Z kolei wystawa „Goya – Monet – Degas – Bonnard – Grosse. Die Scharf Collection” w Starej Galerii Narodowej po raz pierwszy w pełnym zakresie zaprezentuje niemiecką prywatną kolekcję francuskiej sztuki XIX i XX wieku oraz współczesnej sztuki międzynarodowej.

Ponadto planowana jest spektakularna prezentacja archeologicznych eksponatów z Włoch i Rumunii. Więcej szczegółów dotyczących programu zostanie opublikowanych w pierwszym kwartale 2025 roku.

Źródła:
Informacje Prasowe Stiftung Preußischer Kulturbesitz

Nie lubię muzeów

Nawet jeśli ktoś nie przepada za muzeami, polecam obejrzeć cały kompleks z zewnątrz. Szczególnie urokliwe są kolumnady przy Starej Galerii Narodowej, których gruntowny remont zakończył się w zeszłym roku. To jedno z mniej znanych miejsc w Berlinie, w którym instagramowe i tik-tokowe (tylko bez szaleństw) fotki oraz nagrania wyjdą spektakularnie.

Nie jest jeszcze znany termin, ale pod kolumnadę powróci wyjątkowy bar z odświeżającymi napojami i programem powstałym przy współpracy z portalem VisitBerlin. Jeśli będzie to tak, jak w zeszłym roku, to w sierpniu od czwartku do niedzieli w godzinach 16.00-22.00 (niedziela do 20.00) będzie można się rozsiąść na leżakach z drinkiem w ręku. A w każdy czwartek dodatkowo coś z kultury (najczęściej odczyty) i po 18.30 muzyka z DJ-em. Wstęp do Kolonnaden-Bar wolny.

Ponadto zapowiadane są Noce Filmowe z UFA (klasyki kina) na świeżym powietrzu, koncerty i wystawy pod gołym niebem.

Ołtarz Pergamonu dostępny od 2027 roku

I jeszcze coś, z czego może nie wszyscy zdają sobie sprawę. Pamiętam bowiem, jaka „rozpacz” podsycana przez media clickbajtami, została rozpętana przy zamknięciu ostatniego fragmentu Muzeum Pergamonu. Krzykliwe tytuły lamentowały o nadchodzącej, wieloletniej niedostępności najsłynniejszego muzealnego obiektu w Berlinie, co mogło budzić pewien smutek, zważywszy na podawaną datę otwarcia – w 1937 roku.

Mało kto zauważał wówczas trzeźwo, że tak jak muzeum było zamykane etapami, tak będzie też następować jego ponowne otwarcie. A fragment z Ołtarzem Pergamonu będzie dostępny już w 2027 roku i odwiedzający będą do niego przechodzić przez wspomnianą kolumnadę. Swoją drogą, do Muzeum Pergamonu wchodziłam już tyloma różnymi drogami, że jeszcze tylko takiej przez dach mi brakuje…

Byliście w Muzeum Pergamońskim?

[cq_vc_infoblock bgcolor=”#ab006f” elementshape=”rounded” titlecolor=”#ffffff” titlebgcolor=”#ffffff” subtitlecolor=”#ffffff” avatarpos=”left” icon_entypo=”entypo-icon entypo-icon-info” iconbg=”#ffffff” iconcolor=”#ab006f”]Muzeum Pergamonu z powodu remontu jest całkowicie zamknięte. Ponowne otwarcie sali z Ołtarzem Pergamońskim oraz północnego skrzydła zaplanowano na 2027. Całe muzeum zostanie otwarte w 2037 roku. W tym też roku Berlin będzie obchodził swoje 800-lecie.[/cq_vc_infoblock]

Muzeum Pergamonu

Położony centralnie pośród muzealnego kompleksu budynek, został wzniesiony w neoklasycystycznym stylu w latach 1910-1930 wg planów Alfreda Messela i Ludwiga Hoffmanna. Stanął on na miejscu mniejszej budowli (otwarte 1901-1909), która z powodu wad technicznych musiała zostać rozebrana jeszcze przed pierwszą wojną światową. Nowoczesna hala wejściowa z 1982 roku służyła jako główne wejście do 2014 roku.

W drugiej połowie XIX wieku, dzięki pracom niemieckich archeologów, berlińskie zbiory znacznie powiększyły swój stan. Wykopaliska prowadzone były m.in. w Olimpii, Pergamonie, Magnezji, Prienie, Milecie i na Samos. Gmach muzeum z 1930 roku był jednym z pierwszych na świecie (jak nie pierwszym), wzniesionym pod konkretne zabytki architektury. Należy do nich m.in. monumentalny Ołtarz z Pergamonu, od którego muzeum wzięło swoją nazwę.

Dzisiaj zbiory podzielone są na trzy części: Kolekcja Klasycznej Sztuki Starożytnej (Antikensammlung), Muzeum Bliskiego Wschodu (Vorderasiatisches Museum) i Muzeum Sztuki Islamu (Museum für Islamische Kunst).

Co koniecznie trzeba zobaczyć w Muzeum Pergamonu

• Ołtarz Pergamonu (Pergamonaltar) – monumentalne dzieło hellenistycznej architektury, wzniesione w Pergamonie w II w. p.n.e. z polecenia Eumenisa II dla uczczenia zwycięskiej bitwy nad Galatami (plemiona pochodzenia celtyckiego osiadłe w Małej Azji). Ołtarz, poświęcony Zeusowi i Atenie, stanowił wolno stojącą budowlę (nie w świątyni) i miał wymiary 36 x 34 metry. Długość zewnętrznego, tzw. Wielkiego Fryzu, przedstawiającego walkę bogów z gigantami, wynosiła 120 metrów. Wewnętrzny fryz, o wymiarach 79 metrów, otaczający właściwy ołtarz przedstawia dzieje Telefosa, syna Heraklesa, uważanego za mitycznego założyciela Pergamonu (obecnie Bergama w Turcji). Warto spojrzeć na makiety ustawione po obu stronach monumentalnych schodów, przedstawiające model starożytnego Pergamonu (akropolu) oraz samego ołtarza.
• Brama Targowa z Miletu (Markttor von Milet) – wzniesiona w II w n.e. w mieście Azji Mniejszej, Milecie, prawdopodobnie z okazji wizyty cesarza Hadriana w 129 r. Łączy w sobie greckie i rzymskie elementy architektoniczne, możliwe, że niegdyś ozdobiona była licznymi rzeźbami. Zniszczona w średniowieczu podczas trzęsienia ziemi. Fragmenty bramy odkryto podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych przez Thomasa Wieganda w latach 1899-1903.
• Brama Ischtar i droga procesyjna Babilonu (Ischtar-Tor/Prozessionsstraße von Babylon) – główna atrakcja i najbardziej wizualny obiekt Muzeum Bliskiego Wschodu. Brama poświęcona została bogini Isztar, w mitologii mezopotamskiej bogini wojny i miłości. Wzniesiona na przełomie VII i VI w p.n.e. za panowania króla Nabuchodonozora II, stanowiła początek drogi do świątyni Marduka, bóstwa opiekującego się miastem. Uwagę zwracają dekoracyjne, glazurowane, niebieskie cegły pośród których umieszczono wypukłe wyobrażenia zwierząt (w liczbie 575), symbolizujące bóstwa: lwy (Isztar), węże-smoki (Marduk) i byki (Adad, bóg burzy, deszczu, piorunów).
• Fasada pałacu Mschatta (Mschatta-Fassade) – liczący sobie 33 metry długości fragment pałacu Mschatta był podarunkiem od sułtana osmańskiego Abdülhamida II dla cesarza Niemiec, Wilhelma II. Pochodzi on z nigdy nie ukończonego pustynnego pałacu, wznoszonego w VIII w. za panowania kalifa al-Wailda II w Jordanii. Nazwę Mschatta, oznaczającą dosłownie „zimowy obóz” przyjęli beduini, właściwe określenie się nie zachowało. Niedokończona budowla uległa później zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi. Fasada jest bogato zdobiona reliefami przedstawiającymi motywy roślinne (liście akantu) oraz zwierzęce (woły, lwy), jak również stworzenia z mitologii (centaury, gryfy).
• Pokój z Aleppo (Aleppo Zimmer) – będący również częścią Muzeum Sztuki Islamskiej to drewniana, bogato zdobiona boazeria pokoju przyjęć domu kupieckiego w Aleppo z początku XVII w. Boazeria ma 2,5 metra wysokości i 35 metrów długości. W panelach ukryte jest 14 drzwiczek prowadzących niegdyś do innych pomieszczeń lub schowków. Malowidła zawierają zarówno chrześcijańskie, jak i islamskie motywy, psalmy, przysłowia i wiersze.

Muzeum Pergamonu (Pergamonmuseum)

Tematyka: architektura, sztuka starożytna, islam
Adres: Am Kupfergraben 5, 10178 Berlin
Wejście: James-Simon-Galerie, Bodestraße, 10178 Berlin
Telefon: +49 30 266424242 (pn.-pt. 9.00-16.00)
Www: www.smb.museum
Godziny otwarcia: aktualnie zamknięte z powodu remontu

Dojazd:

S-Bahn: S3, S5, S7, S9 (Hackescher Markt); S1, S2, S25, S26 (Friedrichstraße)
U-Bahn: U5 (Museumsinsel)
Tramwaj: M1, 12 (Am Kupfergraben); M4, M5, M6 (Hackescher Markt)
Autobus: 100, 300 (U Museumsinsel)

Zobacz położenie Muzeum Pergamonu na mapie Google

To może Cię również zainteresować

Oficjalna prezentacja Muzeum Pergamonu na kanale YouTube Państwowych Muzeów w Berlinie (2011)