Plac Aleksandra. Skąd jego popularność?

Plac Aleksandra (Alexanderplatz) jest w każdym przewodniku, choć nie jest to najpiękniejsze i najciekawsze miejsce w Berlinie. Skąd zatem jego popularność? Otóż przez lata, plac ten i pobliska wieża telewizyjna były dumą władz NRD i wizytówką wschodniego Berlina. Tutaj trzeba było być. Zobaczyć efekty odbudowy miasta, szereg budynków z ozdobami o ludowej tematyce, oryginalny zegar pokazujący czas na całym świecie czy kolorową fontannę. To było miejsce spotkań.

Trochę historii, czyli co tu było dawniej

W XVII w.  tuż za bramą miejską w tym miejscu było rozwidlenie dróg, a dalej rozpościerały się pola uprawne. Później handlowano tu wełną i bydłem (stąd zwyczajowa nazwa Ochsenplatz – Plac Wołowy), a plac często wykorzystywano do ćwiczeń wojskowych. Zabudowa wokół była niska i raczej niepozorna.

Dopiero wraz z budową linii kolei miejskiej w 1882 r. i przyłączeniu przedmieść do Berlina plac zyskał na znaczeniu. Powstały tu hotele, gospody, domy towarowe. Na początku XX wieku do dalekobieżnej kolei, tramwajów i omnibusów dołączyło metro. W latach 20. ubiegłego wieku literacki pomnik wystawił temu miejscu Alfred Döblin ze swoją najsłynniejszą powieścią „Berlin Alexanderplatz”.

Wojna i socrealizm

Bombardowania w czasie II wojny światowej zamieniły Alexa w pole gruzu. W latach 60-tych ubiegłego wieku magistrat wschodniego Berlina próbował nadać temu miejscu nowy, stołeczny blask poprzez budowę kilku wieżowców (Dom Nauczyciela, Dom Podróży czy Dom Elektrotechniki).

Ruch samochodowy puszczono naokoło, a plac został zamieniony na deptak. Z czasów przedwojennych zachowały się jedynie, częściowo odbudowane, dwa ośmiopiętrowe biurowce Berolinahaus i Alexanderhaus (1928-31). Zostały one wzniesione przez architekta Petera Behrensa w stylu „Nowej Rzeczywistości”. W ich pobliżu, do 1944 r., stał posąg Beroliny, potężnej figury kobiecej uosabiającej miasto. Jednak został on ostatecznie przetopiony na potrzeby wojenne. Dzisiaj można tu zobaczyć 10-metrowy Zegar Urania, pokazujący aktualny czas w ponad 140 miastach na świecie (1969). Po północnej stronie wznosi się Hotel Park Inn (1967-70), póki co najwyższy budynek w Berlinie (125 m).

Nowe tysiąclecie i nowe plany

W 1993 r. architekt Hans Kollhoff przedłożył nieaktualne już plany przebudowy placu i wzniesienia 12 wieżowców o wysokości powyżej 150 m. Wyburzone miałyby zostać socjalistyczne gmachy (również te uznane za zabytki) oraz Fontanna Przyjaźni (1969) pośrodku placu. W ramach tego planu została przebudowana fasada galerii handlowej Kaufhof (2004-2006), która stylem nawiązuje do lat międzywojennych. Kolejne, niedawno wzniesione, dwa centra handlowe, Alexa i die mitte, oraz Primark tworzą mekkę dla fanów zakupowych szaleństw.

Nazwa i symbol zmian

Plac Aleksandra zawdzięcza swoją nazwę carowi Rosji, Aleksandrowi I, który gościł z wizytą w Berlinie w 1805 r. Plac był również jednym z punktów zapalnych podczas rewolucji w marcu 1848 r., kiedy doszło tutaj do krwawych walk na barykadach. W 1918/1919 r. miały miejsce z kolei starcia policji z robotnikami, a 4 listopada 1989 r. demonstrowało tu 500 tys. ludzi, domagając się nowych, demokratycznych wyborów w NRD.

Plac Aleksandra (Alexanderplatz)

Adres: Alexanderplatz, 10178 Berlin-Mitte
Gastronomia i sklepy: bardzo dobre miejsce na zakupy ogólne, zakupy pamiątek, restauracje, imbisy, piekarnio-kawiarnie
Toalety: na placu przy posterunku policji oraz na dworcu kolejowym Alexanderplatz

Dojazd

Pociąg: RE1, RE2, RE7, RB14 (Alexanderplatz)
S-Bahn: S3, S5, S7, S9 (Alexanderplatz)
U-Bahn: U2, U5, U8 (Alexanderplatz)
Tramwaj: M4, M5, M6 (S+U Alexanderplatz) M2 (S+U Alexanderplatz/Memhardtstr.)
Bus: 100, 200 (S+U Alexanderplatz/Memhardtstr.), 248, 300 (S+U Alexanderplatz/Grunerstr.)

Zobacz położenie Placu Aleksandra na mapie Google

Wieża telewizyjna w Berlinie

Wieża telewizyjna jest najwyższą budowlą nie tylko w Berlinie, ale też w całych Niemczech. Z pierwotną wysokością 365 metrów przez wiele lat ustępowała w Europie tylko moskiewskiej wieży Ostankino. Podwyższenie masztu o oszałamiające 3 metry w 1997 roku nie utrzymało jej na podium. Obecnie jest to piąta, wolno stojąca budowla na naszym kontynencie.

Prestiżowy projekt NRD ukończono w październiku 1969 roku. Rocznie odwiedza ją ok. 1,2 mln osób. Do projektów i nadzoru budowy przyznaje się kilku architektów i dyrektorów budowlanych, stąd nie można jednoznacznie określić „ojca wieży”. Zadanie, jak na owe czasy, nie było proste, ponieważ brakowało wzorów i przykładów dla tak zaawansowanej technologicznie budowy w centrum miasta.

Trochę liczb, restauracja i widoki

Srebrna kula o średnicy 32 m waży 4 800 ton. Znajduje się w niej siedem poziomów, ale tylko dwa z nich są dostępne dla turystów. Na wysokości 203 m usytuowany jest taras widokowy, a cztery metry wyżej bardzo szczególna restauracja o nazwie Sphere (wcześniej Telecafé). Stoliki i fotele przy oknach umocowane są na platformie, która obraca się o 360° w ciągu godziny. Przy dobrej pogodzie widoczność sięga nawet 40 km, ale przy wyjątkowo sprzyjających warunkach sprawne oko dostrzeże nawet oddaloną o 70 km halę Wyspy Tropikalnej.

Znajdujące się pod wieżą pawilony zostały ukończone dopiero w 1973 r. Patrząc z góry mają przypominać strzałę lub lecącą rakietę. Obecnie znajdują się w nich kawiarnie, restauracja, muzeum i wypożyczalnia rowerów.

Muszę na wieżę

Nie, nie musisz. Znam wiele osób, które były w Berlinie i na wieżę nigdy nie wjechały. Powody są różne, od braku czasu, braku pieniędzy, klaustrofobii, lęku wysokości po tzw. „olew” na berlińskie klasyki. I przeżyli.

W moich programach, które przedstawiałam indywidualnym gościom lub małym grupom, zawsze podawałam informacje o możliwości wjechania na górę oraz kiedy to uczynić najlepiej. Decydowała się mniej niż połowa, bo nie jest to najtańsza atrakcja w mieście. A co dopiero licząc np. dla kilkuosobowej rodziny. Z drugiej strony zazwyczaj ci, którzy wjeżdżali, podejmowali tą decyzję jeszcze przed przyjazdem. Jest Brama, jest Reichstag, jest mur, musi być i wieża telewizyjna. Niech i tak będzie. Jestem zwolennikiem umiarkowanego planowania.

• Masz pieniądze (około 25 euro) i nie żal Ci ich wydać? Wjeżdżaj!
• Przypuszczasz, że odwiedzisz Berlin raz w życiu? Wjeżdżaj, a co tam!
• Zaliczasz moją listę TOP9 Berlina? Wjeżdżaj tym bardziej
• Kolekcjonujesz najwyższe budynki Europy lub świata? To tym bardziej powinieneś/aś wjechać

Nie musisz wjeżdżać, jeśli już byłeś na wieży. Nawet 30 lat temu. Wierz mi, niewiele się tam w środku zmieniło. Zmienił się trochę Berlin i widoki, to na pewno, ale lepiej pooglądać je z nowych punktów widokowych.

Daj sobie spokój, jeśli masz mało czasu, nie masz biletu online, i jeszcze niewiele widziałe(a)ś w Berlinie. Wieży jutro nie zburzą i nie zamkną za miesiąc (ekhmm, pisałam to przed pandemią, ale obecnie wszystko wróciło do normy). Ciekawe muzeum z powodu remontu potrafią zamknąć na pięć lat albo i dłużej. Szkoda spacerów i innych przeżyć, by czekać 2 godziny na wjazd i w dzikim tłumie przepychać się do okien. Są inne punkty widokowe.

Niektórzy zostawiają sobie coś specjalnie, by powrócić w dane miejsce jeszcze raz. Niegłupia idea. Z tego powodu ja pewnie nigdy nie wjadę na słynną wieżę Namsan w Seulu.

Muszę na wieżę i koniec!

O.k., jeśli musisz, to zapewne chcesz wiedzieć jak zaoszczędzić czas, a może i nawet trochę pieniędzy.

Czas

Bilety na wieżę można nabyć online i jest to już dużo prostsze niż przed kilkoma laty. Do tego, bilet będzie tańszy niż w kasie (są wyjątki, jeśli np. jesteś studentem). Najprostszą i najtańszą wersją jest po prostu wjazd na taras widokowy z określoną datą i godziną. Nie musisz wtedy stać w kolejce, ale jeśli nie wykorzystasz biletu, to wtedy Twoje wejście przepadnie. Nie przysługuje Ci zwrot pieniędzy lub zmiana terminu. Polecam gorąco zakup biletu online, jeśli planujesz wjechać na wieżę w sezonie letnim (kwiecień-październik), zwałszcza w weekendy lub święta.

To nie jest tak, że wieża telewizyjna jest oblegana przez cały rok. Tłoczniej może być w weekendy i popołudniami. Latem, w soboty i niedziele czas oczekiwania może rozciągnąć się nawet do trzech godzin. Jeśli o wjeździe na wieżę telewizyjną chcesz zdecydować na miejscu, to jest pewien sposób, by uniknąć kolejek. Wystarczy stawić się pod wieżą tuż przed otwarciem kas. Podaję je poniżej. Tuż to znaczy, 15-20 minut. Pewnie będzie już kolejka kilkunastu osób, ale sprzedaż pójdzie szybko. Wszystko zależy od tego, jak mądrze poukładasz swój dzień w Berlinie.

Wydatki

Niestety nie ma zbyt wielu sposobów, by obniżyć cenę biletu na tą jedną z najpopularniejszych berlińskich atrakcji. Studenci mają 20% zniżki przy kasie z ważną legitymacją. Posiadacze karty Berlin WelcomeCard otrzymają 25% zniżki. Najtańszy wariant tej karty na 48h kosztuje 26 euro (2024). Zakładając parę innych wstępów i korzystanie z komunikacji miejskiej, będzie się opłacać, gdyż zniżka na bilecie na wieżę telewizyjną wyniesie około 5 euro (przy obecnej cenie).

Wieża Telewizyjna jest również jedną z 30 atrakcji, z których można skorzystać bez dodatkowych opłat z kartą Berlin WelcomeCard All Inclusive. Więcej o tym już wkrótce.

Toalety

Bezpłatne toalety są w pawilonie wejściowym (na pierwszym piętrze) oraz na górze na obu tarasach.

Czas zwiedzania

Bez kolejki do kasy, gdy wejścia są na bieżąco, na wizytę najlepiej zaplanować od 45 min do godziny czasu (bez restauracji). Mogą zdarzyć się kolejki do bramek bezpieczeństwa, bo na przykład właśnie wchodzą trzy grupy autokarowe naraz. Na to nie ma rady, ale z reguły idzie to dość szybko.

Zakup biletów na miejscu i wejście

Wejście do pawilonu z kasami znajduje się od strony dworca kolejowego Alexanderplatz. Przed nim ustawione jest stoisko do wstępnej kontroli plecaków i toreb.

Pracownicy obsługi odmówią wstępu osobie z większym bagażem (można go zostawić za opłatą w szafkach bagażowych na dworcu Alexanderplatz, 4-6 €). Na górę nie można wnosić butelek, napojów, jedzenia, przedmiotów mogących stanowić zagrożenie dla otoczenia (broń, spraye pod ciśnieniem, szklane opakowania). Również wózki dziecięce i domowe zwierzęta, poza psami przewodnikami, nie są dozwolone.

Wewnątrz należy spojrzeć na tablicę informacyjną (wyświetlane po niem., ang., hiszp., franc.), gdzie podany jest numer biletu, który właśnie został sprzedany oraz numery biletów z przypisanymi godzinami wejścia. Na tej podstawie można sobie wyliczyć mniej więcej czas oczekiwania. Na zewnątrz ponad wejściem jest również tablica z teletekstem, na której podawany jest komunikat o aktualnym czasie oczekiwania na wjazd. Wejścia są co 10 minut, ale ilość osób na daną godzinę jest ograniczona.

Od kasy do windy

Po zakupie biletu w kasie, należy pilnować godziny wejścia. Niestety na bilecie podany jest tylko numer, godzinę trzeba sobie policzyć w przybliżeniu lub odczytać samemu. Po tym jak Twój numer zostanie na tablicy zaznaczony na zielono, masz 10 minut na udanie się na pierwszy poziom holu wejściowego. Po przejściu wewnętrznej kontroli toreb czy plecaka, podchodzi się z biletem do automatycznej bramki, przykłada cyfrowy kod (na bilecie) do czytnika i po zapaleniu zielonego światła przechodzi przez bramkę. Do windy prowadzą dwie drogi (po lewej dla VIP-ów, zorganizowanych grup z rezerwacją, gości z rezerwacją do restauracji) oraz dla pozostałych. Bilet należy zachować, gdyż przy wyjściu również trzeba będzie skorzystać z podobnej bramki.

Praktyczna uwaga: jeśli po zakupie biletu czas oczekiwania jest dłuższy niż 30 minut, warto skorzystać z usługi SMS. Po wysłaniu kodu SMS, który znajduje się na bilecie, otrzymamy najpierw potwierdzenie, a na pół godziny przed naszą godziną wjazdu kolejną informację. W ten sposób nie ma potrzeby przebywania stale w pobliżu wieży telewizyjnej i można się udać na zwiedzanie okolic, posiłek czy zakupy. Koszty sms – tyle co normalnie, z uwzględnieniem roamingu, jeśli korzystamy z polskiej komórki. Numer, pod który należy wysłać sms-a znajduje się na odwrocie biletu.

Ważne: zachowaj bilet do czasu wyjścia z obiektu, będzie ci potrzebny ponownie przy bramce na dole

Co na górze?

Na górze ciesz się widokami w każdą stronę. No chyba, że jest uroczystość ślubna, to wtedy 1/4 koła, ta z barem, jest odcięta kotarami od ciekawskich spojrzeń. Ale to nie zdarza się często. Wspominając o barze, to taki jest na poziomie 203 metrów. Na poziomie 207 metrów jest restauracja Sphere. Nie można tam niestety wejść z marszu,  by popatrzeć sobie na wystrój lub obrotową platformę. Przy schodach stoi pani/pan i pilnuje. Dopiero jak zwolni się stolik, wpuszcza kolejnych chętnych. Ostatnio jednak, pewnie po zebranych doświadczeniach z pandemii, management Wieży Telewizyjnej udostępnił kilka ciekawych ofert dla chętnych na bezproblemową wizytę w restauracji. O tym więcej dalej.

Bar 203

Zlokalizowany na poziomie 203 m. Lada i kilkanaście barowych stołków. Podają tu napoje i drobne przekąski.
Przykładowe ceny:
– wino 8,5-11 € (0,2l)
– kawa, herbata 4,2 €
– piwo (0,3l) 4,9 €
– cola, fanta, woda (0,2l) 4,2 €

Restauracja Sphere

Na poziomie 207 metrów znajduje się restauracja Sphere z obrotową platformą.  Jeśli planujemy tam posiłek, wskazana jest rezerwacja. Aby skorzystać z restauracji trzeba wykupić bilet wstępu na wieżę wg aktualnego cennika. Gwarancją miejsca przy oknie jest specjalny bilet, który można zamówić online. W godzinach zwiększonego ruchu, czyli niemal zawsze, obsługa może odmówić serwisu gościom, którzy nie zamawiają posiłku, a jedynie napoje, nie mając rezerwacji. Krótko mówiąc, poprosi nas o zejście na taras widokowy, gdzie dostępny jest bar.
Orientacyjny zakres cen w restauracji Sphere. Karty menu są sezonowe. Posiłki na karcie wieczorowej, obowiązującej od 16.00, są droższe:
– dania główne 20-30€
– zupy 7€
– pucharek lodów 8-10€
– ciasta 5-6€ (sztuka)
– ceny napojów tak jak w barze

Śniadanie W wieży telewizyjnej

Jeśli chcesz bez problemów i oczekiwania skorzystać również z restauracji Sphere w Wieży Telewizyjnej, to można od razu zakupić stosowny bilet online. Do wyboru są miejsca przy oknie (tzw. Fenstertisch) i pozostałe (Innenringtisch). Te pierwsze są oczywiście droższe. W cenie biletu rezerwującego miejsce nie ma żadnych napojów czy posiłków.

Jest jednak ciekawa oferta, po całkiem przyjemnej cenie. Co powiesz na wjazd na wieżę telewizyjną + stolik przy oknie + śniadanie – i to wszystko za jedną cenę 49 euro/osoba (2024). Śniadania w hotelach kosztują teraz 15-25 euro, a jeśli doliczysz bilet za wjazd na wieżę ok. 25 euro, to rachunek jest prosty. A atrakcja nie byle jaka. W końcu jest to berliński klasyk.

Do wyboru są gotowe zestawy śniadaniowe, w tym wegański. W cenę wliczona jest kawa lub inny gorący napój. Oferta jest dostępna od godziny 10 (w sezonie zimowym), od 9 (letnim). Czas pobytu w restauracji jest ograniczony do 1,5 godziny, potem można zejść na poziom tarasu widokowego i korzystać do woli. Na wszystko zarezerwowałabym do 2,5 godziny czasu.

Wieża Telewizyjna (Fernsehturm)

Tematyka: punkt widokowy, architektura NRD
Adres: Panoramastraße 1A, 10178 Berlin
Telefon: +49 30 24757537
Www: www.tv-turm.de
Godziny otwarcia: codz. 9.00-23.00 (III-X), 10.00-23.00 (XI-II)
Bilety wstępu w kasie: od 25,5€ (od 15,5€), zniżka do 14 lat, do 4 lat bezpłatnie

Dojazd:

Pociąg: RE1, RE2, RE7, RE8, RB14, FEX, HBX (Alexanderplatz)
S-Bahn: S3, S5, S7, S9  (Alexanderplatz)
U-Bahn: U2, U5, U8 (Alexanderplatz)
Tramwaj: M4, M5, M6 (S+U Alexanderplatz/Gontardstr.) M2 (S+U Alexanderplatz Bhf/Dirksenstr.)
Bus: 100, 200 (S+U Alexanderplatz), 248, 300 (S+U Alexanderplatz/Grunerstr.)

Zobacz położenie Wieży Telewizyjnej na mapie Google

Fantastyczna seria archiwalnych zdjęć z okresu budowy wieży. Warto!