Festiwal Świateł (Festival of Lights) to niekwestionowany highlight w turystycznym kalendarzu Berlina. Po raz pierwszy impreza odbyła się w 2004 roku i szybko podbiła serca fotografów, a za nimi sponsorów i artystów. Dzięki iluminacjom rozświetlającym najciekawsze zabytki, miastu udało się nawet w chłodne październikowe wieczory zapełnić ulice turystami z całego świata. W 2020 roku zapadła decyzja o przeniesieniu imprezy na cieplejszy wrzesień.

W pogoni za ujęciem życia

Do Berlina przeprowadziłam się w 2004 roku. Stronę internetową założyłam rok później i dopiero w 2006 roku zauważyłam, że w październiku na mieście fajnie się dzieje. Do tego przyjechała moja siostra, która również lubi fotografować, więc kilka wieczorów spędziłyśmy razem. Było chłodnawo i deszczowo, ale koniecznie chciałyśmy zaliczyć jak nawięcej obiektów. Wtedy nie było ich jeszcze tak dużo, jak obecnie.

Największe możliwości odkryłyśmy przy malowniczym moście Oberbaumbrücke. Stylizowany na średniowieczne mury miejskie z wieżyczkami jest ulubionym motywem o każdej porze dnia i roku. Podcienia przejścia dla pieszych stanowiły kulisy dla wielu produkcji filmowych (Biegnij Lola, biegnij). Nigdy potem nie udało mi się już wykonać chociaż zbliżonych ujęć.

Tego roku można było jeszcze złapać w miarę nie rozkopaną Aleję Pod Lipami (Unter den Linden). A nie mając rozeznania, w jakim stopniu dany obiekt jest podświetlony, człowiek biegał wszędzie i czasem zastawał dość skromne iluminacje, jak np. w przypadku dworca kolejki miejskiej Hackescher Markt.

Od pałacu do stadionu

Patrząc na ilość zdjęć z kolejnych lat, można przypuszczać, że były to udane edycje. Impreza się rozkręciła i ja też. Biegałam co prawda z kompaktowym Panasonic’iem, ale nie przeszkadzało mi to rozstawiać statywu pośród szeregu wypasionych lustrzanek. Organizatorzy co roku starali się czymś zaskakiwać. Otworzyli nocą niedawno wyremontowany stadion Olimpia, zaproponowali współzawodnictwo hotelom, a na fasadach Berlińskiej Katedry pojawiły się pierwsze mappingi. Wizerunek kolorowo podświetlonej Bramy Brandenburskiej poszedł na moją starą wizytówkę, którą Goście zabierali na pamiątkę zamiast pocztówek.

Też mam wypasioną lustrzankę

W 2010 roku dorobiłam się mojej pierwszej lustrzanki, Canona 50D. Może nie taki full wypas, ale i ja nie potrafiłam wtedy do końca wykorzystywać jej możliwości (nie potrafię i dzisiaj). Festiwal Świateł dalej był obowiązkowym punktem w moim kalendarzu. Propozycje organizatorów coraz bardziej oddalały się od śródmieścia, więc jednego wieczoru udawało mi się zaliczyć 3-4 obiekty. Pałac Charlottenburg postawił na kilka zmieniających się iluminacji i pozwolił potem wybrać tą, która miała zdobić fasady podczas bożonarodzeniowego jarmarku. Biurowiec Europa Center puszczał oczka lub serduszka do przechodniów, a centrum kongresowe ICC z dumą obwieszczało, że po raz piąty z rządu dostało biznesowego Oskara w kategorii „organizacji konferencji”. Dzięki temu obiekt po swojej 30-stce nie został rozebrany na części, tylko postawiono na jego generalny remont.

Gdzie wkracza komercja, kończy się zabawa

Po 2010 roku coś trzasnęło. Organizatorzy zauważyli, że na imprezie można dobrze zarobić, a co gorsza próbują zarobić inni, którzy do kosztownych instalacji nie przyłożyli ani grosza. Słusznie, rynek ma swoje wymagania. Przypuszczam jednak, że zniechęciło to kilku zapaleńców, którzy przy „światłach” działali od początku, podkreślając przede wszystkim artystyczny walor festiwalu.

Na stronie FOL pojawiły się regulaminy, zakazy i przykazy. Koniec z wykorzystywaniem zdjęć do komercyjnych celów. Człowiek nie wie teraz, czy jak wrzuci fotę na swój fotograficzny profil, to nie zostanie posądzony o chęć zarobienia milionów na jednym niewyraźnym zdjęciu. Ja, oczywiście, już od paru lat produkowałam świet(l)ne kalendarze A3 i kupowało je każde biuro w Polsce za te miliony. A tu krach. Tylko oficjalne albumy, pamiątki i gadżety. Informacje o sponsorach wystawały zza każdego rogu na mappingach, których też pojawiało się coraz więcej. Kolorowe, ładne, przyciągające wzrok, ale jednocześnie jakieś takie krzykliwe i masowe. Skończyły się subtelności, pastele, gra świateł.

Olał festiwal. Tak wyglądał on z komórki w 2012 roku.

Ciąg dalszy nastąpi…

Festiwal Świateł w Berlinie to jedna z najbardziej widowiskowych imprez w stolicy Niemiec. Do zeszłego roku odbywał się on zwykle w połowie października, ale w 2020 przełożono go na wrzesień. Zmianę tłumaczono cieplejszą pogodą, chociaż pominięto fakt, że zmrok zapada jednak nieco później. Ogłoszenie nowego terminu zaskoczyło sporo ludzi, którzy mieli już zarezerwowane samoloty i hotele. Być może zmiana wiąże się też „chęcią separacji” od innego podobnego festiwalu. „Berlin Leuchtet” odbywał się do tej pory równolegle. Tak, dziwna sytuacja, ale poniżej poczytacie więcej na ten temat.

Festiwal Świateł w Berlinie 2020

Festiwal Świateł odbędzie się już po raz szesnasty. Finansują go sponsorzy (wielkie firmy) i prywatni ofiarodawcy. W zależności, ile środków uda się zebrać, tak oświetlenie danego roku jest mniej lub bardziej imponujące. Żadna edycja nie pozostawiła jednak nikogo rozczarowanym. Przeważnie podświetlone jest kilkadziesiąt zabytków, w tym Brama Brandenburska, Wieża TV i Katedra Berlińska. Od początku do końca festiwalu obiekty podświetlane są codziennie od 20 do 24. To się może różnić w pojedynczych przypadkach. Iluminowane fasady budynków są ogólnodostępne bez żadnych opłat.

Kolejna edycja: 11-20 września 2020

Światła na skróty

W ostatnich latach zauważalna jest tendencja odchodzenia od statystycznych świateł na rzecz video-mappingów. Czy to się komuś podoba czy nie, kolorowe i najczęściej krzykliwe obrazki skaczą po budynkach. Ich fasady stanowią tło do mniej lub bardziej dopasowanych animacji. Jeśli ktoś szuka wyjątkowej scenerii niech uda się na Bebelplatz lub Potsdamer Platz. Ponadto rozstawiane są różne instalacje świetlne, jak anielskie skrzydła czy „czerwone duchy”.

Wszystko spod znaku Light

LightLiner, LightShip, Lightkutsche, LightLimo – oficjalni partnerzy festiwalu oferują zwiedzanie oświetlonego miasta na różne sposoby, busem, statkiem, limuzyną i dorożką. Nawet popularny balon z reklamą Die Welt, jako LightBaloon, umożliwi chętnym obejrzenie panoramy miasta po zmierzchu z wysokości 150 metrów.  Można również wziąć udział w zwiedzaniu na sportowo, czyli lekkim truchtem przez miasto jako LightSightRunner. Co roku dołączają kolejni partnerzy z nowymi pomysłami na light. Pełny spis imprez na oficjalnej stronie Festival Of Lights.
UWAGA: większość z podanych imprez wymaga wcześniejszej rezerwacji i są odpłatne.

Light-atrakcje (2019)

• Light Tour Guide – oprowadzanie z „podświetlonym” przewodnikiem od Katedry Berlińskiej do pomnika Holokaustu, codziennie od 18.00 do 19.00, cena: 15€, język angielski i niemiecki, 75 min
• LightBikeTaxi – popularne velotaxi, tym razem podświetlone, oferują trasy trwające godzinę (70€), półtorej godziny (105€) lub dwie godziny (130€). Język angielski i niemiecki. Inne na zapytanie
• LightArtShip – rejs oświetlonym statkiem, piątki i soboty 18.30 oraz 21.00, czwartki i niedziele 19.00; start i zakończenie: Stern und Kreisschiffahrt Jannowitzbrücke, 10179 Berlin, cena: 22€ (15€), język angielski i niemiecki, 2h
• LightSightRunning – zwiedzanie na sportowo, o godz. 19.15 w wybrane dni, start przy Bramie Brandenburskiej, Pariser Platz, 10117 Berlin (przed Starbucks Coffee) cena na miejscu 10€ (przedsprzedaż 8€), język niemiecki i angielski, 1,5h
• LightKutsche – możliwość wynajęcia oświetlonej dorożki na nocny przejazd, max 6 osób jednocześnie, start spod Bramy Brandenburskiej, Pariser Platz, 10117 Berlin, od 19.00, cena: 95€ za 45 minut lub 150€ za 75 minut, konieczność rezerwacji, język niemiecki

Konkurs fotograficzny

Co roku uczestnicy festiwalu mogą wziąć udział w konkursie fotograficznym i przesłać dowolną ilość zdjęć. Zwycięskie zdjęcia z 2019 roku można obejrzeć tutaj.

Berliner Lichterfest // Berlin Leuchtet

W 2013 roku powstało stowarzyszenie Berlin Leuchtet (dosł. Berlin Się Świeci), które wystąpiło z własną edycją podobnej imprezy, zaczynającej się kilka dni wcześniej. Przyczyną rozłamu było prawdopodobnie niezadowolenie części członków z nadmiernej komercjalizacji Festiwalu Światła. Dla turysty nie było większej różnicy, który zabytek przez którą organizację był podświetlony. Jednak od tego roku oba festiwale przebiegają osobno. Tym samym świetlne iluminacje rozciągną się na kilka tygodni. Hasłem tegorocznej edycji Berlin Leuchtet jest „United”, co stanowi nawiązanie do współpracy podczas kryzysu pandemicznego oraz 30. rocznicy zjednoczenia Niemiec.

Kolejna edycja: 25 września – 10 października 2020

Strony internetowe:
Festival of Light
Berlin Leuchtet