Kto odwiedza Berlin po raz pierwszy i chce spojrzeć na miasto z góry, swoje kroki kieruje najczęściej w stronę wieży telewizyjnej lub gmachu Reichstagu. Nic dziwnego. Oba obiekty należą do berlińskich klasyków i są wymieniane w każdym, nawet najmniejszym przewodniku. Warto jednak pamiętać, że jeśli chodzi o widoki, stolica Niemiec ma znacznie więcej do zaoferowania. Będąc na miejscu, można wybrać spośród kilkunastu punktów widokowych na różnych wysokościach i dosłownie poszerzyć swoje horyzonty, a jednocześnie lepiej poznać miasto. Oto te najpopularniejsze.

1. Wieża telewizyjna (TV Turm, 13-14 €) góruje nad miastem już ponad 45 lat. Jest rozpoznawalna na całym świecie, a przy tym najwyższa w Niemczech (368 m, 14€). Z tarasu widokowego, usytuowanego na wysokości 203 metrów, w pogodne dni rozciąga się widok aż po granice miasta, czyli ok. 20-30 kilometrów w każdym kierunku. Dobrze rozpoznawalne są główne ulice, Szprewa, zabytki w najbliższej okolicy oraz wysoka zabudowa dalej położonych placów. Rozległy park Tiergarten i byłe lotnisko Tempelhof odznaczają się zielenią na tle budynków, a na horyzoncie zarysowują się grzbiety dwóch berlińskich wzniesień Berlina, Müggelberg po wschodniej stronie i Teufelsberg po zachodniej (oba po 115 m). Czego nie widać, to… wieży telewizyjnej. Ale wystarczy odwiedzić jakikolwiek inny punkt widokowy w mieście, by jej smukła sylwetka wyznaczała nam orientacyjnie centrum Berlina.
Wieża Telewizyjna (TV Turm), Panorama­straße 1a, 10178 Berlin.
Więcej o wieży telewizyjnej

wieza-telewizyjna berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Wieża telewizyjna w Berlinie © Joanna Maria Czupryna

2. Najbliższy punkt widokowy znajduje się niemal po sąsiedzku i jest dobrą alternatywą dla tych, co nie chcą wydawać zbyt dużo pieniędzy. Z platformy widokowej hotelu Park Inn (4€) przy Placu Aleksandra, wieża telewizyjna jest niemal na wyciągnięcie ręki. Taras jest na wolnym powietrzu, na wysokości około 120 metrów, ograniczony barierką i siatką z wielkimi oczkami. W porównaniu do przydymionych szyb wieży telewizyjnej, fotografowie znajdą tu lepsze warunki dla uwiecznienia panoramy Berlina, choć tylko w zachodnim i północnym kierunku. Polecany na zachody słońca.
Hotel Park Inn, Alexanderplatz 1 , 10178 Berlin.
www.parkinn-berlin.de

hotel-park-inn punt-widokowy berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Hotel Park Inn na Placu Aleksandra, 2016 © Joanna Maria Czupryna
hotel-park-inn punkt-widokowy berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Punkt widokowy na tarasie hotelu Park Inn, 2016 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy hotel-park-inn berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok w kierunku północnym, 2016 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy hotel-park-inn berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok na wieżę telewizyjną, 2016 © Joanna Maria Czupryna

3. Jeśli wieża jest za droga, na rezerwację kopuły Reichstagu za późno, a chcemy mieć pełny obraz miasta, to dobrym rozwiązaniem będzie punkt panoramiczny przy Placu Poczdamskim (Panorama Point, 6,5€). Dla odwiedzających dostępne są dwa ostatnie piętra, na wysokości około 100 metrów, w wieżowcu Kollhoffa. Atutem obiektu jest jego centralne położenie, w miejscu gdzie dawniej przebiegał mur berliński, a także otwarty taras bez szyb. Można stąd prześledzić przebieg dawnej granicy i spojrzeć na sąsiednie nowoczesne kompleksy architektoniczne (m. in. Sony Center).
Panorama Point, Potsdamer Platz 1, 10785 Berlin, www.panoramapunkt.de

panorama-point berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok z punktu widokowego Panorama Point na Placu Poczdamskim, 2011 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy plac-poczdamski-panorama-point berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Taras widokowy Panorama Point przy Placu Poczdamskim, 2006 © Joanna Maria Czupryna

4. By dostać się na kolejny punkt widokowy, trzeba się wspiąć po 285 schodach. Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule, 3€), została wzniesiona w 1873 roku dla uczczenia pruskich zwycięstw i powstania Cesarstwa Niemieckiego. Na rondo, pośrodku parku Tiergarten, została przeniesiona w 1939 roku i podwyższona o kilka metrów. Wcześniej stała na placu przed gmachem Reichstagu. Po wejściu na górę, na wysokości 50 metrów, osiąga się niewielki balkonik z pozłacanymi balustradami. To jedyne miejsce, skąd można spojrzeć wprost na Bramę Brandenburską, choć z pewnej odległości. Widać też dobrze kopułę Reichstagu, zabudowę Placu Poczdamskiego i zachodniej części miasta. Bliżej położone, niższe gmachy zasłaniają jednak drzewa w parku.
Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule), Straße des 17. Juni / Großer Stern, 10557 Berlin,
www.strassedermonumente.de

punkt-widokowy kolumna-zwyciestwa-siegessaule berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok na Kolumnę Zwycięstwa, 2010 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy kolumna-zwyciestwa-siegessaule berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok z Kolumny Zwycięstwa w Berlinie, 2010 © Joanna Maria Czupryna

5. Mało kto wie, że na pobliską wieżę, w której znajduje się największy w Europie carillon, również można okazjonalnie wejść. Od maja do października, w niedziele i święta odbywają się koncerty, po których jest możliwość zwiedzania i wejścia na najwyższy taras (7€). Berliński carillon składa się z 68 dzwonów i został wzniesiony w 1987 roku na 750-lecie miasta, z inicjatywy amerykańskiego muzyka Jeffreya Bossin. Z wysokości około 40 metrów można spojrzeć na nową dzielnicę rządową i gmach Reichstagu z kopułą.
Carillon w parku Tiergarten, John-Foster-Dulles-/Ecke Große Querallee, 10557, Berlin, www.carillon-berlin.de

6. I wreszcie taras widokowy i kopuła na dachu budynku Reichstagu. Wszyscy chcą tam wjechać. Bo jest to bezpłatne, bo panorama miasta, bo ciekawa architektura, bo jest to jeden z niewielu budynków rządowych na świecie, gdzie można sobie wejść ot tak… Wszystko prawda. Wejścia „ot tak z ulicy” zostały, co prawda, nieco ograniczone, ale budynek nadal pozostaje w swojej formie otwarty dla zwiedzających. Co jest dosyć niezwykłe i zdecydowanie wyróżnia go na tle innych europejskich parlamentarnych gmachów. Można nawet założyć, że sporo zagranicznych turystów pierwej widzi na żywo niemiecką salę plenarną, aniżeli tą we własnym kraju. Na górze dostępne są bezpłatne audio-przewodniki (również w języku polskim). Wchodząc po rampie, otrzymuje się na bieżąco informacje, co widać właśnie w oddali. W drodze powrotnej przedstawiona jest pokrótce historia parlamentu i budynku. By móc wejść do gmachu Reichstagu należy się wcześniej zameldować, najlepiej przez stronę internetową.
Reichstag/Bundestag, Platz der Republik 1, 11011 Berlin, www.bundestag.de

punkt-widokowy gmach-reichstag-bundestag berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok na gmach Reichstagu jesienią, 2010 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy gmach-reichstag-bundestag berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Wewnątrz kopuły Reichstagu, 2010 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy gmach-reichstag-bundestag berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok z kopuły Reichstagu, 2010 © Joanna Maria Czupryna

Berlin oferuje tyle punktów widokowych, jak żadne inne miasto w Niemczech. Obok klasycznych miejsc, również wybrane świątynie mają otwarte platformy widokowe dla odwiedzających. Te widoki trzeba jednak zwykle okupić dłuższą wspinaczką, gdyż nie zawsze w historycznym budynku było możliwe zainstalowanie windy. Ponadto nagle może się rozlec donośny dźwięk dzwonów, o których nie zawsze uprzedzają pracownicy.

7. W śródmieściu Berlina najpopularniejszą platformą widokową jest kopuła Katedry Berlińskiej (Berliner Dom), na którą można się dostać po wykupieniu biletu do całego gmachu (7€). Zwiedzić możemy wówczas nie tylko kościół główny, ale również kryptę Hohenzollernów, lożę dla urzędników dworskich, cesarską klatkę schodową i muzeum katedralne. Widok z wysokości około 50 m jest godny polecenia tym, którzy chcą z bliska przyjrzeć się odbudowie pałacu miejskiego, rzucić okiem na wieżę telewizyjną, a obok niej, w pełnej okazałości, Czerwony Ratusz (najlepsze, dostępne publicznie miejsce by sfotografować ten gmach) i Dzielnicę Św. Mikołaja. Z drugiej strony widoczne są pobliskie muzea (Wyspa Muzeów), Aleja pod Lipami, w oddali Plac Poczdamski i nowo powstające wieżowce w zachodniej części miasta. Uwagę zwraca również lśniąca kopuła Nowej Synagogi i piękna, barokowa wieża Kościoła Zofii. Kopuła Katedry Berlińskiej oferuje pełną panoramę miasta (360°). By się na nią dostać, trzeba pokonać 270 schodów. Po drodze, obchodząc kopułę wewnątrz, znajduje się otwarty balkon, z którego można spojrzeć na ołtarz, ale też i na zachwycające mozaiki zdobiące wnętrze kopuły.
Katedra Berlińska (Berliner Dom), Am Lustgarten, 10178 Berlin, www.berlinerdom.de

punkt-widokowy katedra-berlinska-berliner-dom berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Katedra Berlińska, 2010 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy katedra-berlinska-berliner-dom berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok z Katedry Berlińskiej na Dzielnicę Świętego Mikołaja, 2010 © Joanna Maria Czupryna

8. Mało znanym punktem widokowym, nawet dla samych Berlińczyków, jest kopuła Francuskiej Katedry (Französischer Dom). Budynek, wzniesiony jako świecka budowla przy kościele gminy francuskiej w XVIII wieku, kryje w sobie muzeum poświęcone hugenotom (Hugenettenmuseum). Wejście na kopułę dostępne jest niezależnie od muzeum (3€). Z wysokości 40 metrów można spojrzeć przede wszystkim na Gendarmenmarkt i jego historyczną zabudowę, Katedrę Niemiecką oraz Dom Koncertowy. Jak na dłoni wynoszą się nieopodal enerdowskie wieżowce przy Leipziger Straße, a dalej śródmieście z Katedrą Św. Jadwigi, Katedrą Berlińską, wieżą telewizyjną i ratuszem. Niewygórowana cena i nieco inna perspektywa powinna zachęcić tych, którzy odwiedzili już inne punkty widokowe w śródmieściu.
Katedra Francuska (Französisches Dom), Gendarmenmarkt 5, 10117 Berlin, www.franzoesischer-dom.de/

punkt-widokowy katedra-francuska-franzoesisches-dom berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok na Katedrę Francuską na Gendarmenamarkt, 2017 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy katedra-francuska-franzoesisches-dom berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok z tarasu widokowego Katedry Francuskiej, 2017 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy katedra-francuska-franzoesisches-dom berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Katedra Niemiecka po przeciwległej stronie placu, 2017 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy katedra-francuska-franzoesisches-dom berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Taras widokowy Katedry Francuskiej, 2017 © Joanna Maria Czupryna

9. Będąc przy kościołach w śródmieściu, warto wspomnieć o jeszcze jednym. Zionskirche, położony w dzielnicy Rosenthaler Vorstadt (Mitte), został ufundowany przez króla pruskiego i późniejszego cesarza, Wilhelma I, jako akt dziękczynny po zamachu w Baden-Baden (1861), z którego władca wyszedł bez szwanku. Wieża kościoła jest otwarta dla zwiedzających w każdą niedzielę, od 12.00 do 16.00 (1€). Platforma widokowa oferuje widok w trzech kierunkach, w tym na południe w stronę śródmieścia. Wysokość nie jest znaczna (22 m), na pierwszym planie widać przede wszystkim dachy pobliskich kamienic, ale zimą, tuż przed 16.00, są wspaniałe warunki, by sfotografować n.p. zachód słońca ponad dachami Berlina. Sam kościół ze swoją bogatą, ale mało znaną historią, jest również warty uwagi, głównie ze względu na działalność niemieckiego duchownego i opozycjonisty nazistowskiego reżimu, Dietera Bonhoeffera oraz ośrodka skupiającego grupy przeciwników enerdowskiego systemu w latach 80-tych ubiegłego wieku.
Zionskirche, Zionskirchplatz, 10119 Berlin, www.zionskirche-berlin.de

punkt-widokowy zionskirche berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Zionskirche, 2015 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy zionskirche berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok z tarasu widokowego wieży kościelnej Zionskirche, 2015 © Joanna Maria Czupryna

Położone na peryferiach miasta wieże widokowe mogą być zarówno celem rodzinnej wycieczki „w zielone” jak i atrakcyjnym punktem na szlaku dłuższej wyprawy. Przez kompleksy leśne (Tegel, Grunewald, Spandau i Köpenick) wiodą liczne szlaki piesze i rowerowe, które można połączyć z rejsem statkiem lub przeprawą promową. Godnymi polecenia są dwie wieże widokowe, XIX-wieczna Grunewaldturm po zachodniej stronie miasta oraz współczesna Müggelturm nad jeziorem o tej samej nazwie, we wschodniej części Berlina.

10. Wieża Grunewaldzka (3€) została wzniesiona z okazji 100. rocznicy urodzin króla i cesarza niemieckiego, Wilhelma I, przez powiat Teltow, sprawujący wówczas zarząd nad lasami Grunewald. Pomnik władcy mija się po drodze na taras widokowy, na który wiodą 204 stopnie. Wieża jest dobrze widoczna z daleka, bo chociaż mierzy sobie zaledwie 57 metrów, to została wzniesiona na wzgórzu Karlsberg (79 metrów). Z góry widoczna jest pobliska rzeka Hawela oraz rozległa panorama Berlina.
Wieża Grunewaldzka, Grunewaldturm, Havelchaussee 61, 14193 Berlin, www.restaurant-grunewaldturm.de/

11. Müggelturm, wieża wzniesiona na najwyższej naturalnej „górze” Berlina (Müggelberg, 115 m n.p.m.), miała być proletariacką odpowiedzią na „konserwatywną”, ceglaną wieżę w lasach Grunewald. Ukończona w 1889 roku drewniana konstrukcja o wysokości 39 metrów spłonęła w 1958 roku. Szybko podjęto się wzniesienia nowej, którą ukończono trzy lata później. By dostać się na szczyt, trzeba pokonać 126 schodów, ale widok z góry wynagradza ten wysiłek. Z platformy rozpościera się fantastyczna panorama na berlińskie jeziora, brandenburskie lasy i oczywiście sam Berlin w oddali. Uwaga: z wieży Müggelberg można dostrzec zarówno odległą o 30 kilometrów wieżę telewizyjną jak i położoną na południe, 40 kilometrów od granic miasta halę Wyspy Tropikalnej.
Wieża Müggelturm, Straße zum Müggelturm 1, 12559 Berlin, www.xn--mggelturm-q9a.berlin

punkt-widokowy mueggelturm berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Wejście na wieżę widokową Müggelturm, 2011 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy mueggelturm berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Taras widokowy Müggelturm, 2011 © Joanna Maria Czupryna
punkt-widokowy mueggelturm berlin joanna-maria-czupryna przewodnik-po-berlinie
Widok w kierunku Müggelsee, 2011 © Joanna Maria Czupryna