Nie tylko ryby w berlińskim akwarium

W Berlinie na tropikalne temperatury nie trzeba czekać aż do lata. By zobaczyć egzotyczne zwierzęta, też nie trzeba się zaraz wybierać do ciepłych krajów. Zimą można mieć jedno i drugie w berlińskim akwarium (Aquarium Berlin), otwartym codziennie przez cały rok. Nie tylko ryby, ale również gady, płazy i insekty zamieszkują największe akwarium w stolicy Niemiec. Wodne stworzenia można oglądać również w Sea Life i w niewielkim obiekcie na terenie Parku Zwierząt (Tierpark) po wschodniej stronie miasta.

Pierwsze akwarium w Berlinie

W 2013 roku akwarium obchodziło stulecie swojego istnienia. Nie była to jednak pierwsza tego typu placówka w mieście. W 1869 roku, w obecności pruskiego króla Wilhelma I, przy Unter den Linden 62a, w pobliżu Bramy Brandenburskiej otworzono uroczyście pierwsze akwarium w Berlinie. Jego inicjatorem był znany zoolog, autor niezwykle poczytnej serii tomów o życiu i zwyczajach zwierząt, Illustriertes Thierleben, Alfred Brehm (1829-1884). Kilka lat wcześniej założył on ogród zoologiczny w Hamburgu, jednak w wyniku nieporozumień z członkami zarządu, zrezygnował ze stanowiska dyrektora. Pierwsze akwarium w Berlinie stało się poważną konkurencją dla niedawno otwartego zoo w Charlottenburgu. Złożyły się na to dobra lokalizacja, marketing oraz różnorodność prezentowanych zwierząt. Brehm sam pisywał ciekawostki o swoich podopiecznych do lokalnych gazet. Dwupiętrowy obiekt przypominał wielką grotę, podzieloną na mniejsze nisze, w których razem znajdowało się 118 klatek, zbiorników i wybiegów dla zwierząt. Na powierzchni 4 500 m² proponowano gościom nieznany do tej pory sposób zwiedzania w postaci okrężnej trasy spacerowej.

Goryl pod Lipami, solanka i kres akwarium

Jednym z głośniejszych wydarzeń było sprowadzenie w 1876 roku pierwszego w Europie goryla, imieniem M’Pungu. Stało się to już za następcy Alfreda Brehma, który opuścił placówkę w 1873 roku. Jego dotychczasowy zastępca, Otto Hermes, kierował obiektem do swojej śmierci w 1910 roku. Warto wspomnieć, że Hermes, z wykształcenia aptekarz i chemik, jako pierwszy opracował recepturę sztucznej wody morskiej, której klarowność była tak zadowalająca, że nadawała się do użytku w akwarium. Krótko po jego śmierci, bez dobrego gospodarza, obiekt zlikwidowano, a zwierzęta rozesłano do innych ogrodów zoologicznych, głównie do Frankfurtu nad Menem i Lipska. Budynek padł ofiarą spekulacji gruntowych. W tak dobrym miejscu nowy inwestor chciał wznieść biura i luksusowe mieszkania, co też się wkrótce stało.

Nowe akwarium obok zoo

Jeszcze przed zamknięciem akwarium "przy Lipach", w Charlottenburgu dyskutowano o rozbudowie ogrodu zoologicznego i wzniesienia podobnej placówki. W międzyczasie, dzięki dobrym połączeniom szynowym i kolejnym inwestycjom, zoo stało się dużo bardziej popularne i chętniej odwiedzane. Odpowiedzialny za nowy budynek, Oskar Heinroth, asystent dyrektora naukowego, miał jasną wizję, co do projektu. Na kilku poziomach miał być prezentowany świat ryb, gadów i płazów. Perełką miała być hala krokodyli. Wysoka na dwa piętra, z prawdziwą rzeką, tropikalną roślinnością, przez którą odwiedzający przechodziliby po bambusowej kładce, mogąc oglądać zwierzęta z góry, bez żadnych szyb i barier.
Budowa trwała niecałe dwa lata i w sierpniu 1913 roku można było powitać pierwszych gości. W napisanym przez Heinrotha przewodniku, czytelnicy mogli się między innymi dowiedzieć, czy pływająca rybka albo biegająca za szybą jaszczurka sprawdziłaby się też jako danie na stole. Po pierwszych latach, naznaczonych trudnościami z powodu działań wojennych i inflacji, akwarium przeżyło prawdziwy rozkwit. W 1927 roku pod jego dach trafiło niezwykle rzadko pokazywane wówczas zwierzę, waran z Komodo. Jednym z licznych przywilejów egzotycznego gościa były długie spacery z opiekunem po całym akwarium.

Wojna i odbudowa

Podczas kolejnej wojny akwarium zostało niemal w całości zniszczone. Po bombardowaniu w listopadzie 1943 roku, nieliczne zwierzęta starano się utrzymać w ciepłej piwnicy. Z pożogi wojennej ocalało kilkanaście sztuk większych gadów i płazów. Waran z Komodo został wysłany do akwarium w Lipsku, jednak zmarł niedługo potem, mając trudności z dostosowaniem się do nowych warunków. W maju 1945 roku zmarł również Oskar Heinroth, a dyrekcję i odbudowę całego zoo przekazano jego żonie. Katharina Heinroth, wraz ze swoim pracownikiem, Wernerem Schröderem, pukali do wielu drzwi we wszystkich sektorach miasta, otrzymując przeważnie życzliwe obietnice bez realnej pomocy. By przyciągnąć ludzi, na terenie ogrodu zoologicznego urządzano pokazy cyrkowe. Malarze w zamian za prowizję mogli sprzedawać swoje prace, wynajęto też restaurację. Dopiero w 1951 roku otrzymano pierwsze środki od miasta, które przeznaczono na odbudowę. Już rok później został otwarty parter z akwariami. Niedługo potem udostępniono kolejne działy, a w 1959 roku wraz z otwarciem insektarium zakończono prace.

O popularność zadbały same zwierzęta, pokazywano między innymi imponujące okazy berlińskich wędkarzy sportowych, np. karpia o wadze ponad 20 kg. Licznych odwiedzających doczekał się również wąż, który pochłonął swojego towarzysza z terrarium (poszło o łup, który połknął wąż-ofiara). Trawienie trwało dobre kilka tygodni, gromadząc przed szybami setki gapiów.

Akwarium dzisiaj i na co warto zwrócić uwagę

Dzisiaj w akwarium znajduje się około 13 000 zwierząt, reprezentujących ponad 1000 gatunków. Do największych atrakcji należą rekiny, hala z wężami i krokodylami (tylko tutaj w Niemczech gawiale gangesowe), akwarium z kolorowymi błazenkami oraz cylindryczny zbiornik z meduzami. Po przebudowie w latach 80. ubiegłego wieku na parterze dostępny jest otwarty zbiornik z karpiami koi, który szczególnie ucieszy dzieci. Ryby dają się bowiem głaskać. Akwarium można zwiedzać niezależnie od ogrodu zoologicznego. Warto zwrócić uwagę na ofertę placówki, a zwłaszcza na wieczorne oprowadzania, organizowane tylko przy świetle latarek (Taschenlampen-Touren).

Akwarium w Berlinie (Aquarium Berlin)

Tematyka: zwierzęta, egzotyka, relaks
Adres: Budapester Straße 32, 10787 Berlin
Telefon: +49 30 254010
Www: www.aquarium-berlin.de
Godziny otwarcia: codz. 9.00-18.00, 24.12 do 14.00
Bilety wstępu: 14,5€, 10€ (uczniowie pow. 15 lat,studenci), 7,5€ (4-15 lat)

Informacje praktyczne

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie? Od półtorej godziny do dwóch. Razem z ogrodem zoologicznym – kilka godzin.
Uwaga: główne wejście do akwarium znajduje się od strony Budapester Straße, zaraz obok charakterystycznej Bramy Słoni w orientalnym stylu. Wejście jest możliwe również od strony ogrodu zoologicznego, w tym wypadku należy kupić bilet kombi na obie placówki.
Gastronomia, sklepy: na parterze znajduje się sklep z pamiątkami i literaturą.
Wstęp ulgowy i bezpłatny: wstęp bezpłatny jest dla dzieci poniżej 4 roku życia, ulgowy dla dzieci i młodzieży 4-15 lat. Zniżki są również dla starszej młodzieży uczącej się, dla rodzin i grup.
Bilety kombi, karty muzealne itd. czyli jak uczynić zwiedzanie trochę tańszym? Berlińska karta rabatowa Berlin WelcomeCard uprawnia do zniżek przy zakupie biletu po regularnej cenie, ale w wersji razem z ogrodem zoologicznym – 25%. Istnieje możliwość zakupienia biletu kombi na ogród zoologiczny i akwarium. Jest wtedy taniej.

Dojazd:
Autobus: 100 (Breitscheidplatz), 200 (Budapester Straße, Breitscheidplatz), M19, M29, M46 (U Wittenbergplatz)
U-Bahn: U1, U2, U3 (Wittenbergplatz)

Zobacz położenie berlińskiego akwarium na mapie Google

Film o akwarium z niemieckim komentarzem, zrealizowany przez AquaNetTV

Źródła:
Kronburger Goetz, Aquarium Berlin Die schönsten Geschichten, be.bra. verlag, Berlin 2007
www.aquarium-berlin.de, stan na 18.02.16